هیولای کوچکی که فرش و لباس می‌خورد!

در مورد بیدهای لباس یا بیدهای بالغی که در اتاق ما پرواز می‌ کنند، دیگر لباس نمی ‌خورند بلکه لارو آنها هست که آسیب می رسانند. زمانی که ما می ‌توانیم آنها را ببینیم، ‌دیگر خطری ندارند و هر چه می‌ خواستند بخورند پیش از آن خورده‌ اند. با این حال هر بالغ می ‌تواند بین ۴۰ تا ۵۰ تخم هم زمان بگذارد. اما اگر آنها را در همین مرحله از بین ببریم، ‌نمی‌ توانند تخم‌ گذاری کنند و می ‌توانیم از شر آنها خلاص شویم.

بیدهای لباس از الیاف طبیعی تغذیه می‌ کنند؛ ‌مثل کتان، ‌پشم، خز و حتی ابریشم. بنابراین آنها گران‌ ترین لباس ‌های ما را هدف قرار می ‌دهند. کارشناسان سفارش می ‌کنند که برای دور نگه داشتن این موجودات، ‌لباس ‌های خود را همیشه تمیز نگه دارید.

بید لباس با نام علمی Tineola bisselliella نوعی حشره به رنگ زرد است که طول بدن آن از ۹ تا ۱۲ میلی متر می رسد و به راسته «پولک‌بالان» یا Lepidoptera تعلق دارد. پروانه های ماده در طول ۲ تا ۳ هفته از عمر خود حدود ۱۰۰ تخم در محل تاخوردگی های فرش یا سایر منسوجات پشمی می گذارند و تخم های این پروانه به صورت «لارو» در می آیند.

لارو برای رشد خود از پروتئین و الیاف موجود در پشم تغذیه کرده و با تنیدن تار روی پشم و حفر دالان هایی در داخل الیاف به آن صدمه می زند و پس از تبدیل شدن به بید، دوباره تخم گذاری می کند. به این ترتیب تعداد لاروها افزایش می یابد و یک حشره بید قادر است پس از ۴۰ نسل حدود ۴۲ کیلوگرم پشم را نابود کند.

با تمامی خطرهایی که بید برای فرش و البسه دارد، مبارزه با آن به طور کامل امکان پذیر و آسان است. بید از زمان قدیم شناخته شده بود و در هر دوره ای روش هایی برای مبارزه با آن ایجاد شده است اما به طریقه صنعتی و در مقیاس بزرگ به کار گرفته نشده اند؛ مانند سرد کردن با استفاده از مواد طبیعی.

در ایران و برخی از نقاط دنیا مرسوم بود که فرش ها را لوله یا تا کرده و در میان آنها حبه های نفتالین یا کافور قرار می دادند تا بخارهای متصاعده از این مواد، محیط را برای این حشره نامناسب سازد که البته طریقه ای به نسبت قدیمی ولی با ارزش و مفید است.

پیش از جمع کردن و بسته بندی لباس ها باید آنها را کاملاً تمیز کرد. اگر چه این حشرات به الیاف طبیعی مانند پشم، کرک و پر، ترمه، موهر و ابریشم حمله می کنند اما وقتی گرسنه باشند مواد مصنوعی و ترکیباتی را که با ذرات غذا، لکه یا عرق همراه هستند نیز می خورند.

خشکشویی یا شستن لباس ها با آب گرم، تمامی مواد مضر و میکروب ها را از آن دور می کند. یخ زدن هم باعث از بین رفتن حشرات می شود. لباس هایی که مورد هجوم حشرات قرار گرفته است را باید در یک بسته «پلی اتیلن» گذاشته و آن را در قفسه فریزر در دمای حدود منهای ۲۳ درجه سانتی گراد به مدت ۴۸ تا ۷۲ ساعت قرار داد سپس بسته را از فریز درآورده و در قسمت یخچال گذاشت تا یخ آن آب بشود. این روش برای نابود کردن لاروهایی که درون الیاف ها لانه کرده اند و دیده نمی شوند مناسب است.