هزینه واقعی پروژه فقط قیمت لوله نیست و نصب، حفاری، اتصالات و نگهداری هم باید محاسبه شود. انتخاب درست لوله، ریسک نشست، نشت و خرابی زودهنگام شبکه را کم میکند.
انتخاب لوله مناسب برای اجرای شبکه فاضلاب شهری و روستایی، یک تصمیم فنی و اثرگذار است که مستقیماً روی دوام شبکه، هزینه اجرا و هزینه نگهداری در سالهای بعد اثر میگذارد. لولهای که برای یک پروژه مناسب است، ممکن است در پروژه دیگر عملکرد خوبی نداشته باشد، چون شرایط خاک، عمق دفن، نوع جریان و میزان بارگذاری با هم فرق میکنند. به همین دلیل، انتخاب لوله باید بر اساس مشخصات واقعی پروژه و نه صرفاً بر اساس قیمت انجام شود.
انتخاب لوله فاضلاب از محاسبه چند عدد و مشخصه سادهتر نیست، چون این محصول باید هم فشارهای داخلی یا خارجی را تحمل کند و هم در برابر شرایط محیطی دوام بیاورد. نوع جریان، یعنی ثقلی یا تحت فشار بودن شبکه، اولین عامل تعیینکننده است، چون هرکدام به جنس و ساختار متفاوتی نیاز دارند. در کنار آن، عمق دفن، بار ترافیکی، نوع خاک، قطر موردنیاز، مقاومت شیمیایی در برابر فاضلاب و طول عمر طراحیشده باید همزمان بررسی شوند تا شبکه در بهرهبرداری دچار شکست زودرس نشود.
در پروژههای واقعی، بیتوجهی به یکی از این عوامل میتواند کل سیستم را دچار مشکل کند. برای مثال، لولهای که از نظر جنس مناسب است اما برای بار ترافیکی بالای خیابان طراحی نشده، ممکن است زیر فشار خاک و عبور خودروها دچار تغییر شکل شود. همینطور، لولهای که مقاومت شیمیایی کافی ندارد، در تماس طولانی با فاضلاب خورنده یا گازهای حاصل از تجزیه آن آسیب میبیند و عمر مفید شبکه را کم میکند. به همین دلیل، انتخاب لوله باید با دید مهندسی و با در نظر گرفتن کل چرخه عمر پروژه انجام شود. لوله فاضلاب ثقلی چه ویژگیهایی باید داشته باشد؟
در شبکههای فاضلاب ثقلی، جریان با شیب طبیعی زمین حرکت میکند و لوله باید در برابر فشار خارجی خاک و بارهای ترافیکی مقاومت کافی داشته باشد. مهمترین شاخص در این نوع شبکه، مقاومت حلقوی یا Ring Stiffness است که نشان میدهد لوله تا چه حد در برابر تغییر شکل ناشی از بارهای بیرونی پایدار میماند. این ویژگی در پروژههای شهری اهمیت زیادی دارد، چون لوله در زیر خیابان، پیادهرو یا معبر دفن میشود و فشارهای مداوم به آن وارد میشود.
آببندی …
