به گزارش خبرنگار خبرگزاری دانشجو، نمودار ۷۰ ساله زاد و ولد در ایران، تنها مجموعهای از اعداد و خطوط نیست بلکه روایتی فشرده از تحولات عمیق اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی یک کشور است. این نمودار نشان میدهد کشوری که در دهه ۱۳۶۰ یکی از بالاترین نرخهای تولد در جهان را تجربه میکرد و سالانه بیش از ۲ میلیون و ۴۰۰ هزار نوزاد به جمعیت آن اضافه میشد، امروز با روندی معکوس روبهرو شده و در سال ۱۴۰۴ به کمترین میزان تولد در هفت دهه اخیر رسیده است.
اگر به گذشته بازگردیم، حدود ۷۰ سال پیش، ایران سالانه نزدیک به یک میلیون تولد را ثبت میکرد. با گذشت زمان و در نتیجه ساختار سنتی خانوادهها، نرخ بالای باروری و فرهنگ خانوادههای پرجمعیت، این رقم بهتدریج افزایش یافت. تا پایان دهه ۱۳۴۰، تعداد موالید از مرز یک میلیون و ۳۰۰ هزار نفر عبور کرد و زمینه برای جهش بزرگتر در دهههای بعد فراهم شد. اوج جمعیت و آغاز سراشیبی؛ از انفجار تولد تا افت شتابان
دهه ۱۳۵۰ و بهویژه سالهای پایانی آن و ابتدای دهه ۱۳۶۰، نقطه اوج این نمودار است، در این دوره، تعداد تولدها به بیش از ۲ میلیون و ۴۰۰ هزار نفر در سال رسید؛ رکوردی که تاکنون تکرار نشده است. این نسل که بعدها به دههشصتیها معروف شد، بزرگترین موج جمعیتی تاریخ معاصر ایران را شکل داد و ساختار سنی کشور را برای دههها تحت تأثیر قرار داد.
اما همین قله، نقطه آغاز یک تغییر مسیر نیز بود، از میانه دهه ۱۳۶۰، منحنی زاد و ولد بهتدریج نزولی شد، سیاستهای کنترل جمعیت، کاهش نرخ باروری و تغییرات اجتماعی مانند گسترش شهرنشینی و افزایش سطح تحصیلات، مسیر رشد جمعیت را تغییر دادند. در دهه ۱۳۷۰، این کاهش شدت بیشتری گرفت و تعداد تولدها به حدود یک میلیون و ۲۰۰ هزار نفر در سال رسید.
در دهه ۱۳۸۰، روند کاهش تا حدی متوقف شد و تعداد تولدها در محدوده یک تا یک میلیون و ۳۰۰ هزار نفر نوسان کرد اما این ثبات نسبی، نتوانست شکاف ایجادشده با سالهای اوج را جبران کند.
دهه ۱۳۹۰، دورهای کوتاه از بازگشت نسبی رشد را به همراه داشت، ورود متولدان پرشمار دهه ۶۰ به سن ازدواج و فرزندآوری، باعث شد تعداد تولدها برای مدتی افزایش یابد و حتی در نیمه نخست این دهه به حدود یک میلیون و ۵۰۰ هزار نفر برسد اما این افزایش، موقتی بود و بهسرعت جای خود …
