به گزارش گروه سیاسی خبرگزاری دانشجو، دولت مصدق اولین دولت در تاریخ ایران بود که با رأی و انتخاب مستقیم مردم کار خودش را آغاز کرد. دولت مصدق به پشتوانه افرادی مانند آیت الله کاشانی شکل گرفت و بخش زیادی از پشتوانه مردمی اش را امدیون او بود. یکی از مهمترین اهداف مشترک آیت الله کاشانی و مصدق ملیسازی صنعت نفت و کوتاه کردن دست اجنبی از نفت ایران بود. همین مسئله باعث شده بود انگلستان که سالها از منافع نفت ایران بهره میبرد، منافع خود را در خطر ببیند و به دنبال حذف مصدق باشد.
اما این بار شرایط متفاوت بود؛ مصدق به هر صورت به پشتوانه مردم روی کار آمده بود و حذف او به سادگی امکانپذیر نبود. انگلستان سابقه طولانی در استعمار و نفوذ در دربارهای ایران، بهویژه در دوران قاجار، داشت و پیش از این، به واسطه نفوذ خود در دربار ایران، هر شخصی که در برابر نفوذ انگلیس قرار میگرفت، خیلی زود از صحنه قدرت حذف میشد. اما این بار حذف مصدق به واسطه در بار هم چالشبرانگیز شده بود به ویزه آنکه برای پهلوی جوان که در آن زمان هنوز آنقدر قدرت پیدا نکرده بود و با روی کار آمدن مصدق، حتی ضعیفتر هم شده بود، حذف مصدق عملا ممکن نمینمود. این ضعف شاه تا جایی بود که در روایتهای تاریخی پس از وقوع ۲۸ مرداد، از این تعبیر استفاده میشود که «شاه به قدرت برگشت»؛ یعنی در دوران دولت مردمی مصدق، شخص شاه عملاً به حاشیه رفته بود و بخش مهمی از قدرت سیاسی در اختیاردولت قرار گرفته بود.
در چنین شرایطی، انگلستان خیلی زود به صرافت این افتاد که برای حذف مصدق و تغییر شرایط سیاسی ایران، آمریکا را با خود همراه کند. از همینجا بود که تلاش انگلیسیها برای جلب نظر آمریکاییها و وارد کردن آمریکاییها به ماجرای ایران آغاز شد.
اعتماد به آمریکا خطای جبران ناپذیر
دولت مصدق پیش از آنکه انگلیسیها به سراغ آمریکا بروند، دست دوستی خود را به سمت آمریکا دراز کرده بود؛ خطایی جبران ناپذیر که برای سالها سرنوشت کشور را تحت تأثیر قرار داد.
مصدق تصور میکرد آمریکا میتواند در برابر فشارهای انگلستان پشتوانهای برای ایران باشد. اما چندان طولی نکشید که محاسبات قبلی مصدق در هم بریزد
و ایران را از چاه انگلیس به چاه آمریکاییها بیندازد.
دوستی مصدق با آمریکا و اعتماد کردن به آنها اشتباهی جبران …
