به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری دانشجو؛ تحولات بازارهای جهانی کالا در پی جنگ و تنشهای ژئوپلیتیکی بار دیگر در کانون توجه قرار گرفته است؛ بهگونهای که افزایش قیمت انرژی و اختلال در مسیرهای انتقال آن، چشمانداز بازار کالاها و اقتصاد جهانی را تحت تأثیر قرار داده است.
در همین رابطه، داود منظور، رئیس سابق سازمان برنامه و بودجه، با انتشار مطلبی در صفحه شخصی خود در شبکه اجتماعی ایکس، به بررسی آثار جنگ ایران بر روند قیمت کالاهای جهانی، بازار انرژی و شکاف قیمتی گاز میان آمریکا و اروپا پرداخته است.
متن نوشته داود منظور به شرح زیر است:
حمله آمریکا به ایران روند نزولی بازار جهانی کالاها را متوقف کرده است. پس از شوک بزرگ ۲۰۲۲ ــ که با حمله روسیه به اوکراین و اختلال در بازارهای نفت، گاز، غلات و کود شکل گرفت ــ قیمتها در سالهای بعد رو به کاهش گذاشتند؛ اما جنگ ۲۰۲۶ بار دیگر این مسیر را معکوس کرده است.
بانک جهانی پیشبینی میکند قیمت کل کالاهای جهانی در ۲۰۲۶ حدود ۱۶ درصد و قیمت انرژی نزدیک به ۲۴ درصد افزایش یابد. تفاوت مهم با ۲۰۲۲ آن است که کانون شوک کنونی بیش از هر چیز در بازار انرژی و گلوگاههای انتقال آن متمرکز است.
بااینحال، جهش قیمت انرژی در ۲۰۲۶، دستکم تاکنون، هنوز به قله ۲۰۲۲ نرسیده است. پس شدت اختلال عرضه را نباید با ارتفاع نهایی قیمت یکی دانست. ذخایر، افزایش عرضه سایر تولیدکنندگان و تعدیل تقاضا بخشی از شوک را جذب کردهاند.
نکته مهمتر، شکاف فزاینده میان آمریکا و اروپاست. قیمت گاز اروپا به بیش از شش برابر آمریکا رسیده است. این دیگر صرفاً مسئله تورم نیست؛ تداوم چنین شکافی میتواند رقابتپذیری صنایع اروپایی، محل سرمایهگذاری و حتی جغرافیای تولید جهانی را تغییر دهد.
پیام اصلی روشن است: اقتصاد جهانی هنوز عمیقاً در گرو ژئوپلیتیک انرژی است. شوک ۲۰۲۲ از جنگ روسیه و اوکراین برخاست و شوک ۲۰۲۶ از جنگ ایران؛ اما در هر دو مورد، انرژی به کانالی برای انتقال بحران به تورم، تجارت، صنعت و رشد جهانی بدل شده است.
