در آغاز این هفته، والاستریت ژورنال گزارش داد که دونالد ترامپ در گفتوگویی خصوصی نسبت به دستیابی به توافقی با ایران برای بازگشایی نهایی تنگه هرمز ابراز خوشبینی کرده است؛ اما این اعتمادبهنفس رئیسجمهور چندان دوام نیاورد.
شبکه MS NOW یک روز بعد گزارش داد که مقامهای ایرانی گفتهاند تنها در صورتی با بازگشایی تنگه هرمز موافقت خواهند کرد که آمریکا تمام شروطی را که تهران معتقد است در یادداشت تفاهم ژوئن میان دو کشور آمده، اجرا کند.
این شروط، از جمله، به معنای آزاد کردن داراییهای مسدودشده ایران از سوی کاخ سفید و برداشتن گامهایی برای پایان دادن به درگیریهای اخیر در لبنان خواهد بود.
کار به جایی رسیده که برخی در منطقه ظاهراً کنترل ایران بر تنگه هرمز را بهعنوان واقعیت جدید و عادیشدهای میبینند که حتی در صورت مطلوب نبودن این وضعیت، ممکن است ادامه پیدا کند.
در چنین شرایطی، رئیسجمهور آمریکا ظاهراً ایدهای در ذهن دارد: وانمود کند ایران کنترل تنگه هرمز را در اختیار ندارد، فارغ از اینکه واقعیت چه میگوید.
ترامپ در جدیدترین پیام خود که در شبکه اجتماعیاش منتشر کرد، نوشت:
«آمریکا کنترل کامل تنگه هرمز را در اختیار دارد. فکر میکنم آن را حفظ خواهیم کرد! … سپاس خدا را!»
این پیام عجیب حدود ۱۲ ساعت پس از آن منتشر شد که ترامپ در یک پرسشوپاسخ کوتاه با خبرنگاران در باند فرودگاه نیز اظهارات مشابهی مطرح کرده بود.
ترامپ گفت:
«ما کاملاً تنگه هرمز را کنترل میکنیم. کنترل آن دست ماست. هیچکس دیگری، فقط ما.»
او اندکی بعد افزود:
«ما همین الان کنترل کامل تنگه هرمز را داریم. آنها کنترلش را ندارند. ما کنترل کامل را در اختیار داریم. این تنگه متعلق به ماست.»
یک روز پیش از آن نیز رئیسجمهور آمریکا به همین شکل تأکید کرده بود که تنگه هرمز «همین حالا باز است» و آمریکا «تنها طرفی است که کنترل آن را در اختیار دارد.»
من میدانم که تیتر «ترامپ حرف نادرستی زد» دیگر چندان توجهی جلب نمیکند؛ اما این مورد از نظر کیفی با بسیاری از ادعاهای معمول و بیاساس رئیسجمهور جمهوریخواه متفاوت است.
رئیسجمهور آمریکا در میانه یک جنگ:
الف) از کنترل ایران بر تنگه هرمز آگاه است.
ب) با ایران مذاکره میکند تا به کنترل ایران بر تنگه هرمز پایان دهد؛ و
ج) در عین حال، پیوسته درباره نبود کنترل ایران بر تنگه هرمز لاف میزند.
این وضعیت تا حد زیادی شبیه آن است که ترامپ در شرایطی که رشد اقتصادی ضعیف، بازار کار کمرمق و قیمتهای مصرفکننده رو به افزایش است، اعلام کند آمریکاییها «شاید بهترین اقتصاد تاریخ جهان» را در اختیار دارند.
به بیان دیگر، میان دروغهای معمول رئیسجمهور آمریکا و ادعاهایی که به مرز توهم نزدیک میشوند تفاوت وجود دارد.
