پاسخ برخلاف تصور رایج، به یک حسگر الکترونیکی درون باک مربوط نیست. در نازلهای متداول، این کار با یک سیستم مکانیکی مبتنی بر خلأ و اثر ونتوری انجام میشود؛ سیستمی ساده اما بسیار دقیق که بدون نیاز به برق، پر شدن باک را تشخیص میدهد. سوراخ کوچک روی نازل چه کاربردی دارد؟
اگر به نوک نازل بنزین دقت کنید، معمولاً سوراخ بسیار کوچکی را در نزدیکی انتهای لوله فلزی آن مشاهده خواهید کرد. این سوراخ بخشی از مسیر حسگر خلأ نازل است و نقش مهمی در تشخیص بالا آمدن سطح سوخت دارد.
هنگامی که بنزین با سرعت از نازل عبور میکند، جریان سریع سوخت در ساختار داخلی نازل باعث ایجاد شرایطی میشود که هوا از این مسیر کوچک مکیده شود. تا زمانی که این سوراخ باز باشد، مکانیسم داخلی نازل در وضعیت باز باقی میماند و سوختگیری ادامه پیدا میکند. در نازلهای خودکار، هوای ورودی از سوراخ ونتوری در عملکرد شیر مکانیکی نقش دارد. وقتی باک پر میشود چه اتفاقی میافتد؟
با بالا آمدن سطح بنزین در گردن باک، سوخت یا بخارات و مایع موجود در مسیر میتوانند به سوراخ کوچک نوک نازل برسند و آن را مسدود کنند. در این لحظه، دیگر هوا نمیتواند مانند قبل از مسیر حسگر عبور کند.
با بسته شدن این مسیر، خلأ در سیستم داخلی نازل تغییر میکند. این تغییر خلأ یک دیافراگم یا مکانیسم مکانیکی را فعال میکند و شیر اصلی نازل بسته میشود. نتیجه، همان صدای آشنای تق و توقف ناگهانی جریان بنزین است؛ بنابراین نازل در واقع مستقیماً مقدار بنزین داخل باک را اندازهگیری نمیکند؛ بلکه مسدود شدن مسیر حسگر هوا را تشخیص میدهد.
به همین دلیل، اگر نازل را هنگام سوختگیری کمی جابهجا کنید، زاویه آن تغییر کند یا مسیر خروج بخارات و بنزین مناسب نباشد، ممکن است سیستم زودتر از رسیدن باک به ظرفیت واقعی، جریان سوخت را قطع کند.
چرا نازل گاهی زودتر از پر شدن باک قطع میکند؟
قطع شدن مکرر نازل پمپ بنزین پیش از پر شدن کامل باک الزاماً به معنای خرابی خودرو یا نازل نیست. سرعت بالای جریان سوخت، کف کردن بنزین، شکل هندسی گردن باک، نحوه ورود نازل و شرایط تهویه باک میتوانند باعث شوند سوخت یا کف به سوراخ حسگر برسد و سیستم قطع خودکار را فعال کند.
جریان نامنظم و کف کردن سوخت میتواند باعث فعال شدن زودهنگام مکانیسم قطع خودکار شود. طراحیهای جدیدتر نازل تلاش میکنند با کاهش تلاطم جریان و ایجاد جریان روانتر، این مشکل را کمتر کنند؛ بنابراین تقتق کردن مکرر نازل هنگام سوختگیری خودرو میتواند ناشی از شرایط جریان سوخت باشد و لزوماً نشاندهنده پر بودن باک نیست. آیا نازل به حسگر باک خودرو متصل است؟
خیر. در نازلهای معمول، قطع کن نازل بنزین مستقل از نشانگر سوخت و سنسور سطح بنزین خودرو عمل میکند. نشانگر روی صفحه کیلومتر با استفاده از سامانه اندازهگیری سطح سوخت خودرو، مقدار تقریبی بنزین داخل باک را نمایش میدهد؛ اما مکانیسم قطع خودکار نازل، در سمت جایگاه سوخت قرار دارد.
در واقع دو سیستم کاملاً متفاوت وظیفه خود را انجام میدهند: خودرو سطح سوخت را برای راننده اندازهگیری میکند، درحالیکه نازل با یک مکانیسم مکانیکی، رسیدن سوخت به ناحیه حسگر خود را تشخیص میدهد. چرا نازل پس از قطع شدن دوباره اجازه سوختگیری نمیدهد؟
وقتی مکانیسم قطع خودکار نازل فعال میشود، شیر اصلی بسته میشود و جریان سوخت متوقف میگردد. برای ادامه سوختگیری باید اهرم را رها کرده و دوباره آن را فعال کرد. با این حال، اگر باک واقعاً در آستانه پر شدن باشد، تکرار این کار ممکن است دوباره باعث قطع نازل شود.
به همین دلیل، پس از اولین قطع خودکار، بهتر است از ادامه دادن مکرر سوختگیری و پر کردن بیش از حد باک خودداری شود. سیستمهای قطع خودکار اساساً برای جلوگیری از سرریز سوخت و کاهش خطرات ناشی از نشت و پاشش بنزین طراحی شدهاند. یک سیستم ساده با نقشی مهم در ایمنی
مکانیسم نازل پمپ بنزین نمونه جالبی از مهندسی مکانیکی است؛ سیستمی که بدون نیاز به ارتباط الکترونیکی با خودرو، میتواند رسیدن سوخت به دهانه باک را تشخیص دهد. سوراخ بسیار کوچک روی نوک نازل، جریان هوا، اثر ونتوری، ایجاد خلأ و یک مکانیسم مکانیکی در کنار یکدیگر کار میکنند تا در زمان مناسب شیر سوخت بسته شود.
بنابراین، نازل در واقع نمیداند باک خودرو چند لیتر بنزین دارد؛ بلکه زمانی که سوخت مسیر حسگر هوا را مسدود میکند، تغییر خلأ ایجادشده را تشخیص میدهد و جریان بنزین را قطع میکند. همین سازوکار ساده باعث شده است قطع خودکار نازل طی دههها به یکی از اجزای مهم و قابل اعتماد تجهیزات سوخترسانی تبدیل شود.
