خبرگزاری دانشجو / ۱۹ ساعت قبل

خراسان رضوی
مشهد
استان خراسان رضوی
گره گشایی

روایتی از گره‌گشایی در نشست‌های مردمی تولیت آستان قدس رضوی/ قصه‌هایی که به مقصد رسیدند

حال و هوای چهلمین روز تدفین رهبر شهید ملت ایران به پناهگاه عاشقان و خاک مطهر حرم مطهر رضوی پا می‌گذارم، امروز، اما پس از زیارت به اتاق ملاقات‌های مردمی تولیت...

به گزارش گروه استان‌های خبرگزاری دانشجو.

در حال و هوای چهلمین روز تدفین رهبر شهید ملت ایران به پناهگاه عاشقان و خاک مطهر حرم مطهر رضوی پا می‌گذارم، امروز، اما پس از زیارت به اتاق ملاقات‌های مردمی تولیت آستان قدس رضوی می‌روم. اتاقی که شاهد روایتی دیگر از جنس کرامت بود؛ جایی که دیوان‌سالاری اداری رنگ می‌بازد و درد انسان‌ها، بی‌واسطه به درمان تبدیل می‌شود. در این نشست، نه فقط نامه‌ها که رنج‌های انباشته سالیان، یکی پس از دیگری به دست‌های گره‌گشای خادم‌الرضا سپرده شدند. برای درک این تجربه آنچه در ادامه می‌آید مفید است.

از اضطراب تا آرامش؛ وقتی رنج، بی‌واسطه درمان می‌شود

راهرو انتظار، شلوغ است. هر کسی با قصه‌ای در گلو، گوشه‌ای نشسته؛ زنی با چادر گره‌خورده دور کمر، مردی که پاهایش را روی هم انداخته و با انگشتانش بازی می‌کند و دختری که با اضطراب به لبه مقنعه‌اش چنگ می‌زند. اینجا، زمان کش می‌آید.

وقتی نام‌ها خوانده می‌شود و صدای باز شدن در می‌آید، انتظار به پایان می‌رسد. با ورود به اتاق، نخستین چیزی که در چشمان مراجعان می‌بینم، ناباوری است. آنها روی صندلی‌های نزدیک به آیت‌الله مروی می‌نشینند و خیلی زود، وقتی صدای آرام تولیت را می‌شنوند که گره از کلاف سردرگم زندگی‌شان باز می‌کند، آن بغض کهنه فرو می‌ریزد.

صحنه‌ای که هرگز فراموش نمی‌کنم، ورود مادر و دختری بود که پرونده بدهی میلیونی‌شان مثل بختک روی زندگی‌شان افتاده بود. مادر، هنوز جمله‌اش را تمام نکرده بود؛ می‌خواست بگوید که چطور با وجود همه تخفیف‌ها، باز هم زیر بار بدهی کمر خم کرده‌اند که نگاه خادم‌الرضا را دید. آن نگاه، نگاه کسی بود که می‌خواست درد را بشناسد. تولیت محترم آستان قدس بلافاصله گفت: نمی‌خواهد پرداخت کنید؛ بخشیده شد. تماشای چهره آن زن، در آن لحظه، دیدنی بود. ترکیبی از حیرت، اشک و خنده‌ای که بر لبانش شکفت.

مادر برای هر فرزندی عزیز است. این را حتماً شما هم تجربه کرده‌اید؛ حالا فکر کنید که مادرتان بدهکار باشد، حتماً برای فرزند این بار سنگینی است. از بهترین لحظات این دیدار وقتی بود که پسر جوانی که آمده بود تا بدهی مادرش را مطرح کند و زمانی که با بخشش بی‌قید و شرط روبه‌رو شد، انگار کوهی از روی دوشش برداشته شد. نه تنها او که باری از دل من هم برداشته شد.

این قسمت از دیدار امروز مربوط به افرادی بود که در زمین‌های آستان قدس خانه داشتند و اجاره بهای زمینشان را پرداخت نکرده بودند یا افرادی که تقاضای خرید زمین را داشتند و مساعده می‌خواستند.

در ادامه حتما بخوانید برگزاری محفل قرآنی ویژه مراسم چهلم تدفین رهبر شهید انقلاب در مشهد

دیدن آن مادر یا آن فرزند، اما تنها خاطره خوش من از قسمت اول دیدار مردمی نبود؛ بلکه نهیب‌های آرام، اما محکم تولیت محترم به مسئولان مربوط بود که مرا شاد کرد. اشاره تولیت محترم به اینکه مردم را برای این ارقام کوچک، اذیت نکنید، در واقع درسی بود برای جاری شدن انسانیت در دل ساختار‌های سفت و سخت اداری.

بازگشت به زندگی؛ قصه‌هایی که به مقصد رسیدند

بخش دیگر ملاقات، متعلق به آدم‌هایی بود که از بودن بریده و به آغوش امام هشتم (ع) پناه آورده بودند. دختری را دیدم که مرگ مادر، او را آواره حرم کرده بود؛ کسی که شب‌هایش را در آغوش حرم به صبح می‌رساند. وقتی تولیت محترم دستور داد مسکن و وسایل اولیه زندگی‌اش فراهم شود، این فقط یک کمک مالی نبود؛ بازگرداندن حرمت به دختری بود که سقف بالای سرش را از دست داده بود.

روایت بعدی، روایتی از دلتنگی بود. مادری که در یک رستوران ظرف می‌شست و در همان جا هم می‌خوابید. خانواده‌اش از هم پاشیده بود؛ فرزندانش در خانه اقوام بودند؛ وقتی این زن از بغض گلوگیرش برای جمع شدن دوباره خانواده زیر یک سقف گفت، صدایش لرزید. اما نگاه تولیت محترم، آن بغض را به اشک شوق بدل کرد. وقتی شنید قرار است وسیله‌ای برای کار و سرپناهی برای خانواده‌اش فراهم شود، آن مادر زحمتکش لبخندی زد که انگار تمام خستگی سالیان را با خود شست. در آخرین دقایق، شاهد امضای دستور جهیزیه چند نوعروس بودم.

گویی اینجا، امروز روز گره‌گشایی است و هیچ کسی نباید با گرهی در دل، از این اتاق بیرون برود. وقتی از اتاق خارج شدم و به اطراف نگاه کردم، به این فکر می‌کردم که چطور در پناه امام رضا (ع)، آدم‌ها نه با پرونده‌هایشان، که با حقیقت وجودشان دیده می‌شوند. این ملاقات‌ها، تنها حل مشکلات مالی نیست؛ تجدید عهد با کرامت انسانی است.

انتقال به متن کامل

۲ ساعت قبل / خبرگزاری تسنیم

وزیر آموزش و پرورش خادم افتخاری حرم مطهر رضوی شد - تسنیم

استانها

به گزارش خبرگزاری تسنیم از مشهد ،علیرضا کاظمی در حرم مطهر رضوی، با حکم تولیت آستان قدس رضوی به عنوان خادم افتخاری بارگاه منور امام رضا(ع) منصوب شد.در این مراسم، حکم خادمی افتخاری وزیر آموزش و پرورش از سوی رضا خوراکیان مدیر عالی حرم مطهر رضوی، به وی اعطا شد.

وزیر آموزش و پرورش در این دیدار با تأکید بر ظرفیت گسترده حرم مطهر رضوی در حوزه تعلیم و تربیت، اظهارکرد: طی سال‌های گذشته، برنامه‌های متعددی با هدف ایجاد پیوند میان دانش‌آموزان و فرهنگ و معارف رضوی برگزار شده که ثمره آن، تعمیق ارتباط نسل دانش‌آموز با سیره و آموزه‌های امام هشتم علیه السلام بوده است.

وی با اشاره به سابقه همکاری‌های فرهنگی میان وزارت آموزش و پرورش و آستان قدس رضوی، افزود: در دوره مسئولیت در معاونت پرورشی و فرهنگی وزارت آموزش و پرورش نیز بر توسعه همکاری‌های مشترک با آستان قدس رضوی تأکید شد و ظرفیت‌های ارزشمندی برای اجرای برنامه‌های فرهنگی و تربیتی مشترک مورد توجه قرار گرفت.

کاظمی، تقویت هویت ملی، دینی و انقلابی را از سیاست‌های مهم این وزارتخانه عنوان کرد و گفت: امام رضا علیه السلام یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های هویت دینی و ملی مردم ایران است و در کنار عناصری همچون سرزمین، پرچم، جغرافیا و مفاخر ملی، می‌تواند نقش مؤثری در هویت‌بخشی و تربیت نسل آینده ایفا کند.

وزیر آموزش و پرورش با تأکید بر ضرورت بهره‌گیری هدفمند از ظرفیت‌های فرهنگی آستان قدس رضوی در حوزه دانش‌آموزی، تصریح کرد: آموزش و پرورش خراسان رضوی باید در این زمینه با جدیت و رویکردی ویژه ورود کند و معاونت پرورشی و فرهنگی استان می‌تواند محور برنامه‌ریزی و اجرای فعالیت‌های شاخص فرهنگی در این حوزه باشد.

وی با اشاره به تجربه اجرای طرح گام‌های عاشقی، خاطرنشان کرد: این طرح با هدف ایجاد پیوند میان فرهنگ خدمت، زیارت و فعالیت‌های فرهنگی شکل گرفت و تجربه موفقی بود که می‌توان با استفاده از ظرفیت‌های موجود، آن را در قالب برنامه‌های جدید و گسترده‌تر دنبال کرد.

کاظمی بر ضرورت تبدیل زیارت دانش‌آموزان به یک تجربه تربیتی و معرفتی تأکید کرد و افزود: ممکن است دانش‌آموزان بارها به زیارت حرم مطهر رضوی مشرف شوند، اما لازم است برنامه‌هایی طراحی شود که این زیارت همراه با معرفت‌افزایی، آموزش و فعالیت‌های فرهنگی باشد تا آثار آن در تربیت و هویت دانش‌آموزان ماندگار شود.

وزیر آموزش و پرورش همچنین پیشنهاد طراحی برنامه‌ای منسجم برای زیارت سالانه دانش‌آموزان مشهد و سایر نقاط کشور را مطرح کرد و گفت: می‌توان با استفاده از ظرفیت آستان قدس رضوی و آموزش و پرورش، برنامه‌هایی همچون کارگاه‌های معرفتی و فرهنگی، زیارت‌های دانش‌آموزی و رویدادهای تربیتی را به شکل هدفمند طراحی و اجرا کرد.

کاظمی همچنین با اشاره به تجربه برگزاری برنامه‌های بزرگ فرهنگی و مذهبی برای دانش‌آموزان، از جمله جشن‌های تکلیف دانش‌آموزی، تصریح کرد: ظرفیت‌های موجود در آستان قدس رضوی و آموزش و پرورش بسیار گسترده است و با هم‌افزایی و برنامه‌ریزی مشترک می‌توان زمینه اجرای طرح‌های اثرگذار و ماندگار در حوزه تربیت دینی و هویت‌بخشی به دانش‌آموزان را فراهم کرد.

انتهای پیام/282

۱ ساعت قبل / خبرگزاری تسنیم

گره‌گشایی از مشکلات مردم، جلوه‌ای از رأفت و سیره امام رضا(ع) است - تسنیم

استانها

هادی غلامی، مدیر امور مجاورین آستان قدس رضوی، در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم از مشهد ضمن تشریح روند دیدارهای مردمی تولیت آستان قدس رضوی اظهار کرد: یکی از توفیقات خدمت در حرم مطهر رضوی، گره‌گشایی و رسیدگی به مشکلات مختلف مردم و تلاش برای رفع گرفتاری‌های آنان است؛ خدمتی که ریشه در سیره اهل‌بیت(ع) و به‌ویژه سیره امام رضا(ع) دارد.

وی افزود:در رأس این اقدامات، آیت‌الله مروی، تولیت آستان قدس رضوی، محور اصلی این خدمت است و دیدارهای مردمی ایشان به‌صورت منظم و هفتگی برگزار می‌شود و مردم با طرح مسائل و مشکلات خود، درخواست‌هایشان را مطرح می‌کنند.

غلامی با بیان اینکه مشکلات مراجعه‌کنندگان طیف گسترده‌ای از مسائل را شامل می‌شود، گفت: موضوعات درمانی، معیشتی، مسائل خانوادگی و حقوقی، ازدواج، فرزندآوری، تحصیل، اشتغال و توانمندسازی از جمله مواردی است که در این دیدارها مطرح می‌شود؛ با این حال، بخش قابل توجهی از درخواست‌ها به مشکلات درمانی و معیشتی خانواده‌ها اختصاص دارد.

مدیر امور مجاورین آستان قدس رضوی ادامه داد: بسیاری از مراجعه‌کنندگان پیش از حضور در این دیدارها، از مسیرهای مختلف برای حل مشکلات خود اقدام کرده‌اند، اما گاهی به دلیل محدودیت توان مالی، نبود دسترسی به مسیرهای مناسب یا حتی حفظ آبرو، امکان پیگیری بیشتر برای آنان فراهم نشده است. در چنین شرایطی، آنان با امید به عنایت امام رضا(ع) به این آستان پناه می‌آورند و درخواست خود را مطرح می‌کنند.

وی با اشاره به نحوه رسیدگی به درخواست‌ها بیان کرد: درخواست‌های مردم پیش از دیدار دسته‌بندی و بررسی می‌شود و گزارش‌های لازم در اختیار تولیت آستان قدس رضوی قرار می‌گیرد. پس از طرح مسائل، متناسب با شرایط هر فرد و خانواده، دستورات لازم برای پیگیری و رفع مشکل صادر می‌شود و بخش‌های مختلف آستان قدس رضوی نیز وظیفه دارند این دستورات را تا حصول نتیجه دنبال کنند.

غلامی با اشاره به برخی نمونه‌های مطرح‌شده در دیدار اخیر گفت: در میان مراجعه‌کنندگان، افرادی حضور داشتند که به دلیل بیماری صعب‌العلاج سرپرست خانواده، مشکلات شدید معیشتی پیدا کرده بودند؛ خانواده‌هایی که حتی در تأمین هزینه‌های اولیه زندگی و اجاره مسکن با مشکل مواجه بودند یا پدر خانواده به دلیل بیماری، توان کار و تأمین معاش را از دست داده بود.

وی افزود: در مواردی نیز مادران سرپرست خانوار برای تأمین حداقل نیازهای زندگی فرزندان خود مراجعه کرده بودند و حتی دختری که با انجام کار نظافت منازل امرار معاش می‌کرد، برای تأمین حداقل اقلام جهیزیه و فراهم کردن شرایط ازدواج آبرومندانه درخواست کمک داشت.

مدیر امور مجاورین آستان قدس رضوی خاطرنشان کرد: برخی دیگر از درخواست‌ها مربوط به مسائل حقوقی، مالی و ملکی بود که سال‌ها خانواده‌ها را درگیر کرده بود و با بررسی موضوع و صدور دستور از سوی تولیت آستان قدس رضوی، مسیر پیگیری و حل مشکل برای آنان فراهم شد.

غلامی با بیان اینکه این اقدامات برای بسیاری از خانواده‌ها به معنای بازگشت امید به زندگی است، گفت: گاهی یک دستور و یک امریه می‌تواند گره‌ای چندین‌ساله را از زندگی یک خانواده باز کند؛ خانواده‌ای که سال‌ها آرزوی داشتن سرپناه داشته، دختری که تأمین جهیزیه و آغاز زندگی مشترک آبرومندانه برایش به یک آرزوی بزرگ تبدیل شده یا پدری که برای تعیین تکلیف یک مشکل حقوقی و مالی سال‌ها گرفتار بوده است.

وی تأکید کرد: آنچه در این دیدارها بیش از هر چیز به چشم می‌آید، تغییر حال مراجعه‌کنندگان است؛ افرادی که با مجموعه‌ای از مشکلات و گاهی با ناامیدی وارد جلسه می‌شوند و پس از شنیده‌شدن درخواستشان و صدور دستور برای پیگیری مشکل، با امید و اشک شوق از جلسه خارج می‌شوند.

مدیر امور مجاورین آستان قدس رضوی تصریح کرد: این خدمت را باید جلوه‌ای از رأفت و مهربانی امام رضا(ع) دانست؛ چراکه حرم مطهر رضوی همواره پناهگاه درماندگان و محل امید مردم بوده است و خدمت خادمان این بارگاه نیز در مسیر همین سیره و فرهنگ شکل می‌گیرد.

غلامی گفت: خادمان و کارکنان آستان قدس رضوی در بخش‌های مختلف، خود را سفیران رأفت، مهربانی و کرامت امام رضا(ع) می‌دانند و تلاش می‌کنند با پیگیری درخواست‌های مردم، بخشی از مشکلات آنان را برطرف کنند.

وی در پایان خاطرنشان کرد: برکت حضور امام رضا(ع) در این خدمت برای خادمان نیز ملموس است و رسیدگی به مشکلات مردم و مشاهده بازگشت امید به زندگی خانواده‌ها، از شیرین‌ترین توفیقات خدمت در دستگاه امام رضا(ع) به شمار می‌رود.

انتهای پیام/282

۵۱ دقیقه قبل / خبرگزاری تسنیم

روایت یک محاصره؛ چگونه امام عسکری(ع) شیعه را برای عصر غیبت آماده کرد؟ - تسنیم

استانها

حجت‌الاسلام مجتبی داوودی، نویسنده کتاب سیره و سبک زندگی امامان شیعه و پژوهشگر دینی، در گفت‌وگو با خبرنار تسنیم از مشهد با تشریح سیره امام حسن عسکری(ع)، شش سال امامت آن حضرت را یکی از مهم‌ترین مقاطع تاریخ تشیع برای عبور جامعه شیعه از دوران حضور امام به عصر غیبت دانست و اظهارکرد: امام عسکری(ع) در شرایطی که تحت شدیدترین فشارها و مراقبت‌های حکومت عباسی قرار داشتند، با مدیریت ارتباطات، تقویت شبکه وکالت، تربیت نیروهای متخصص و معرفی حضرت مهدی(عج)، زمینه‌های لازم برای استمرار هدایت شیعه در دوران غیبت را فراهم کردند.

به گفته این پژوهشگر دینی، امام حسن عسکری(ع) با وجود آنکه تنها 28 سال عمر کردند و بخش مهمی از زندگی خود را در فضای اختناق و حصر گذراندند، شخصیتی چندبعدی داشتند که ابعاد مختلف آن می‌تواند برای جامعه امروز نیز الگو باشد. صبر و استقامت، اخلاق کریمانه، علم و دانش، ساده‌زیستی، مدیریت بحران، حفظ هویت تشیع و تربیت شاگردان از مهم‌ترین ویژگی‌های سیره آن حضرت است.

داوودی صبر و استقامت امام عسکری(ع) را نخستین ویژگی برجسته ایشان دانست و توضیح داد: آن حضرت در شرایطی زندگی می‌کردند که رفت‌وآمد و ارتباطشان به‌شدت کنترل می‌شد، اما این فشارها مانع انجام مسئولیت امامت نشد و امام با تدبیر، هدایت پیروان خود را ادامه دادند.

وی اخلاق کریمانه و مدارا با مخالفان را از دیگر جلوه‌های مهم شخصیت امام برشمرد و افزود: رفتار بزرگوارانه امام با بدخواهان به اندازه‌ای بود که حتی مخالفان نیز نمی‌توانستند اخلاق نیکوی ایشان را انکار کنند.

نویسنده کتاب سیره و سبک زندگی امامان شیعه همچنین به جایگاه علمی امام حسن عسکری(ع) اشاره کرد و گفت: در دوره ایشان شبهات کلامی و علمی متعددی در جامعه مطرح بود و امام با استدلال و پاسخ‌های دقیق با این شبهات مقابله می‌کردند. در کنار این فعالیت علمی، ساده‌زیستی نیز در زندگی ایشان جایگاه ویژه‌ای داشت؛ به‌گونه‌ای که امام با وجود جایگاه اجتماعی و معنوی بالا از تجمل فاصله داشتند و نسبت به نیازمندان نیز توجه ویژه نشان می‌دادند.

سازمان وکالت؛ شبکه‌ای برای حفظ ارتباط با شیعیان

داوودی یکی از مهم‌ترین اقدامات امام عسکری(ع) را مدیریت شرایط بحرانی جامعه شیعه عنوان کرد و اظهار داشت: در آن دوره فرقه‌های مختلف شیعه و غیرشیعه فعال بودند و هر کدام برای جذب مردم تلاش می‌کردند. امام در چنین فضایی سازمان وکالت را که از دوره امام صادق(ع) شکل گرفته بود، تقویت و مدیریت کردند.

به گفته وی، این شبکه در شهرهای مختلفی مانند قم، ری، بغداد، مدینه، خراسان و دیگر مناطق فعالیت داشت و وکلا ضمن جمع‌آوری وجوه شرعی، به پرسش‌های مردم در حوزه‌های فقهی، اعتقادی، تفسیری و اخلاقی پاسخ می‌دادند. در مواردی نیز پرسش‌ها را به امام منتقل کرده و پاسخ ایشان را به مردم می‌رساندند.

این پژوهشگر دینی افزود: نامه‌نگاری و توقیعات نیز یکی دیگر از ابزارهای ارتباط امام با شیعیان بود. امام در شرایطی که مأموران حکومت بر ایشان نظارت داشتند، پاسخ مسائل فقهی، اعتقادی، اخلاقی و قرآنی را در قالب نامه به پیروان خود منتقل می‌کردند.

وی استفاده از زبان رمز و کنایه را از دیگر روش‌های ارتباطی امام دانست و ادامه داد: در شرایط امنیتی آن زمان، برخی پیام‌ها به‌گونه‌ای منتقل می‌شد که مأموران حکومتی از محتوای واقعی آن مطلع نشوند. شاگردان برجسته امام نیز در انتقال معارف نقش داشتند و افرادی مانند محمد بن عثمان عمری به عنوان واسطه، آموزه‌های امام را به جامعه منتقل می‌کردند.

به گفته داوودی، حضور امام در برخی مجالس علمی و پاسخ‌گویی به شبهات از طریق مناظرات و گفت‌وگوهای علمی نیز امکان انتقال پیام ایشان به جامعه را فراهم می‌کرد. در کنار این اقدامات، امام عسکری(ع) بر تقوا، صبر و انتظار تأکید داشتند تا شیعیان برای دوره‌ای که ارتباط مستقیم با امام امکان‌پذیر نبود، از نظر فکری و اعتقادی آماده شوند.

آماده‌سازی شیعه برای دوران غیبت

نویسنده کتاب سیره و سبک زندگی امامان شیعه، آماده‌سازی جامعه شیعه برای غیبت را اقدامی راهبردی در سیره امام عسکری(ع) دانست و گفت: امام به‌تدریج جامعه را از اتکا به ارتباط مستقیم و حضور فیزیکی امام به سمت استفاده از یک ساختار منسجم متشکل از وکلا و نایبان هدایت کردند؛ ساختاری که بعدها در دوران غیبت صغری نقش اساسی پیدا کرد.

او محور دیگر این سیاست را تقویت فرهنگ انتظار و تقوا عنوان کرد و افزود: امام غیبت را دوره‌ای برای آزمایش ایمان معرفی می‌کردند و بر پرهیز از شتاب‌زدگی، تقویت ایمان و مراجعه به علما و راویان حدیث تأکید داشتند.

داوودی پاسخ‌گویی به مسائل فقهی، کلامی و تفسیری را نیز بخشی از همین فرآیند دانست و اظهار کرد: پاسخ‌های امام از طریق نامه‌ها عملاً به شیعیان آموزش می‌داد که در دوران غیبت برای دریافت احکام و معارف دینی به عالمان و راویان حدیث مراجعه کنند؛ موضوعی که بعدها زمینه شکل‌گیری ساختار مرجعیت و نظریه ولایت فقیه در دوران غیبت را فراهم کرد.

وی همچنین معرفی حضرت مهدی(عج) را از اقدامات مهم امام حسن عسکری(ع) برشمرد و گفت: حکومت عباسی به دلیل نگرانی از تولد منجی، مراقبت شدیدی بر امام داشت، اما آن حضرت تولد فرزندشان را به افراد مورد اعتماد اعلام کردند و با معرفی ایشان به عنوان امام پس از خود، اجازه ندادند مسئله امامت با ابهام یا انقطاع روبه‌رو شود.

مقابله با بحران فرقه‌ها و حفظ هویت تشیع

داوودی با اشاره به فعالیت فرقه‌های مختلف در آن دوره خاطرنشان کرد: واقفیه، جعفریه، کیسانیه، زیدیه و اسماعیلیه از جمله جریان‌هایی بودند که در جامعه حضور داشتند و هر یک تلاش می‌کردند پیروانی برای خود جذب کنند. در چنین فضایی، امام عسکری(ع) با پاسخ‌های علمی، استدلال و تربیت شاگردان، جایگاه تشیع اثنی‌عشری را تثبیت کردند.

وی اضافه کرد: امام در برابر شبهاتی که درباره تولد یا غیبت حضرت مهدی(عج) مطرح می‌شد نیز پاسخ می‌دادند و با استناد به نمونه‌هایی مانند غیبت حضرت موسی(ع) و حضرت یونس(ع)، نشان می‌دادند که غیبت با اصل امامت منافاتی ندارد و می‌تواند بخشی از سنت الهی باشد.

این پژوهشگر دینی، تربیت یاران و شاگردان را بخش دیگری از برنامه امام برای آینده تشیع دانست و گفت: با وجود حصر و محدودیت، امام شاگردانی را پرورش دادند که بعدها از چهره‌های اثرگذار عالم تشیع شدند. همچنین افرادی مانند عثمان بن سعید را برای ایفای نقش در دوران پس از شهادت خود آماده کردند تا ارتباط جامعه با امام غایب با کمترین بحران ادامه پیدا کند.

شش سال امامت؛ دوره گذار از حضور به غیبت

داوودی دوران شش‌ساله امامت امام حسن عسکری(ع) را دوره‌ای تعیین‌کننده خواند و توضیح داد: شدت فشار عباسیان در این دوره نشان داد که شیعه دیگر نمی‌تواند همواره بر ارتباط عادی و مستقیم با امام تکیه کند. به همین دلیل، امام ارتباط چهره‌به‌چهره را کاهش داده و نامه‌نگاری و نیابت را گسترش دادند؛ الگویی که در غیبت صغری ادامه یافت.

وی تثبیت تقیه و مرجعیت علمی، معرفی امام غایب، سازماندهی شبکه وکالت و مقابله با بحران‌های هویتی را از دیگر اقدامات مهم امام برشمرد و گفت: با این اقدامات، مسئولیت اداره بخشی از جامعه از یک ارتباط متمرکز با شخص امام به سمت یک ساختار جمعی و نهادی حرکت کرد؛ ساختاری که در دوران غیبت استمرار یافت.

درس‌های سیره امام عسکری(ع) برای امروز

نویسنده کتاب سیره و سبک زندگی امامان شیعه در بخش پایانی سخنان خود، سیره امام حسن عسکری(ع) را برای مسائل فرهنگی و اجتماعی امروز قابل استفاده دانست و گفت: مهم‌ترین درس این سیره، مدیریت هوشمندانه بحران در عین حفظ اصول است.

او افزود: امام در دوران فشار از برخوردهای شعاری و بی‌نتیجه پرهیز کردند و با صبر، تقیه و مدارا، اصل هویت تشیع را حفظ کردند. در شرایط امروز نیز گفت‌وگوی منطقی و تعامل هوشمندانه می‌تواند از تقابل‌های آسیب‌زا مؤثرتر باشد.

داوودی تقویت شبکه‌های مردمی را درس دیگر سیره امام دانست و گفت: امام عسکری(ع) با توسعه سازمان وکالت، ارتباط با شیعیان را در جغرافیایی گسترده حفظ کردند و قدرت را تنها در یک نقطه متمرکز نکردند. امروز نیز برای مواجهه با بحران‌های فرهنگی باید از ظرفیت شبکه‌های مردمی و نهادهای کارآمد استفاده کرد.

وی با اشاره به تعداد محدود اما اثرگذار شاگردان امام اظهار کرد: در عصر بمباران اطلاعاتی، کیفیت و عمق محتوا اهمیت بیشتری از تعداد مخاطبان دارد. همچنین همان‌گونه که امام با مناظره و استدلال علمی به شبهات پاسخ می‌دادند، جامعه امروز نیز برای مواجهه با پرسش‌ها و شبهات فکری و دینی، به علم، منطق و روشنگری دقیق نیاز دارد.

داوودی تأکیدکرد: امام حسن عسکری(ع) در عین تعامل با حکومت و جریان‌های مختلف، هویت تشیع را حفظ کردند و اجازه ندادند پیروانشان در دیگر فرقه‌ها و جریان‌ها حل شوند. حفظ هویت دینی و ملی در کنار تعامل با جهان نیز از مهم‌ترین درس‌هایی است که می‌توان از سیره آن حضرت برای جامعه امروز استخراج کرد.

انتهای پیام/282