به گزارش آفتاب نیوز،
زرد شدن ناخن دست یا پا همیشه نشانه یک بیماری جدی نیست. گاهی تغییر رنگ ناخن تنها به دلیل استفاده مداوم از لاک یا سیگار ایجاد میشود، اما در مواردی نیز میتواند ناشی از عفونت قارچی یا برخی بیماریهای زمینهای باشد.
به ویژه اگر زردی ناخن همراه با ضخیم شدن، شکننده شدن، تغییر شکل، جدا شدن ناخن از بستر یا درد باشد، بهتر است علت آن بررسی شود. عفونت قارچی از شایعترین دلایل تغییر رنگ و ضخیم شدن ناخن، به خصوص ناخنهای پا، است.
شایعترین علت زرد شدن ناخن چیست؟
یکی از شایعترین دلایل زرد شدن ناخن، عفونت قارچی ناخن یا اونیکومایکوزیس است.
این عفونت بیشتر ناخنهای پا را درگیر میکند و معمولا ابتدا به صورت لکه یا تغییر رنگ سفید یا زرد در قسمت انتهایی ناخن دیده میشود. با پیشرفت عفونت، ناخن ممکن است ضخیم، شکننده و خردشونده شود و حتی از بستر خود جدا شود.
محیط گرم و مرطوب احتمال ابتلا به قارچ ناخن را افزایش میدهد. تعریق زیاد پا، پوشیدن طولانی مدت کفشهای بسته و گرم، استفاده از رختکن و دوشهای عمومی و ابتلا به قارچ پوست پا از عوامل افزایش دهنده خطر هستند.
لاک هم میتواند ناخن را زرد کند
استفاده مداوم از لاک، به ویژه لاکهای تیره، میتواند باعث ایجاد لکه و تغییر رنگ سطح ناخن شود.
این نوع زردی معمولا با عفونت قارچی تفاوت دارد و لزوما به معنی بیمار بودن ناخن نیست. پاک کردن لاک و گذشت زمان میتواند باعث شود رنگ طبیعی ناخن به تدریج برگردد؛ بنابراین اگر زردی پس از استفاده طولانی از لاک ایجاد شده و هیچ ضخیم شدن، خرد شدن یا جدا شدن ناخن وجود ندارد، ممکن است علت صرفا تغییر رنگ سطحی باشد.
سیگار میتواند ناخنها را تغییر رنگ دهد
مصرف سیگار نیز میتواند باعث ایجاد لکههای زرد یا قهوهای روی ناخنها شود. این تغییر رنگ بیشتر به دلیل تماس ناخنها با دود و مواد موجود در آن ایجاد میشود.
در چنین شرایطی، تغییر رنگ به خودی خود به معنای عفونت یا بیماری داخلی نیست؛ اما ادامه مصرف سیگار میتواند سلامت عمومی بدن را تحت تاثیر قرار دهد.
آیا کمبود ویتامین باعث زرد شدن ناخن میشود؟
کمبود بعضی مواد مغذی میتواند باعث تغییرات مختلف ناخن شود، اما نباید هر ناخن زردی را به کمبود ویتامین یا آهن نسبت داد.
برخی بیماریهای تغذیهای و کمبودهای مواد مغذی میتوانند ظاهر ناخن را تغییر دهند، اما تشخیص علت زردی ناخن تنها بر اساس رنگ آن امکان پذیر نیست؛ بنابراین مصرف خودسرانه مکملهای آهن، روی یا ویتامینها برای درمان زردی ناخن توصیه نمیشود.
بیماریهای زمینهای هم میتوانند روی ناخن اثر بگذارند
تغییرات ناخن گاهی با برخی بیماریهای مزمن ارتباط دارد. بیماریهایی مانند پسوریازیس، دیابت، اختلالات تیروئید و بعضی بیماریهای قلبی، ریوی یا کبدی میتوانند با تغییرات ناخن همراه باشند.
اما این نکته مهم است که زرد شدن ناخن به تنهایی به معنی ابتلا به بیماری کبد، کلیه یا ریه نیست.
برای مثال، بیماریهای کبدی ممکن است باعث زرد شدن پوست و سفیدی چشمها در اثر افزایش بیلی روبین شوند؛ اما نمیتوان صرفا با مشاهده ناخن زرد، بیماری کبدی را تشخیص داد.
سندروم ناخن زرد چیست؟
یک بیماری نادر به نام سندروم ناخن زرد نیز وجود دارد که با زرد و ضخیم شدن ناخنها شناخته میشود.
در این بیماری، ناخنها ممکن است به تدریج ضخیم، خمیده و زرد یا سبز شوند و رشد آنها کند شود. این بیماری میتواند همراه با تورم پاها و مشکلات تنفسی مانند تجمع مایع اطراف ریهها یا سرفه مزمن باشد.
سندروم ناخن زرد بسیار نادر است و نباید هر تغییر رنگ ناخن را به آن نسبت داد. وجود همزمان تغییرات ناخن، تورم پاها و علائم تنفسی است که اهمیت بررسی پزشکی را بیشتر میکند.
چگونه بفهمیم زردی ناخن احتمالا قارچی است؟
زرد شدن ناخن به تنهایی برای تشخیص قارچ کافی نیست. احتمال عفونت قارچی زمانی بیشتر میشود که چند علامت با هم وجود داشته باشند، از جمله:
زرد یا سفید شدن ناخن
ضخیم شدن ناخن
شکننده و خرد شدن ناخن
جدا شدن ناخن از بستر
تغییر شکل ناخن
درگیری چند ناخن، به ویژه ناخنهای پا
وجود همزمان قارچ یا پوسته ریزی بین انگشتان پا
از آنجا که بیماریهایی مانند پسوریازیس نیز میتوانند ظاهری شبیه قارچ ایجاد کنند، در موارد مشکوک ممکن است پزشک نمونهای از ناخن را برای بررسی آزمایشگاهی بگیرد.
درمان زردی ناخن چگونه است؟
درمان کاملا به علت زرد شدن ناخن بستگی دارد.
اگر علت، لاک یا لکه سطحی باشد، معمولا با قطع عامل ایجادکننده و رشد تدریجی ناخن، ظاهر ناخن بهتر میشود.
اگر علت عفونت قارچی باشد، درمان ضدقارچ مورد نیاز است. برخی داروهای موضعی به صورت لاک یا محلول روی ناخن استفاده میشوند، اما درمان آنها طولانی است و ممکن است چندین ماه زمان ببرد. برای بعضی عفونتها نیز پزشک داروی ضدقارچ خوراکی تجویز میکند.
درمان قارچ ناخن را نباید پس از چند روز به دلیل برطرف نشدن ظاهر ناخن قطع کرد. ناخن به کندی رشد میکند و حتی پس از از بین رفتن عفونت، مدتی طول میکشد تا ناخن سالم جایگزین بخش آسیب دیده شود. بعضی درمانهای موضعی ممکن است ۶ تا ۱۲ ماه مورد استفاده قرار بگیرند.
آیا آبلیمو و جوش شیرین قارچ ناخن را درمان میکنند؟
روشهایی مانند آبلیمو، جوش شیرین، خمیردندان، آب نمک یا پراکسید هیدروژن در نسخههای اینترنتی به عنوان درمان خانگی زردی ناخن پیشنهاد میشوند، اما نباید آنها را جایگزین درمان اثبات شده عفونت قارچی دانست.
برخی از این مواد ممکن است به طور موقت ظاهر سطح ناخن را تغییر دهند یا باعث تحریک پوست اطراف ناخن شوند، اما درمان یک عفونت قارچی واقعی به تشخیص علت و استفاده از درمان مناسب نیاز دارد؛ بنابراین اگر ناخن ضخیم، شکننده و زرد شده یا تغییرات آن در حال گسترش است، بهتر است به جای سفید کردن ظاهری ناخن، علت اصلی مشخص شود.
چگونه از قارچ ناخن پیشگیری کنیم؟
برای کاهش احتمال ابتلا به عفونت قارچی میتوان چند نکته ساده را رعایت کرد:
پاها را تمیز و کاملا خشک نگه دارید.
جوراب را روزانه تعویض کنید.
از کفشهای بسیار تنگ و گرم استفاده نکنید.
در استخر، حمام و رختکن عمومی دمپایی بپوشید.
حوله، جوراب، کفش و وسایل مربوط به ناخن را با دیگران مشترک استفاده نکنید.
اگر قارچ پوست پا دارید، آن را درمان کنید تا به ناخنها گسترش پیدا نکند.
ناخنها را کوتاه و مرتب نگه دارید.
چه زمانی برای زردی ناخن باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر علت تغییر رنگ مشخص نیست، بهتر است آن را نادیده نگیرید؛ به ویژه اگر ناخن تغییر شکل داده، ضخیم شده، درد دارد، از بستر جدا میشود یا تغییر رنگ به ناخنهای دیگر نیز گسترش پیدا کرده است.
افراد مبتلا به دیابت یا کسانی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند نیز بهتر است تغییرات ناخن را جدیتر پیگیری کنند، زیرا عفونتهای پا در این افراد میتواند اهمیت بیشتری داشته باشد.
زردی ناخن در بیشتر موارد نشانه یک مشکل قابل درمان است، اما درمان درست زمانی امکان پذیر است که علت تغییر رنگ مشخص شود. به همین دلیل، به جای تلاش برای سفید کردن ناخن با مواد خانگی، شناسایی علت اصلی مهمترین قدم برای درمان است.
منبع: عصر ایران
