به گزارش سلامت نیوز به نقل از اعتماد، یکی از روزهای اردیبهشت سال ۹۷ از میان آپارتمانهای یکدست حوالی میدان ونک، برای مصاحبه به خانه اسکندر فیروز و ایران علا رفتم. چند روز قبل، آنها را در برنامهای که با عنوان شب اسکندر فیروز و نمایش فیلم «یک ساعت از یک عمر» در تالار فردوسی خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار شده بود، دیده بودم. پس از پایان مراسم، بیرون پارک و کنج خیابان ورشو، جمعیت همچنان اطراف اسکندر فیروز؛ نخستین رییس سازمان حفاظت از محیط زیست ایران و همسرش، حلقه زده بودند و مجال گفت و گو نمیدادند. پیش از آنکه جلوتر بروم، به من گفته بودند تمایلی به مصاحبه ندارد اما باید شانسم را امتحان میکردم. خوش اقبال بودم که میان آن هیاهو صدایم را شنید. کنار پژوی تیرهرنگ ایستاده بود؛ با یک دستش دستگیره در را گرفته و دست دیگرش به سمت من بود. سوالی پرسید و بعد از جوابم گفت؛ شمارهام را بنویس و برای مصاحبه هماهنگ کن. دو سه روز بعد تماس گرفتم و ایرانخانم قرار را هماهنگ کرد. اینطور شد که در همان اردیبهشت نشستیم روبهروی هم و از کودکی، روزهای سخت، تلخ و شاید شیرینی که پشت سر گذاشته بود، سخن گفت. یادم هست که در اطراف خانهشان، یک ساختمان نیمه کاره در حال ساخته شدن بود و گاهی صدای غرش دریل و پتک و چکش با کلمات و جملاتمان در آمیخته میشد. اگر چه بسیار شمرده و رسا حرف میزد، ایران خانم چند باری تذکر داد که بلندتر صحبت کند که صدایش به دستگاه ضبط هم برسد. حالا در آن فایل صوتی دو ساعت و نیمه که از دیدار به جا مانده، غرش گوشخراشی در کنار این همصحبتی خاطرهانگیز باقی مانده است.
اسکندر فیروز حافظه بسیار خوبی داشت. تمام وقایع زندگیاش از کودکی تا سالهایی که به تاسیس سازمان حفاظت از محیط زیست ایران رسید و زندان را تاریخ به تاریخ تعریف کرد؛ از روزی که پدر و مادر، او و برادرش نرسی را به آلمان بردند تا در یک خانه باغ زیبا تحت تربیت آلمانی و انگلیسی بزرگ شوند، سالهای جنگ جهانی و مهاجرت به بیروت و سالهای دانشگاه و بازگشت به ایران. او در آن روز اردیبهشتی هنوز ۹۲ سال داشت، مردی لاغراندام که «پدر تالابهای ایران» لقب گرفته و حالا که صد سال از تولدش در نهم مرداد ۱۳۰۵ گذشته است، در بین ما نیست. به علت محدودیتهای کاغذی تنها بخشی از این گفتوگو که حدود یک سال و ده ماه پیش از درگذشت اسکندر فیروز انجام شده بود، در اردیبهشت ۱۳۹۷ منتشر شد. با تعطیلی آن رسانه، آرشیو آن هم از دسترس خارج شد و نسخه منتشرشده بهصورت خیلی محدود در فضای وب قابل دسترسی است. اکنون، همزمان با صدمین سال تولد اسکندر فیروز، بخشهای منتشرنشده و نسخه کاملتری از آن دیدار پیش روی شماست.
…
