آیا شیر واقعاً از آب بهتر است؟
بخش زیادی از این ادعا به مطالعهای در سال ۲۰۱۶ بازمیگردد که در آن پژوهشگران میزان دفع ادرار افراد را پس از مصرف نوشیدنیهای مختلف، از جمله آب، شیر پرچرب و کمچرب، نوشابه، نوشیدنیهای ورزشی، قهوه، آبمیوه و چای بررسی کردند.
نتایج این تحقیق نشان داد که بر اساس «شاخص آبرسانی نوشیدنیها» (Beverage Hydration Index یا BHI)، شیر نسبت به آب معمولی مدت بیشتری به حفظ تعادل مایعات بدن کمک میکند. پژوهشگران این ویژگی را به وجود پروتئین، کربوهیدرات و الکترولیتهایی مانند سدیم و پتاسیم نسبت میدهند.
با این حال، متخصصان تأکید میکنند که این نتایج بر پایه چند مطالعه کوچک است و هنوز نمیتوان با اطمینان گفت شیر از آب برای آبرسانی روزانه بهتر است.
چرا شیر بعد از ورزش مفید است؟
مطالعات نشان میدهد شیر کمچرب پس از ورزش میتواند نسبت به آب یا برخی نوشیدنیهای ورزشی، مایعات از دسترفته بدن را بهتر جبران کند.
هنگام ورزش، بدن علاوه بر آب، الکترولیتهایی مانند سدیم و پتاسیم را نیز از دست میدهد و ذخایر گلیکوژن عضلات کاهش مییابد. شیر با داشتن ترکیب مناسبی از پروتئین و کربوهیدرات، هم به جبران مایعات کمک میکند و هم فرایند ترمیم و بازسازی عضلات را تسریع میکند.
به همین دلیل بسیاری از ورزشکاران پس از تمرینهای سنگین، شیر یا شیرکاکائو را بهعنوان نوشیدنی ریکاوری انتخاب میکنند.
چه زمانی شیر انتخاب بهتری است؟
میزان نیاز روزانه به مایعات برای همه افراد یکسان نیست و به عواملی مانند سن، میزان فعالیت بدنی، بارداری و شرایط آبوهوایی بستگی دارد.
کارشناسان توصیه میکنند دستکم نیمی از مایعات روزانه از طریق آب تأمین شود و بخش دیگر میتواند از نوشیدنیهایی مانند شیر و همچنین مواد غذایی پرآب تأمین شود.
البته نباید فراموش کرد که شیر برخلاف آب، حاوی کالری و قند طبیعی (لاکتوز) است؛ بنابراین افرادی که قصد کاهش کالری دریافتی دارند، باید این موضوع را در برنامه غذایی خود در نظر بگیرند.
در عین حال، شیر منبع خوبی از کلسیم، ویتامین D و پروتئین است و میتواند بخشی از یک رژیم غذایی سالم باشد.
چگونه در طول روز بدن را هیدراته نگه داریم؟
متخصصان توصیه میکنند بهجای نوشیدن حجم زیادی آب در یک وعده، مایعات را در طول روز و بهصورت منظم مصرف کنید. این روش به بدن کمک میکند تعادل مایعات را بهتر حفظ کند.
همچنین باید به نشانههای کمآبی بدن توجه داشت. احساس تشنگی شدید، سردرد، خشکی دهان یا پوست و تیره شدن رنگ ادرار از مهمترین علائم کمآبی هستند. در مقابل، ادرار زرد روشن یا تقریباً بیرنگ معمولاً نشاندهنده وضعیت مناسب آب بدن است.
اگرچه برخی شواهد نشان میدهد شیر، بهویژه پس از ورزش، ممکن است نسبت به آب مایعات بدن را برای مدت بیشتری حفظ کند، اما این موضوع هنوز بهطور قطعی ثابت نشده است. برای بیشتر افراد، آب همچنان بهترین نوشیدنی برای تأمین نیاز روزانه بدن به مایعات است و شیر میتواند بهعنوان بخشی از یک رژیم غذایی سالم، بهویژه پس از فعالیت بدنی، نقش مکمل داشته باشد.
