بررسی رتبه بندی ۴۸ صنعت حاضر در بازار سرمایه نشان می دهد دو صنعت فلزات اساسی و محصولات شیمیایی، با در اختیار داشتن نزدیک به ۴۰ درصد از کل ارزش بازار، نقش تعیین کننده ای در مسیر شاخص ها و ارزش گذاری بورس دارند. مجموع ارزش بازار این دو صنعت از ۷ هزار همت عبور کرده است؛ رقمی که فاصله معنادار صنایع بزرگ با سایر گروه های بورسی را آشکار می کند.ارزش بازار ۸۰۳ شرکت فعال در ۴۸ صنعت مختلف بازار سرمایه به ۱۸ هزار و ۱۸۸ هزار میلیارد تومان، معادل ۱۸ هزار و ۱۸۸ همت، رسیده است. بررسی ترکیب این ارزش بازار نشان می دهد بخش قابل توجهی از سرمایه گذاری های بورسی در چند صنعت بزرگ متمرکز شده و به همین دلیل، نوسانات این گروه ها می تواند مسیر کلی بازار سهام را تحت تاثیر قرار دهد.
فلزات اساسی بزرگ ترین صنعت بازار سرمایه
صنعت فلزات اساسی با حضور ۵۴ شرکت فعال و ارزش بازار ۳ هزار و ۶۱۷ همت، در رتبه نخست صنایع بازار سرمایه قرار گرفته است. این گروه شامل شرکت های بزرگ فولادی، تولیدکنندگان مس، روی، آلومینیوم و دیگر فلزات پایه است و از منظر ارزش بازار، مهم ترین صنعت بورسی محسوب می شود.وزن بالای شرکت های فولادی و معدنی در این صنعت، باعث شده است که تغییرات قیمت های جهانی کامودیتی ها، نرخ ارز، هزینه انرژی، سیاست های صادراتی و میزان عرضه در بازارهای داخلی، اثر مستقیمی بر چشم انداز سودآوری شرکت های این گروه داشته باشد. به بیان دیگر، هرگونه تغییر در بازارهای جهانی فولاد و فلزات یا تصمیم گیری های داخلی درباره صادرات، انرژی و نرخ گذاری می تواند بر ارزش سهام شرکت های فلزی و در نتیجه بر کلیت بازار سرمایه اثرگذار باشد.فلزات اساسی علاوه بر سهم بالای خود در ارزش بازار، از منظر اثرگذاری بر شاخص کل نیز جایگاه ویژه ای دارند. شرکت های بزرگ این صنعت معمولا در زمره نمادهای شاخص ساز قرار می گیرند و تحرکات قیمتی آنها می تواند فضای عمومی معاملات بازار را تغییر دهد.
محصولات شیمیایی دومین صنعت ارزشمند
پس از فلزات اساسی، صنعت محصولات شیمیایی با ۷۱ شرکت فعال و ارزش بازار ۳ هزار و ۵۸۰ همت در رتبه دوم قرار گرفته است. حضور گسترده شرکت های پتروشیمی در این صنعت، علت اصلی وزن بالای آن در بازار سرمایه به شمار می رود.صنعت محصولات شیمیایی، به ویژه در بخش پتروشیمی، از مهم ترین صنایع ارزآور کشور است و عملکرد آن به متغیرهایی نظیر نرخ خوراک، قیمت جهانی محصولات پتروشیمی، نرخ ارز، وضعیت صادرات، محدودیت های حمل ونقل و شرایط بازارهای منطقه ای وابستگی بالایی دارد. از این رو، تحلیل وضعیت این صنعت تنها به بررسی فروش داخلی محدود نمی شود و تحولات بازارهای جهانی و سیاست های ارزی نیز در برآورد سودآوری شرکت های آن نقش تعیین کننده دارند.مجموع ارزش بازار دو صنعت فلزات اساسی و محصولات شیمیایی به ۷ هزار و ۱۹۷ همت رسیده است. این رقم معادل نزدیک به ۴۰ درصد از ارزش کل بازار سرمایه است و نشان می دهد بورس تهران به شکل محسوسی از صنایع کالایی، صادرات محور و وابسته به نرخ ارز تاثیر می پذیرد.
پالایشی ها، بانک ها و هلدینگ ها در رتبه های بعدی
رتبه سوم ارزش بازار به صنعت فرآورده های نفتی، کک و سوخت هسته ای اختصاص دارد. این صنعت با ۱۳ شرکت فعال، ارزشی معادل یک هزار و ۹۵۰ همت را به ثبت رسانده است. پالایشگاه ها از جمله شرکت هایی هستند که وضعیت سودآوری آنها به نرخ خوراک، قیمت فرآورده ها، نرخ تسعیر ارز و فرمول های قیمت گذاری وابستگی دارد؛ به همین دلیل تحولات سیاستی و تغییر در نرخ های مبنا، برای سهامداران این گروه اهمیت بالایی دارد.بانک ها و موسسات اعتباری نیز با ۱۸ شرکت فعال و ارزش بازار یک هزار و ۶۷۱ همت، چهارمین صنعت بزرگ بازار سرمایه هستند. جایگاه بانک ها در این رتبه بندی، از اهمیت بالای شبکه مالی و اعتباری در اقتصاد کشور حکایت دارد. با این حال، ارزیابی این صنعت معمولا به متغیرهایی همچون کیفیت دارایی ها، مطالبات غیرجاری، نرخ سود، تسعیر دارایی های ارزی، افزایش سرمایه و وضعیت سرمایه گذاری های بانک ها وابسته است.در رتبه پنجم، شرکت های چندرشته ای صنعتی با ۹ شرکت فعال قرار گرفته اند که ارزش بازار آنها به یک هزار و ۱۳۲ همت می رسد. این شرکت ها که عمدتا در قالب هلدینگ های بزرگ فعالیت می کنند، به دلیل برخورداری از پرتفوی متنوع در صنایع مختلف، نقش مهمی در انتقال اثر تحولات بخش های گوناگون اقتصاد به بازار سهام دارند. ارزش گذاری این گروه ها نیز معمولا با توجه به ارزش روز سرمایه گذاری ها، دارایی های زیرمجموعه و نسبت خالص ارزش دارایی ها انجام می شود.پس از پنج صنعت نخست، گروه استخراج کانه های فلزی با ۱۶ شرکت و ارزش بازار ۹۱۵ همت در رتبه ششم جای گرفته است. این صنعت پیوند نزدیکی با زنجیره فولاد و فلزات دارد و عملکرد آن تابعی از قیمت جهانی مواد معدنی، ظرفیت تولید، هزینه استخراج و وضعیت فروش داخلی و صادراتی است.صنعت سرمایه گذاری ها نیز با ۷۱ شرکت فعال و ارزش بازار ۸۱۹ همت، رتبه هفتم را در اختیار دارد. تعداد بالای شرکت های این گروه در مقایسه با ارزش بازار آن، نشان می دهد بخش قابل توجهی از شرکت های سرمایه گذاری دارای مقیاس کوچک تر یا پرتفوی محدودتر نسبت به هلدینگ های بزرگ چندرشته ای هستند.مواد و محصولات دارویی با ۵۱ شرکت و ارزش بازار ۷۸۳ همت، رتبه هشتم را کسب کرده است. این صنعت به دلیل ماهیت دفاعی تر تقاضا، اهمیت تامین دارو و حساسیت موضوع قیمت گذاری، همواره از گروه های مورد توجه سرمایه گذاران بوده است. با این حال، تعیین نرخ فروش، هزینه مواد اولیه و نقدینگی شرکت ها از متغیرهای مهم در تحلیل وضعیت دارویی ها به شمار می رود.صنعت سیمان، آهک و گچ با ۴۳ شرکت فعال و ارزش بازار ۵۰۵ همت در جایگاه نهم قرار گرفته و خودرو و ساخت قطعات نیز با ۴۲ شرکت و ارزش بازار ۴۱۵ همت، رتبه دهم را به خود اختصاص داده است.این رتبه بندی در مجموع نشان می دهد اگرچه تعداد صنایع و شرکت های حاضر در بازار سرمایه متنوع است، اما وزن اصلی بازار همچنان در اختیار صنایع بزرگ کالایی، پتروشیمی، پالایشی و مالی قرار دارد؛ صنایعی که تحولات آنها می تواند جهت گیری سرمایه گذاران و نوسان شاخص های بازار را تعیین کند.
