بررسي قيمت ها در برخي خرده فروشي ها نشان مي دهد هر شانه ۳۰ عددي تخم مرغ حدود ۶۰۰ هزار تومان و تخم مرغ به صورت دانه اي تا ۲۵ هزار تومان عرضه مي شود. با نرخ دانه اي، خريد ۳۰ عدد تخم مرغ ۷۵۰ هزار تومان هزينه دارد.
به گزارش ايسنا، اين قيمت ها در حالي مشاهده مي شود كه بازار تخم مرغ چند ماه قبل با شرايطي كاملا متفاوت روبه رو بود. افزايش توليد، كاهش فصلي مصرف و محدود شدن بازارهاي صادراتي، عرضه را از تقاضاي داخلي بيشتر كرده و قيمت درِ مرغداري را به سطحي پايين تر از بهاي تمام شده رسانده بود.
با افزايش قيمت در خرده فروشي ها، وزارت جهاد كشاورزي از ابتداي ارديبهشت ماه صادرات را متوقف كرد تا عرضه در بازار داخلي افزايش يابد.
پس از آنكه قيمت هر شانه ۳۰ عددي تخم مرغ در برخي نقاط از ۶۰۰ هزار تومان عبور كرد، محدوديت صادراتي اعمال شد. در ادامه، قيمت هر شانه بسته به وزن، برند و محل عرضه به محدوده ۴۷۰ تا ۵۶۰ هزار تومان كاهش يافت و سپس صادرات به مقاصدي از جمله افغانستان، عراق و كشورهاي حاشيه خليج فارس دوباره آزاد شد. با اين حال، تغييرات مقطعي سياست صادراتي به تنهايي نمي تواند ثبات بازار را تضمين كند.
محمد مرادي درباره وضعيت قيمت تخم مرغ اظهار كرد: پس از تغيير نرخ ارز، بهاي تمام شده هر كيلوگرم تخم مرغ براساس محاسبات اتحاديه حدود ۲۶۰ هزار تومان برآورد شد. وزارت جهاد كشاورزي نيز بهاي تمام شده هر كيلوگرم تخم مرغ درِ واحد توليدي را ۲۳۵ هزار تومان محاسبه كرده بود.
به گفته مديرعامل اتحاديه مركزي مرغداران مرغ تخم گذار ميهن، افزايش اخير قيمت تخم مرغ نبايد به عنوان گراني غيرمنطقي تلقي شود. قيمت پايين تر در ماه هاي گذشته ناشي از عرضه محصول با زيان بود و اكنون قيمت به تدريج به هزينه واقعي توليد نزديك مي شود. از آنجا كه دوره توليد در واحدهاي مرغ تخم گذار طولاني است، توليدكنندگان با اميد جبران زيان، گله هاي خود را حفظ كرده اند.
مرادي درباره ميزان توليد و مصرف تخم مرغ گفت: در حال حاضر صادرات تخم مرغ انجام نمي شود. مصرف ماهانه كشور در مقطع كنوني حدود ۸۵ هزار تن است، در حالي كه توليد اين ماه به حدود ۹۵ هزار تن مي رسد. مصرف در ماه هاي آينده اندكي افزايش مي يابد، اما در نيمه دوم سال نيز توليد با سرعت بيشتري بالا خواهد رفت.
وي درباره نحوه مصرف مازاد توليد توضيح داد: بخشي از تخم مرغ مازاد در صنايع تبديلي براي توليد تخم مرغ مايع پاستوريزه و پودر تخم مرغ استفاده مي شود. با اين حال، هنگامي كه عرضه از تقاضاي داخلي بيشتر باشد و امكان استفاده كافي از ظرفيت صنايع تبديلي يا صادرات وجود نداشته باشد، قيمت محصول كاهش مي يابد.مرادي گفت: توليدكنندگان طي چهار ماه گذشته زيان سنگيني متحمل شده اند؛ زيرا امكان استفاده موثر از ابزارهايي مانند صادرات و صنايع تبديلي براي جذب مازاد توليد فراهم نبوده است. شرايط اقتصادي و برخي مداخلات دولت نيز به گفته وي، در اختلال بازار و عرضه محصول با قيمتي كمتر از بهاي تمام شده نقش داشته است.
وي تاكيد كرد: در صورت فراهم شدن شرايط مناسب، كاهش مداخلات و استفاده همزمان از ظرفيت صادرات و صنايع تبديلي، مي توان بخشي از مازاد توليد را جذب و به بازارهاي هدف هدايت كرد.
وجود مازاد توليد لزوما به معناي عرضه ارزان در خرده فروشي نيست. قيمت اعلام شده ازسوي مرغداران معمولا مربوط به هر كيلوگرم تخم مرغ درِ واحد توليدي است، اما قيمت بازار برمبناي شانه و پس از اضافه شدن هزينه هاي بسته بندي، حمل ونقل، توزيع و سود حلقه هاي مختلف محاسبه مي شود.
وزن شانه، اندازه تخم مرغ، برند و نوع بسته بندي نيز بر قيمت نهايي اثر دارد؛ بنابراين مقايسه قيمت هر كيلوگرم درِ مرغداري با قيمت يك شانه، بدون مشخص بودن وزن آن، تصوير دقيقي از حاشيه سود زنجيره ارايه نمي دهد.
مرادي بهاي تمام شده هر كيلوگرم تخم مرغ را براساس محاسبات اتحاديه حدود ۲۶۰ هزار تومان اعلام كرد. به گفته وي، وزارت جهاد كشاورزي نيز بهاي تمام شده را حدود ۲۳۵ هزار تومان براي هر كيلوگرم درِ واحد توليدي محاسبه كرده بود. پيش تر نيز اتحاديه مركزي مرغداران ميهن اعلام كرده بود كه نرخ پيشنهادي هر كيلوگرم تخم مرغ درِ مرغداري ۲۵۲ هزار تومان و قيمت پيشنهادي مصرف كننده ۳۰۹ هزار تومان است.
كالايي گران براي مردم
و ارزان براي توليدكننده
فروش طولاني مدت تخم مرغ با قيمتي كمتر از هزينه توليد مي تواند مرغداران را به حذف زودهنگام گله ها وادار كند. كاهش تعداد مرغ هاي تخم گذار، با فاصله زماني عرضه را كاهش مي دهد و زمينه افزايش قيمت را فراهم مي كند.
در كنار آن افزايش هزينه نهاده هاي دامي، دارو، مكمل، انرژي، دستمزد و تأمين نقدينگي نيز بهاي توليد را بالا برده است. از اين رو، نمي توان افزايش قيمت تخم مرغ را فقط به صدور مجوز صادرات نسبت داد. صادرات مي تواند عرضه داخلي را كاهش دهد، اما افزايش هزينه توليد، حذف گله ها، ضعف صنايع تبديلي و فاصله قيمت درِ مرغداري تا خرده فروشي نيز در شكل گيري قيمت نهايي نقش دارند.
مساله اصلي بازار تخم مرغ اكنون فقط عدد ۶۰۰ هزار تومان روي يك شانه نيست؛ تناقض ميان قيمت پرداختي مصرف كننده و مبلغ دريافتي توليدكننده است.خانوار، تخم مرغ را با قيمتي مي خرد كه جايگاه آن را به عنوان منبع پروتئيني ارزان تضعيف كرده است، اما مرغدار مي گويد همين قيمت بالا در خرده فروشي، الزاماً هزينه توليد را در ابتداي زنجيره پوشش نمي دهد. ثبات بازار به سياست صادراتي قابل پيش بيني، استفاده موثر از ظرفيت صنايع تبديلي و نظارت بر فاصله قيمت توليد تا خرده فروشي وابسته است. در غير اين صورت، تخم مرغ ممكن است براي مصرف كننده كالايي گران و براي توليدكننده محصولي زيان ده باقي بماند.
