حمید نوبهار،کارشناس اقتصادی با تشریح جایگاه نفت جمهوری اسلامی ایران در معادلات انرژی جهان گفت: قدرت نفتی ایران را نمیتوان با حجم تولید روزانه یا میزان صادرات در یک مقطع زمانی سنجید. جایگاه ایران در جغرافیای انرژی جهان حاصل ترکیب ذخایر عظیم هیدروکربوری، سابقه طولانی تولید، ظرفیت توسعه میادین، دسترسی به آبهای خلیج فارس و مجاورت با تنگه هرمز است؛ آبراهی که پیش از اختلالات سال 2026، یکی از مهمترین مسیرهای انتقال انرژی جهان بود.
وی افزود: بر اساس دادههای اوپک، ایران در پایان سال 2024 حدود 208.6 میلیارد بشکه ذخایر اثباتشده نفت خام در اختیار داشته است. تولید نفت خام ایران نیز در سال 2024 حدود 3.26 میلیون بشکه در روز بوده که بر جایگاه ویژه ایران از نظر برخورداری از منابع نفتی، صحه می گذارد.
این کارشناس اقتصادی تصریح کرد: برای ارزیابی قدرت نفتی جمهوری اسلامی باید بین ذخایر اثباتشده نفت، ظرفیت تولید، صادرات بالفعل و ظرفیت اثرگذاری بر بازار تفاوت قائل شد. ذخایر بزرگ به خودی خود قدرت بازار ایجاد نکرده و ظرفیت تولید، امکان انتقال و توان دسترسی به بازار نیز اهمیت شایانی دارد. اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA) برآورد کرده است که ظرفیت تولید نفت خام ایران در صورت رفع محدودیتهای تحریمی میتواند به حدود 3.8 میلیون بشکه در روز بازگردد.
وی ادامه داد: دادههای EIA همچنین تصریح می کند که صادرات نفت خام و میعانات ایران که در سال 2020 حدود 400 هزار بشکه در روز بود، در سال 2023 به نزدیک 1.4 میلیون بشکه در روز رسید و در هشت ماه نخست سال 2024 حدود 1.5 میلیون بشکه در روز برآورد شد. چین در سال 2023 مقصد حدود 90 درصد صادرات نفت خام و میعانات ایران بود. آمار مذکور از یک طرف ظرفیت ایران برای حفظ صادرات در شرایط تحریم را نشان داده و از طرف دیگر اهمیت تنوع بازارهای صادراتی را برای افزایش قدرت مانور نفتی کشور آشکار میکند.
نوبهار با اشاره به جایگاه تنگه هرمز گفت: ایران به تنهایی تعیینکننده قیمت جهانی نفت نیست، اما ظرفیت تولید، ذخایر عظیم و موقعیت جغرافیایی کشور میتواند بر توازن عرضه و انتظارات بازار اثر بگذارد. تنگه راهبردی هرمز این اهمیت را افزایش میدهد چرا که مسیر انتقال نفت تولیدکنندگان بزرگ خلیج فارس به بازارهای جهانی است.
وی افزود: بر اساس دادههای اداره …
