انسداد تنگه هرمز این روزها به یکی از چالشبرانگیزترین مسائل بازار نفت جهان تبدیل شده است؛ این چالش آنقدر بزرگ بوده که محور اصلی مذاکرات ایران و آمریکا به آن گره بخورد. در این میان برخی مدعیاند ایران میتواند عوارض خیرهکنندهای از تنگه هرمز به دست آورد و ارقامی که برای این ادعا مطرح میشود، گاهی با درآمد نفتی کشور برابری میکند. اما بررسی دقیقتر این دسته از ادعاها نشان میدهد فاصله قابل توجهی میان ادعا تا واقعیت درآمدزایی از تنگه هرمز وجود دارد.
اما و اگرهای درآمدزایی از تنگه هرمز
انسداد تنگه هرمز در جنگ خلیج فارس به یکی از بزرگترین چالشهای حال حاضر بازار نفت جهان تبدیل شده است. رخدادی که توانست بهای هر بشکه نفت را تا ۱۱۷ دلار برساند و هماکنون در شرایطی که تنگه هرمز همچنان مسدود است، بهای نفت در کانال ۸۰ تا ۹۰ دلار در نوسان است. در این میان برخی مدعی شدند ایران از محل آبراهه هرمز میتواند درآمدهای خیرهکنندهای به دست آورد؛ درآمدهای ادعایی که گاه با درآمد نفتی کشور برابر میکند. هرچند میزان درآمدهای فعلی از تنگه هرمز شفاف نیست، بررسی دقیق این ادعاها حاوی نکات قابل توجهی است.
درباره درآمدزایی از تنگه هرمز، عبداله باباخانی، کارشناس انرژی، در یادداشتی در صفحه شخصی خود نوشته است بحث درآمدزایی از تنگه هرمز سالهاست در فضای عمومی و حتی برخی محافل کارشناسی تکرار میشود، اما در واقعیت نهتنها عدد این درآمد چندان قابل اعتنا نیست، که احتمال خسارات سنگین از این غائله وجود دارد. براساس یادداشتی که این کارشناس انرژی نوشته است، اگر فرض کنیم عوارض عبور از تنگه هرمز مشابه گرانترین عوارض آبراههها یعنی عوارض کانال سوئز باشد که دستساز است و مالکیت خصوصی دارد، درآمد سالانه چیزی حدود ۱۰ تا ۱۲ میلیارد دلار تخمین زده میشود، اما این عدد باید بر اساس واقعیتهای بازار تعدیل شود. یکی از واقعیتهای مهم تنگه هرمز سهم عبور مصرفکنندگان آسیایی مانند چین، هند و پاکستان است که حدود ۴۰ تا ۴۵ درصد سهم کشتیهای تجاری عبوری از تنگه هرمز را در اختیار دارند. به گفته باباخانی، در بسیاری از سناریوها، این کشورها معاف میشوند یا امکان اعمال هزینه بر آنها محدود است. در نتیجه این درآمد به پنج تا شش میلیارد دلار کاهش خواهد یافت. این کارشناس انرژی در ادامه …
