مسعود پزشكيان در نشستي درباره آخرين اقدامات و برنامههاي دستگاههاي اجرايي در حوزه كاهش آلودگي هوا، بهينهسازي و مديريت مصرف انرژي و توسعه انرژيهاي تجديدپذير با اشاره به هزينهها و سرمايهگذاريهاي انجامشده طي سالهاي گذشته، بر ضرورت ارزيابي دقيق و مبتني بر داده از ميزان اثربخشي اين اقدامات تاكيد كرد و گفت: با وجود اجراي طرحهاي متعدد و صرف منابع قابل توجه در سالهاي گذشته، شواهد موجود نشان ميدهد كاهش متناسب و پايدار در مصرف انرژي و آلودگي هوا محقق نشده است. پزشكيان با تاكيد بر ضرورت تفكيك صرفهجويي واقعي از كاهش ظاهري يا محاسباتي مصرف تصريح كرد: بايد بهطور دقيق مشخص شود كاهش اعلامشده در مصرف انرژي و آلودگي هوا، تا چه ميزان مستقيماناشي از اجراي پروژهها و اقدامات انجامشده بوده و چه ميزان تحت تاثير ساير عوامل قرار داشته است.
رييسجمهوري ادامه داد: در مواردي، هر ميزان صرفهجويي ايجاد شده در يك بخش، بهدليل شكلگيري تقاضاي جديد يا مصرف غيرضروري در بخشهاي ديگر، عملا به افزايش مصرف نهايي منجر شده است. از اينرو، ارزيابي موفقيت طرحهاي بهينهسازي نبايد صرفا بر مبناي ميزان صرفهجويي محاسباتي انجام شود، بلكه بايد آثار واقعي آن بر مصرف نهايي انرژي، شدت مصرف انرژي و كاهش آلايندگي مورد سنجش و راستيآزمايي قرار گيرد.
وي توسعه حملونقل عمومي، بهويژه حملونقل ريلي، را از مهمترين و اثربخشترين راهكارهاي مديريت تقاضاي انرژي، كاهش مصرف سوخت و كنترل آلودگي هوا دانست و با اشاره به محدوديت منابع و شرايط اقتصادي كشور، توسعه و تقويت اين بخش در چارچوب امكانات و ظرفيتهاي موجود را اولويت اصلي دولت براي دستيابي همزمان به اهداف كاهش مصرف انرژي و آلودگي هوا اعلام كرد.
رييسجمهوري با تاكيد بر اينكه دولت در مسير تعيين تكليف و ايفاي تعهدات گذشته حركت خواهد كرد، تصريح كرد: پيش از هرگونه تصميمگيري درباره ادامه يا تامين مالي اين پروژهها، بايد ميزان صرفهجويي و كاهش مصرف مورد ادعا در هر پروژه، بهصورت دقيق، مستند و قابل راستيآزمايي ارايه شود.
پزشكيان با طرح اين پرسش كه چگونه در سالهاي گذشته بدون پيشبيني منابع مالي پايدار، تعهدات جديد براي دولت ايجاد شده است، گفت: بايد مشخص شود اگر منابع مالي اجراي اين تعهدات وجود داشته، چرا تعهدات بهموقع ايفا نشده و اگر منابعي وجود نداشته، بر چه مبنايي چنين تعهداتي ايجاد شده است.
وي تاكيد كرد: دولت ضمن تلاش براي تعيين تكليف تعهدات گذشته، اجازه نخواهد داد اين رويه در آينده تكرار شود. از اين پس، ايجاد تعهد بايد متناسب با ظرفيتها و محدوديتهاي واقعي كشور و بر مبناي منابع مالي قابل تامين انجام شود.
پزشكيان بر ضرورت اولويتبندي طرحها و پروژهها تاكيد كرد و افزود: در شرايط محدوديت منابع، اجراي پروژهها بايد بر اساس ميزان اثربخشي، اولويت ملي، ظرفيت ايجاد صرفهجويي واقعي و آثار آن بر كاهش آلودگي هوا و امكان تامين مالي اولويتبندي شود.
رييسجمهوري نظارت بر نتايج واقعي پروژههاي بهينهسازي را از الزامات حكمراني صحيح در حوزه انرژي دانست و تاكيد كرد: صرف اجراي يك پروژه به معناي تحقق هدف آن نيست؛ بايد آثار اجراي پروژهها بر مصرف انرژي بهصورت مستمر پايش و ارزيابي شود. از الزامات اساسي در اجراي طرحهاي بهينهسازي، اطمينان از تثبيت صرفهجويي ايجادشده است؛ بهگونهاي كه منابع آزادشده ناشي از كاهش مصرف، مجددا صرف ايجاد تقاضاي جديد و افزايش مصرف نشود.
وي بر استقرار سازوكارهاي دقيق پايش، اندازهگيري و راستيآزمايي نتايج پروژهها تاكيد كرد و گفت: بايد مشخص باشد هر پروژه چه ميزان كاهش مصرف ايجاد كرده، اين كاهش تا چه اندازه پايدار بوده و چه اثري بر كاهش آلايندگي داشته است. اصلاح الگوي حكمراني در حوزه انرژي مستلزم آن است تصميمگيريها از ايجاد تعهدات بدون پشتوانه و اجراي پروژههاي فاقد ارزيابي اثربخشي فاصله بگيرد و به سمت تخصيص هدفمند منابع، اولويتبندي پروژهها، پايش نتايج و پاسخگويي مبتني بر عملكرد حركت كند.
پزشكيان تاكيد كرد: مسير گذشته بايد اصلاح شود. دولت به اندازه منابع و ظرفيتهاي واقعي كشور تعهد ايجاد خواهد كرد؛ در عين حال، پروژههايي كه بيشترين اثربخشي را در كاهش مصرف انرژي، كاهش آلودگي هوا و بهبود بهرهوري دارند، بايد در اولويت تخصيص منابع و حمايتهاي دولت قرار گيرند.
در اين جلسه كه با حضور وزيران كشور، راه و شهرسازي و نيرو، معاون اجرايي رييسجمهوري، رييس سازمان بهينهسازي و مديريت راهبردي انرژي و جمعي از معاونان و مديران دستگاههاي اجرايي برگزار شد، گزارشي از عملكرد و نتايج اقدامات انجامشده در سالهاي گذشته در بخشهاي مختلف ارايه شد.
نوسازي و جايگزيني موتورسيكلتهاي فرسوده با موتورسيكلتهاي برقي، توسعه اتوبوسهاي برقي و نوسازي ناوگان حملونقل عمومي، توسعه و تقويت شبكه حملونقل ريلي، همچنين بهسازي و بهروزرساني موتورخانهها و ساير طرحهاي مرتبط با بهينهسازي مصرف انرژي، از جمله محورهاي بررسي بود كه آثار و نتايج آنها بر اساس شاخصها و دادههاي آماري ارايه و ارزيابي شد.
