قیمت طلا امروز




 روزنامه تعادل / ۱۴۰۵/۰۵/۱۱

دو چهره متفاوت از بورس

بازار سهام اولین روز کاری هفته را با روندی نوسانی و سردرگم آغازبه کار کرد. معاملات بورس روند نوسانی از خود به نمایش گذاشتند و توانستند شرایط خوبی داشته باشند...
 دو چهره متفاوت از بورس

بازار سهام اولين روز كاري هفته را با روندي نوساني و سردرگم آغازبه كار كرد. معاملات بورس روند نوساني از خود به نمايش گذاشتند و توانستند شرايط خوبي داشته باشند. برآيند رفتار معامله‌گران در جريان معاملات روز اخير نشان داد كه بورس بازهم با معضل خروج نقدينگي دست‌به‌گريبان شده است. 

اين خروج پول در شرايطي رخ مي‌دهد كه بازارهاي موازي، به‌ويژه بازار طلا، سكه و ارز، روزهاي پررونقي را پشت سر مي‌گذارند و نقدينگي موجود در بازارهاي موازي را جذب خود مي‌كنند. در اين ميان، بازار سرمايه تقريبا بي‌نصيب مانده و تماشاگر جابه‌جايي جريان نقدينگي به سمت پناهگاه‌هاي سنتي تورم است.

كارشناسان عقيده دارند كه بورس تهران در شرايط فعلي به يكي از جامانده‌ترين بازارهاي دارايي در اقتصاد كشور تبديل شده است. چرخه نقدينگي كه بايد از مسير بازار سرمايه به سمت بخش مولد و تامين مالي صنايع هدايت شود، اكنون مسير انحرافي بازارهاي موازي را در پيش گرفته است. صعودهاي متوالي نرخ ارز در بازار آزاد و هجوم متقاضيان به صندوق‌هاي طلا و بازار فيزيكي سكه، گواه آن است كه سرمايه‌گذاران ترجيح مي‌دهند دارايي‌هاي خود را به ابزارهايي تبديل كنند كه سرعت نقدشوندگي بالاتر و ريسك ناشي از تصميمات ناگهاني سياست‌گذار در آنها كمتر است.

بازار سهام در اولين روز كاري هفته در شرايطي به كار خود پايان داد كه مسير شاخص كل و شاخص هم‌وزن از يكديگر جدا شد؛ واگرايي معناداري كه از تداوم چرخش نقدينگي به سمت سهام كوچك و متوسط بازار حكايت دارد. در حالي كه عمده نمادهاي بزرگ، شاخص‌ساز و اثرگذار بر شاخص كل در محدوده منفي معامله شدند، بخش وسيعي از شركت‌هاي كوچك‌تر توانستند تقاضاي معامله‌گران را به خود جلب كنند و شاخص هم‌وزن را براي دومين روز معاملاتي متوالي در مسير صعودي قرار دهند.

بر اين اساس، شاخص كل بورس تهران در پايان دادوستدهاي روز شنبه با افت 20 هزار و 437 واحدي، معادل 0.40 درصد، در سطح 5 ميليون و 54 هزار واحد ايستاد. اين عقب‌نشيني، بيش از هر چيز تحت تأثير فشار عرضه در نمادهاي بزرگ بازار رقم خورد؛ سهم‌هايي كه وزن بالايي در محاسبه شاخص كل دارند و تحركات قيمتي آنها مي‌تواند جهت نماگر اصلي بورس را تغيير دهد.

شاخص هم وزن با رشد 6 هزار و 694 واحدي، معادل 0.47 درصد، به سطح يك ميليون و 439 هزار و 502 واحد رسيد. افزايش شاخص هم‌وزن در روزي كه شاخص كل قرمزپوش شد، نشانه‌اي از برتري نسبي تقاضا در طيف بزرگي از نمادهاي كوچك و متوسط است؛ نمادهايي كه به دليل وزن يكسان در اين شاخص، نماي بهتري از وضعيت عمومي معاملات و پراكندگي تقاضا در بازار ارايه مي‌كنند.

    چرخش نقدينگي به سمت سهام خرد

رفتار معامله‌گران در جريان معاملات روز شنبه نشان داد كه بخشي از نقدينگي فعال بازار همچنان به دنبال فرصت‌هاي كوتاه‌مدت و ميان‌مدت در شركت‌هاي كوچك‌تر است. بسياري از اين نمادها روز مثبتي را پشت سر گذاشتند و در برخي صنايع، تقاضا تا محدوده‌هاي بالاتر قيمتي نيز افزايش يافت. همين اتفاق باعث شد شاخص هم‌وزن، علي‌رغم فشار منفي واردشده از سوي بزرگان بازار، دومين رشد پياپي خود را ثبت كند. اين وضعيت را مي‌توان نشانه‌اي از احتياط سرمايه‌گذاران نسبت به سهام بزرگ و در عين حال، تلاش آنها براي يافتن فرصت در نمادهايي با ارزش بازار پايين‌تر دانست. در دوره‌هايي كه ابهام در متغيرهاي كلان، نرخ‌هاي اثرگذار بر سودآوري شركت‌ها يا فضاي انتظاري بازار افزايش مي‌يابد، سرمايه‌گذاران گاه از نمادهاي بزرگ و شاخص‌ساز فاصله مي‌گيرند و به سمت سهم‌هايي حركت مي‌كنند كه از منظر تكنيكال، ارزش‌گذاري يا اخبار پيراموني ظرفيت رشد بيشتري دارند.

در سوي مقابل، نمادهاي بزرگ بازار عمدتاً در محدوده منفي معامله شدند و همين فشار فروش، شاخص كل را در نهايت به مسير نزولي كشاند. با وجود اين، جنس معاملات روز اخير با روزهاي اصلاحي سنگين تفاوت داشت. عرضه‌ها در سهام بزرگ اگرچه محسوس بود، اما به شكل‌گيري صف‌هاي فروش گسترده و فراگير منجر نشد. به بيان ديگر، بازار روز گذشته بيشتر شاهد يك عقب‌نشيني كنترل‌شده در بزرگان بود تا موجي از فروش هيجاني و خروج بي‌محاباي سرمايه‌گذاران از تمامي گروه‌ها.

    كاهش ارزش معاملات

ارزش معاملات سهام، حق‌تقدم و صندوق‌هاي سهامي در جريان معاملات روز گذشته به 26 هزار و 45 ميليارد تومان رسيد. اين رقم نسبت به روزهاي گذشته كاهش نشان مي‌دهد، اما شدت افت ارزش معاملات به اندازه‌اي نيست كه بتوان آن را به‌تنهايي نشانه‌اي از ركود عميق يا خروج كامل معامله‌گران از چرخه دادوستدها تلقي كرد.

كاهش ارزش معاملات در روزي كه شاخص كل منفي و شاخص هم‌وزن مثبت است، مي‌تواند بيانگر احتياط بيشتر فعالان بازار باشد. به نظر مي‌رسد بخشي از معامله‌گران در انتظار روشن‌تر شدن جهت حركت سهم‌هاي بزرگ و تصميم نقدينگي در روزهاي آينده هستند. در چنين شرايطي، بازار معمولاً با نوسان ميان صنايع و نمادهاي مختلف مواجه مي‌شود و تمركز معاملات از يك گروه به گروه ديگر تغيير مي‌كند.تركيب نمادهاي مثبت و منفي نيز نشان مي‌دهد كه كفه ترازو در بخش قابل توجهي از بازار به نفع خريداران بوده است. در پايان معاملات، 448 نماد در محدوده مثبت و 366 نماد در محدوده منفي قرار گرفتند. اين آمار، ضمن تأييد رشد شاخص هم‌وزن، نشان مي‌دهد كه فضاي عمومي معاملات به‌طور كامل منفي نبوده و بخش بزرگي از شركت‌ها توانسته‌اند در برابر عرضه‌ها مقاومت كنند.

از سوي ديگر، ارزش سفارش‌هاي خريد در پايان بازار به 4 هزار و 721 ميليارد تومان رسيد؛ رقمي كه بالاتر از ارزش سفارش‌هاي فروش در سطح 2 هزار و 924 ميليارد تومان قرار داشت. برتري سفارش‌هاي خريد نسبت به فروش، مي‌تواند نشانه‌اي از وجود تقاضاي بالقوه در بازار باشد، هرچند بايد توجه داشت كه سفارش‌هاي ثبت‌شده لزوماً به معناي ورود قطعي پول يا تداوم تقاضا در روزهاي آينده نيستند.همچنين 222 نماد با صف خريد و 137 نماد با صف فروش معاملات خود را به پايان رساندند. برتري تعداد صف‌هاي خريد بر صف‌هاي فروش نيز بار ديگر از مقاومت بدنه كوچك‌تر بازار و تمايل معامله‌گران به خريد برخي سهم‌ها حكايت دارد. با اين حال، فاصله ميان وضعيت شاخص كل و شاخص هم‌وزن نشان مي‌دهد كه اين تقاضا هنوز به بزرگان بازار سرايت نكرده است.

    خروج 1.4 همت پول حقيقي

با وجود نشانه‌هاي مثبت در بدنه بازار، مهم‌ترين متغير نگران‌كننده معاملات، ادامه خروج پول حقيقي از سهام بود. برآوردها نشان مي‌دهد يك هزار و 418 ميليارد تومان پول حقيقي از بازار خارج شده است؛ رقمي قابل توجه كه بيانگر احتياط جدي بخشي از سرمايه‌گذاران خرد و ترجيح آنها براي كاهش حضور در بازار سهام است.خروج پول حقيقي زماني اهميت بيشتري پيدا مي‌كند كه بدانيم هم‌زمان بخشي از نمادهاي كوچك در مدار مثبت قرار داشتند. اين اتفاق نشان مي‌دهد كه رشد برخي سهم‌ها لزوماً به معناي بازگشت فراگير اعتماد و نقدينگي به بازار نيست. ممكن است بخشي از تقاضاي موجود، ماهيتي كوتاه‌مدت، چرخشي يا مبتني بر جابه‌جايي ميان نمادها داشته باشد؛ در حالي كه در مقياس كلي، جريان پول حقيقي همچنان از بازار خارج مي‌شود.

سرانه خريد حقيقي‌ها روز گذشته 77 ميليون تومان و سرانه فروش آنها 98.9 ميليون تومان ثبت شد. همچنين قدرت خريد حقيقي‌ها به منفي 1.28 رسيد؛ آماري كه برتري فروشندگان نسبت به خريداران را از منظر ارزش معامله هر كد حقيقي تأييد مي‌كند. در واقع، اگرچه تعداد نمادهاي مثبت بيشتر بود، اما فروشندگان حقيقي در سطح ارزش معاملات دست بالاتر را داشتند.

در كنار اين تحولات، 348 ميليارد تومان نقدينگي نيز از صندوق‌هاي درآمد ثابت خارج شد. اين خروج مي‌تواند به معناي جابه‌جايي بخشي از منابع ميان بازارهاي موازي، سپرده‌ها، دارايي‌هاي سرمايه‌اي يا حتي ورود گزينشي به برخي نمادهاي سهامي باشد. با اين حال، تا زماني كه خروج پول حقيقي از سهام ادامه دارد، نمي‌توان اين اتفاق را به‌طور قطعي نشانه‌اي از بازگشت نقدينگي به بورس دانست.

بورس روز شنبه چهره‌اي دوگانه داشت؛ چهره‌اي كه در آن سهام كوچك‌تر از تقاضا برخوردار بودند، اما نمادهاي بزرگ و شاخص‌ساز همچنان زير فشار عرضه معامله شدند. تداوم رشد شاخص هم‌وزن مي‌تواند براي بخشي از بازار اميدبخش باشد، اما خروج 1.4 همت پول حقيقي و منفي ماندن قدرت خريد حقيقي‌ها، هشداري جدي است كه مسير معاملات روزهاي آينده را به رفتار نقدينگي و توان بزرگان بازار براي بازگشت به مدار تقاضا گره مي‌زند.



۴۰ دقیقه قبل / سایت بورس 24

ارزش بازار بورس ایران از ۲۰٬۲۶۰ همت عبور کرد / جدول بازدهی ۴۷ صنعت؛ معرفی ۳ صنعت برنده بازار سهام

بورس24 : ارزش بازار بورس و فرابورس از ابتدای سال جاری تاکنون از ۱۳٬۳۱۶ همت با افزایش بیش از ۵۲ درصدی به ۲۰٬۲۶۰ همت ارتقا یافت که حدود ۴٪ از این رشد طی یک هفته اخیر محقق شد.

از ابتدای بازگشایی بازار سهام در سال جاری تا امروز به ترتیب صنایع دارویی با حدود ۱۶۸٪، استخراج نفت گاز جز اکتشاف با ۱۶۳٫۵٪ و مخابرات با ۱۴۱٪ بیشترین بازدهی را ثبت کردند.

صنایع خرده فروشی و فنی و مهندسی هر یک با ۱۲۳٪ بازدهی به ترتیب در رتبه های چهارم و پنجم پربازده ترین ها نشستند.

کم بازده ترین صنایع تا اینجای کار پیمانکاری صنعتی با ۱۰٫۳٪، محصولات کامپیوتری و الکترونیکی با ۱۰٫۴٪ و فعالیت های هنری و سرگرمی با ۱۱٫۵٪ بودند.

طی یک هفته اخیر صنعت فعالیت مهندسی، تجزیه و تحلیل با افزایش ارزش بازاری ۱۴٫۳٪ لقب پربازده ترین صنعت را به خود اختصاص داد و صنعت مخابرات با کسب بازدهی ۱۳٫۳٪ در رتبه دوم قرار گرفت و صنعت دارویی با فاصله کمی از آن با بازدهی ۱۳٫۲٪ در جایگاه سوم نشست.

در هفته اخیر ۵ صنعت با بازدهی منفی نیم تا ۲٫۵ درصدی رو به رو شدند که به ترتیب بیشترین کاهش ارزش شامل صنعت سیمان، سلامت و مددکاری، هتل و رستوران، حمل و نقلی و فرآورده های نفتی بودند.

درصد بازدهی صنایع بورس و فرابورس در سال 1405

صنعت

کل

یک هفته اخیر

دارویی

167.7

13.2

استخراج نفت گاز به جز اکتشاف

163.5

2.5

مخابرات

141.3

13.3

خرده فروشی

123.2

6.0

فنی و مهندسی

123.2

8.9

غذایی بجز قند وشکر

115.5

4.6

چاپ

115.0

13.0

زراعت و خدمات وابسته

109.9

6.0

فرآورده های نفتی

109.3

-0.5

کانی غیر فلزی

98.0

5.5

فعالیت مهندسی، تجزیه، تحلیل و آزمایش فنی

96.2

14.3

محصولات چوبی

92.1

4.0

کاشی و سرامیک

81.5

3.0

محصولات فلزی

80.9

3.3

واسطه گریهای مالی و پولی

74.5

6.4

بیمه و بازنشستگی

74.5

5.9

سیمان آهک گچ

72.5

-2.5

رایانه

71.8

3.7

قند و شکر

69.1

2.1

ماشین آلات و تجهیزات

67.8

7.4

انبوه سازی املاک و مستغلات

66.7

3.1

فلزات اساسی

64.6

3.1

محصولات کاغذی

64.6

2.8

بانکها و موسسات اعتباری

64.3

3.7

استخراج زغال سنگ

62.7

4.6

استخراج کانه های فلزی

62.1

1.1

وسایل ارتباطی

54.9

1.6

اطلاعات و ارتباطات

52.5

5.7

حمل و نقل انبارداری و ارتباطات

49.8

-0.9

فعالیتهای کمکی به نهاد های مالی واسط

45.9

2.7

دستگاههای برقی

44.1

4.1

عرضه برق،گاز،بخار و آب گرم

43.0

7.3

هتل و رستوران

42.8

-1.3

سایر واسطه گریهای مالی

40.8

5.4

محصولات چرمی

40.7

3.5

منسوجات

39.0

6.1

خودرو و قطعات

37.7

6.3

چندرشته ای صنعتی

36.9

6.3

سرمایه گذاریها

32.3

5.0

لاستیک و پلاستیک

31.0

4.1

سلامت انسان و مددکاری اجتماعی

22.7

-1.8

شیمیایی

21.7

4.1

استخراج سایر معادن

19.4

11.7

فعالیتهای فرهنگی و ورزشی

15.0

4.9

فعالیتهای هنری، سرگرمی و خلاقانه

11.5

4.1

محصولات کامپیوتری الکترونیکی و نوری

10.4

2.5

پیمانکاری صنعتی

10.3

0.1 


۲ ساعت قبل / سایت هم میهن

بورس تهران به تراز ۶ میلیون واحدی نزدیک شد

به گزارش هم‌میهن آنلاین و به نقل از ایرنا، شاخص کل بورس تهران در هفته‌ای که گذشت، با ثبت جهش‌های متوالی، برای نخستین بار قله تاریخی ۵.۹ میلیون واحد را فتح کرد تا نشان دهد نقدینگی، مسیر خود را به سمت بازاری که ریسک‌های ژئوپلیتیک را پیش‌خور کرده، تغییر داده است.

در این هفته، ورود پول حقیقی به سهام، رشد ارزش معاملات و اقبال به گروه‌های مختلف از جمله بانک‌ها، معادن، فلزات اساسی، خودرویی‌ها و دارویی‌ها، مهم‌ترین نشانه‌های تقویت تقاضا بود. در مقابل، صندوق‌های طلا و نقره تحت تاثیر نوسانات نرخ دلار و اونس جهانی، روزهای متفاوتی را تجربه کردند و بخشی از نقدینگی نیز میان این ابزارها و بازار سهام جابه‌جا شد.

بورس تهران هفته‌ای متفاوت را پشت سر گذاشت؛ بازاری که در آغاز هفته با فشار فروش و خروج نقدینگی حقیقی مواجه بود، اما از روز یکشنبه ورق معاملات برگشت و تقاضا به تدریج بر عرضه غلبه کرد تا در نهایت شاخص کل برای نخستین بار از مرز ۵.۹ میلیون واحد عبور کند.

شنبه؛ آغاز با فشار فروشندگان

بورس تهران نخستین روز هفته را با فشار عرضه آغاز کرد. در این روز ۵۶ درصد از نمادهای بازار مثبت بودند و شاخص با رشد ۱۳۱ واحدی در سطح پنج میلیون و ۷۳۶ هزار واحد متوقف شد. خروج سه هزار و ۷۱۴ میلیارد تومان پول حقیقی از بازار سهام و در مقابل، اقبال خریداران به صندوق‌های طلا با ورود ۹۱۱ میلیارد تومان، از ویژگی‌های این روز بود.

یکشنبه؛ بازگشت خریداران

ورق معاملات در دومین روز هفته برگشت و با شکل‌گیری تقاضا، ۸۷ درصد نمادها در محدوده مثبت معامله شدند. شاخص کل با رشد ۲۹ هزار واحدی به سطح پنج میلیون و ۷۶۶ هزار واحد رسید. در این روز، ۳.۲ همت ورود پول حقیقی ثبت شد و ارزش معاملات به ۳۸ هزار و ۸۹۰ میلیارد تومان رسید.

دوشنبه؛ جهش ۱۳۱ هزار واحدی

میانه هفته با پیشروی خریداران همراه بود. ۹۲ درصد نمادهای بازار سبزپوش شدند و شاخص کل با جهش ۱۳۱ هزار واحدی، به یک قدمی کانال ۵.۹ میلیون واحد رسید. در این روز، ارزش معاملات ۲۶ هزار و ۷۷۵ میلیارد تومان ثبت شد.

سه‌شنبه؛ فتح قله ۵.۹ میلیون واحدی

بازار در این روز با تشکیل صف‌های تقاضا، قله روانی ۵.۹ میلیون واحد را پشت سر گذاشت. اگرچه در میانه معاملات رنج‌های منفی برای شناسایی سود مشاهده شد، اما در نهایت شاخص کل با رشد ۵۱ هزار و ۱۲۹ واحدی در ارتفاع پنج میلیون و ۹۴۹ هزار و ۱۰۳ واحد ایستاد.

چهارشنبه؛ تثبیت در قله جدید

در آخرین روز هفته، شاخص کل پس از یک اصلاح موقت در ابتدای بازار، با تقویت تقاضا به کانال ۵.۹ میلیون واحد بازگشت و رشد هفتگی ۳.۶ درصدی را به ثبت رساند. ارزش کل بازار نیز به آستانه ۱۷ هزار همت رسید.

در معاملات چهارشنبه ۶۶ درصد از بازار در محدوده مثبت قرار گرفت و ۸.۶ همت تقاضای خرید در صف‌ها باقی ماند که به معاملات هفته آینده منتقل شد. بیشترین ورود پول حقیقی نیز به دو گروه دارویی و فلزات اساسی اختصاص داشت.

چرایی رشد بورس و چشم‌انداز پیش‌رو

فردین آقابزرگی کارشناس و تحلیلگر بازار سرمایه در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی ایرنا، درباره عملکرد هفته اخیر و چشم‌انداز آتی بازار اظهار کرد: ورود نقدینگی و افزایش علاقه‌مندی سرمایه‌گذاران، بیش از هر چیز ناشی از سطح ارزندگی بورس و اختلاف قابل‌توجه آن با بازارهای موازی نظیر مسکن، خودرو و طلاست.

وی افزود: کاهش نسبت قیمت به درآمد (P/E) بازار از سال ۱۳۹۹ تاکنون و قرارگرفتن میانگین این نسبت در سطحی کمتر از ۶.۵ واحد، کاهش ارزش دلاری بازار و پتانسیل افزایش درآمد شرکت‌ها ناشی از تورم، از جمله عواملی است که جذابیت بازار سرمایه را دوچندان کرده است.

هضم ریسک‌های ژئوپلیتیک در قیمت‌ها

آقابزرگی در پاسخ به این پرسش که آیا تنش‌های منطقه‌ای همچنان بر بازار اثرگذار است، گفت: بورس همواره نسبت به تحولات، بیش‌واکنشی (Overreaction) نشان می‌دهد، اما بازار از بدبینانه‌ترین پیش‌بینی‌ها عبور کرده است. از زمان بازگشایی نمادها در اردیبهشت‌ماه تاکنون، شاخص کل بالغ بر ۷۵ درصد رشد داشته که نشان می‌دهد علی‌رغم تداوم ابهام‌ها، بخش قابل‌توجهی از این ریسک‌ها در قیمت‌ها پیش‌خور شده است.

این کارشناس بازار سرمایه با ذکر مثال بازگشایی نماد «فولاد مبارکه» پس از اصلاح ۴۰ درصدی قیمت و استقبال خریداران، تأکید کرد: سرمایه‌گذاران با آگاهی از شرایط موجود، اقدام به ورود پول می‌کنند؛ چراکه سطح ارزندگی برخی شرکت‌های بورسی در مقایسه با سایر بازارها همچنان بالاست.

این تحلیلگر درباره پیش‌بینی هفته‌های آتی تصریح کرد: انتظار برای رشد شاخص به معنای حرکت یک‌دست و بدون نوسان نیست؛ بلکه شاخص می‌تواند در یک روند «سینوسی و متناوب»، در هفته‌های آتی بین ۲۰۰ تا ۳۰۰ هزار واحد افزایش یابد.

وی افزود: بر اساس داده‌های اقتصادی و سیاسی فعلی، رسیدن شاخص کل به محدوده هفت میلیون واحد تا پایان سال کاملاً در دسترس است که به معنای رشد حدود ۱۵ درصدی نسبت به سطوح کنونی است.

 

به کانال تلگرام هم میهن بپیوندید

به کانال بله هم میهن بپیوندید

به کانال روبیکا هم میهن بپیوندید


۳ دقیقه قبل / سایت اسب بخار

اتابک هم کاتب سند کیفیت خودرو شد؛ سیاهه‌ای تازه در دفتر ناکارآمدی

اتابک هم کاتب سند کیفیت خودرو شد؛ سیاهه‌ای تازه در دفتر ناکارآمدیمحمد اتابک

محمد اتابک آیین‌نامه ارتقای کیفیت خودرو را یکی از اقدامات دولت معرفی کرده است؛ سندی که نزدیک به چهار سال دیر تصویب شد و اکنون باید ثابت کند برنامه‌ای برای تغییر صنعت خودروست، نه برگه‌ای تازه برای بایگانی.

هر سیستم برای رساندن وضع موجود از نقطه‌ای مشخص به هدفی معین ساخته می‌شود. برنامه‌ریزی نیز زمانی معنا دارد که منابع، محدودیت‌ها، نقاط ضعف، زمان اجرا، مسئول هر اقدام و معیار سنجش نتیجه از ابتدا روشن باشند. در غیر این صورت، آنچه نوشته می‌شود برنامه نیست؛ فهرستی از آرزوهاست.

صنعت خودروی ایران از این فهرست‌ها کم ندارد. طی چند دهه، تقریباً هر دولت با سند، بسته تحولی، آیین‌نامه یا فرمانی تازه وارد میدان شده و وعده داده است این صنعت را رقابتی، صادراتی، بهره‌ور و کم‌مصرف کند. اکنون محمد اتابک نیز از اجرای آیین‌نامه ارتقای کیفیت تولید خودرو سخن گفته است؛ آیین‌نامه‌ای که کیفیت قطعه، مونتاژ، ایمنی، مصرف انرژی و خدمات پس از فروش را دربر می‌گیرد.

متن آیین‌نامه روی کاغذ قابل دفاع است، اما مسئله صنعت خودرو ایران سال‌هاست کمبود متن نیست. مشکل از جایی آغاز می‌شود که اسناد یکی پس از دیگری نوشته می‌شوند، بی‌آنکه صنعت از نقطه آغاز فاصله معناداری بگیرد.صنعتی که مقصدش را روی کاغذ پیدا کرد

هدف اولیه از ایجاد و حمایت از صنعت خودرو روشن بود. این صنعت باید اشتغال مولد ایجاد می‌کرد، فناوری را توسعه می‌داد، منابع کشور را به ارزش افزوده تبدیل می‌کرد و پس از تأمین نیاز داخلی، به صادرات می‌رسید. محصول نهایی نیز باید ایمن، باکیفیت و متناسب با قدرت خرید مردم می‌بود.

سند چشم‌انداز ۱۴۰۴ برای صنعت خودرو، تولید سالانه سه میلیون خودروی سبک و صادرات یک میلیون دستگاه را هدف‌گذاری کرده بود. در سال‌های بعد نیز همین اعداد با ادبیات‌های مختلف تکرار شدند و سیدرضا فاطمی‌امین، وزیر پیشین صمت، بار دیگر وعده داد تولید خودرو تا سال ۱۴۰۴ به سه میلیون دستگاه و صادرات به حدود یک میلیون دستگاه برسد.

اما سال هدف به پایان رسید و خبری از سه میلیون خودرو نبود. براساس آمار وزارت صمت، مجموع تولید انواع خودرو در سال ۱۴۰۴ به حدود یک میلیون و ۵۹ هزار دستگاه رسید و تولید سواری نیز کمتر از ۹۲۶ هزار دستگاه بود. به بیان ساده، حتی مجموع تولید کشور نیز به نیمی از هدف سه میلیون دستگاه نرسید؛ صادرات یک‌میلیون‌دستگاهی هم عملاً از محدوده وعده فراتر نرفت.

این فاصله را نمی‌توان فقط به تحریم نسبت داد. تحریم یکی از محدودیت‌های اصلی بوده، اما وظیفه برنامه دقیقاً شناخت همین محدودیت‌ها و طراحی مسیری متناسب با آنهاست. برنامه‌ای که تنها در شرایط ایده‌آل قابل اجرا باشد، برنامه نیست؛ آرزویی اداری است که به زبان عدد نوشته شده است.دستورهایی که جای برنامه را گرفتند

اسفند ۱۴۰۰ نیز رئیس دولت سیزدهم هشت فرمان برای صنعت خودرو صادر کرد. افزایش ۵۰ درصدی تولید، عرضه خودروی اقتصادی، خروج خودروهای قدیمی، تکمیل محصولات ناقص، آزادسازی واردات و واگذاری مدیریت دولتی خودروسازان از مهم‌ترین محورهای آن فرمان‌ها بود.

بخشی از خودروهای ناقص تکمیل شد و چند محصول قدیمی از خطوط تولید کنار رفت، اما گره‌های اصلی باقی ماند. خودروی اقتصادی متناسب با قدرت خرید عمومی به بازار نرسید، واگذاری مدیریت دولتی به نتیجه روشن و پایداری منتهی نشد، واردات نتوانست رقابتی مؤثر ایجاد کند و ساختار مالی خودروسازان نیز اصلاح نشد.

ارزیابی مرکز پژوهش‌های مجلس از اجرای قانون ساماندهی صنعت خودرو نیز همین تفاوت میان «انجام تکلیف» و «رسیدن به نتیجه» را نشان می‌دهد. براساس این بررسی، عملکرد دولت در اجرای احکام قانون حدود ۶۷ درصد ارزیابی شده، اما اثربخشی آن فقط ۳۹ درصد بوده است. یعنی ممکن است جلسه برگزار شود، سامانه ساخته شود یا آیین‌نامه‌ای نوشته شود، اما مسئله اصلی همچنان پابرجا بماند.سند اتابک چه می‌گوید

آنچه اتابک از آن به‌عنوان سند کیفیت یاد کرده، آیین‌نامه اجرایی تبصره ۲ ماده ۶ قانون ساماندهی صنعت خودرو است. این قانون در آبان ۱۴۰۰ دولت را موظف کرده بود آیین‌نامه مربوط را ظرف سه ماه تهیه کند، اما تصویب آن تا مهر ۱۴۰۴ طول کشید؛ نزدیک به چهار سال پس از تکلیف قانونی.

آیین‌نامه از نظر محتوایی موضوعات مهمی را پوشش می‌دهد. کیفیت طراحی، قطعه، مونتاژ، تحویل، میزان ایراد خودرو در ماه‌های نخست، دوام، خدمات فروش و پس از فروش، مصرف انرژی، آلایندگی و ایمنی باید سنجیده شوند. وزارت صمت نیز موظف شده است امتیاز کیفی خودروها را به تفکیک مدل، دست‌کم سالی یک بار منتشر کند.

برای افت مستمر کیفیت نیز ابزارهایی مانند الزام به اصلاح، تعلیق تولید، فراخوان خودروهای عرضه‌شده و قطع برخی مشوق‌های وزارت صمت پیش‌بینی شده است. اگر این احکام بدون تبعیض اجرا شوند، می‌توانند بخشی از خلأ نظارتی صنعت خودرو را پوشش دهند.

اما صنعت خودرو ایران پیش از این هم با کمبود استاندارد، نهاد ناظر یا مقررات مواجه نبوده است. مسئله همواره در مرحله اجرا، شفافیت و برخورد با بنگاهی آغاز شده که توقف تولیدش به اشتغال، عرضه بازار و تعهدات معوق گره خورده است.کیفیتی که قرار است محرمانه بماند

تا زمان نگارش این یادداشت، هنوز جدول عمومی و قابل دسترسی از امتیاز خودروها براساس سازوکار جدید منتشر نشده است. البته نخستین مهلت یک‌ساله آیین‌نامه هنوز به پایان نرسیده، اما وقتی اجرای آن به‌عنوان یک دستاورد معرفی می‌شود، باید حداقل نقطه شروع، شاخص پایه و میزان پیشرفت هر شرکت در دسترس مردم قرار گیرد.

مرکز آزمون تصادف نیز به‌عنوان بخشی از زیرساخت ارتقای ایمنی راه‌اندازی شده، اما مدیر این مرکز اعلام کرده نتایج آزمون‌ها محرمانه خواهد بود. اینجاست که تناقض آشکار می‌شود. آزمونی که نتیجه‌اش از خریدار پنهان بماند، چگونه قرار است به افزایش قدرت انتخاب مردم و فشار بازار برای ارتقای ایمنی منجر شود؟

در ساختار اجرایی آیین‌نامه نیز وزارت صمت هم‌زمان چند نقش دارد. این وزارتخانه باید از تولید و اشتغال محافظت کند، برای خودروساز ارز و مجوز فراهم آورد و در همان حال درباره افت کیفیت، حذف مشوق یا توقف تولید تصمیم بگیرد. تجربه نشان داده است هر زمان میان کیفیت محصول و حفظ تیراژ تعارض ایجاد شده، معمولاً تولید برنده میدان بوده است.

اکنون صورت‌های مالی غیرتلفیقی سه خودروساز بزرگ تا پایان شهریور ۱۴۰۴ از بیش از ۲۵۵ همت زیان انباشته حکایت دارد. در چهار ماه نخست ۱۴۰۵ نیز تولید انواع خودرو نسبت به مدت مشابه سال قبل حدود ۳۰.۵ درصد کاهش یافته است. در چنین شرایطی، آیا وزارت صمت حاضر است خط تولید یک محصول کم‌کیفیت اما پرتیراژ را متوقف کند، یا بار دیگر حفظ تولید بر اجرای مقررات غلبه خواهد کرد؟

پاسخ این پرسش در متن آیین‌نامه نیست؛ در نخستین تصمیم سخت وزارت صمت روشن خواهد شد.صنعت خودرو به سند تازه نیاز ندارد

اگر اتابک می‌خواهد این آیین‌نامه به سرنوشت اسناد قبلی دچار نشود، باید آن را از مجموعه‌ای از احکام کلی به برنامه‌ای قابل سنجش تبدیل کند. امتیاز پایه هر خودرو، هدف سالانه ارتقای کیفیت، میزان کاهش مصرف سوخت، نتیجه آزمون‌های ایمنی، زمان اصلاح ایرادها و برخورد با شرکت متخلف باید عمومی باشد.

تخصیص ارز، مجوز تولید و استفاده از حمایت‌های دولتی نیز باید مستقیماً به همین شاخص‌ها متصل شود. شرکتی که کیفیت محصولش کاهش یافته یا مصرف سوخت آن از هدف تعیین‌شده عقب مانده است، نباید فقط یک اخطار اداری دریافت کند و دوباره از همان منابع حمایتی برخوردار شود.

از سوی دیگر، کیفیت فقط با بخشنامه ایجاد نمی‌شود. تا زمانی که بازار خودرو کم‌رقیب است، واردات با تعرفه و مقررات محدود می‌شود و مشتری برای خرید محصول داخلی در صف می‌ایستد، فشار اقتصادی کافی برای ارتقای کیفیت وجود نخواهد داشت. تولیدکننده‌ای که فروش محصولش تقریباً تضمین شده است، انگیزه یک بنگاه حاضر در بازار رقابتی را ندارد.

مردم پیش از اتابک، چندین جلد از وعده‌های تحول صنعت خودرو را دیده‌اند. دیگر تعداد صفحات، جلسات یا مواد آیین‌نامه برای آنها اهمیتی ندارد. معیارشان خودرویی است که می‌خرند؛ قیمتش، کیفیتش، مصرفش، ایمنی‌اش و احترامی که هنگام خرید و دریافت خدمات تجربه می‌کنند.

اتابک زمانی می‌تواند نام خود را از فهرست نویسندگان اسناد بی‌اثر جدا کند که نتیجه آیین‌نامه‌اش روی خودرو و در زندگی خریدار دیده شود. مأموریت او انتقال صنعت خودرو از نقطه «الف» به نقطه «ب» است، نه انتقال سندی دیگر از میز هیئت دولت به قفسه بایگانی.

بیشتر بخوانید: قیمت تویوتا کرولا هیبرید ویژه عرضه شرکت امیر تجارت اعلام شد – مرداد 1405 واردات ۲۵ هزار خودروی دست دوم؛ وعده جدید صمت حکمرانی با دنده عقب؛ تأخیر صمت بحران قطعات و خودرو را عمیق‌تر کرد وزیر صمت: مجوز واردات ۷۵ هزار دستگاه خودرو صادر شد تغییر فرمول قیمت‌گذاری یا فرار از مسئولیت؟/ نمایش جدید وزارت صمت تازه ترین اخبار و ویدیوهای خودرویی را در کانال تلگرام و اینستاگرام اسب بخار دنبال کنید. آیین‌نامه ارتقای کیفیت خودرو کیفیت خودرو محمد اتابک وزارت صمت وزیر صمت




 وام 23 درصدی بالای 50 درصد برای شما تمام می‌شود
۴ دقیقه قبل / سایت تجارت نیوز

وام 23 درصدی بالای 50 درصد برای شما تمام می‌شود

برای نمونه، در یک تسهیلات ۱۰۰ میلیون تومانی، ممکن است پس از کسر برخی هزینه‌ها، مبلغ واقعی در اختیار متقاضی به حدود ۸۵ تا ۹۰ میلیون تومان برسد.

 بازار موبایل اروپا به کمترین سطح ۳ سال اخیر رسید/ عرضه ۱۰ درصد سقوط کرد
۲ ساعت قبل / سایت اقتصادنیوز

بازار موبایل اروپا به کمترین سطح ۳ سال اخیر رسید/ عرضه ۱۰ درصد سقوط کرد

اقتصادنیوز: میزان عرضه‌ی گوشی‌های هوشمند در بازار اروپا طی سه‌ماهه‌ی دوم سال به ۳۵ میلیون دستگاه کاهش یافت.

 رشد بیت کوین و طلا با افزایش نگرانی‌ها درباره بدهی آمریکا - سرمایه و بورس
۳ ساعت قبل / سایت سرمایه و بورس

رشد بیت کوین و طلا با افزایش نگرانی‌ها درباره بدهی آمریکا - سرمایه و بورس

قیمت بیت کوین و طلا در معاملات روز جمعه با افزایش قابل توجهی همراه شدند؛ زیرا سرمایه‌گذاران نگران هستند مداخله وزارت خزانه‌داری آمریکا در بازار اوراق قرضه، فشار بیشتری بر ارزش دلار وارد کند.

 شرایط جنگی پای برنج خارجی را به فصل برداشت باز کرد
۱۰ ساعت قبل / سایت هم میهن

شرایط جنگی پای برنج خارجی را به فصل برداشت باز کرد

رئیس انجمن تولیدکنندگان و تأمین‌کنندگان برنج ایران با بیان اینکه کشور همواره بخشی از نیاز خود به برنج را از طریق واردات تأمین می‌کند، گفت: لغو ممنوعیت فصلی واردات در مقطع فعلی بیش از آنکه یک تصمیم تنظیم بازاری باشد، با هدف اطمینان از تأمین کالا در شرایط جنگی و جلوگیری از بروز مشکل در ماه‌های آینده اتخاذ شده است.

 کالابرگ مرداد حذف شد؟
۱۰ ساعت قبل / سایت جهان صنعت نیوز

کالابرگ مرداد حذف شد؟

کالابرگ مردادماه این‌بار با یک تفاوت مهم به دست خانوارها رسید؛ پرداخت مرحله‌ای شد و بخشی از مشمولان باید تا پنجم شهریور منتظر بمانند. همین تغییر کافی بود تا شایعه «حذف کالابرگ مرداد» در فضای عمومی بالا بگیرد، اما دولت می‌گوید کالابرگ حذف نشده است؛ مسئله، تغییر زمان‌بندی شارژ و تعلیق موقت اعتبار برخی خانوارهاست.

 هوای تهران در شرایط ناسالم برای گروه‌های حساس
۱۰ ساعت قبل / سایت جهان صنعت نیوز

هوای تهران در شرایط ناسالم برای گروه‌های حساس

براساس اعلام شرکت کنترل کیفیت هوای تهران، میانگین کیفیت هوای پایتخت هم‌اکنون (۳۰ مردادماه) در شرایط ناسالم برای گروه‌های حساس قرار دارد.