پرسپولیس 22 میلیارد درآمد شناسایی کرد

به گزارش پایگاه خبری سرمایه و بورس، قیمت بیت کوین و طلا در معاملات روز جمعه با افزایش قابل توجهی همراه شدند؛ زیرا سرمایه‌گذاران نگران هستند مداخله وزارت خزانه‌داری آمریکا در بازار اوراق قرضه، فشار بیشتری بر ارزش دلار وارد کند. بازخرید اوراق قرضه توسط خزانه‌داری آمریکا

وزارت خزانه‌داری آمریکا در این هفته بازارهای مالی را با اعلام برنامه خود برای افزایش قابل توجه خرید اوراق قرضه غافلگیر کرد. این وزارتخانه قصد دارد خرید اوراق با سررسیدهای ۱۰ تا ۲۰ سال و همچنین ۲۰ تا ۳۰ سال را دست‌کم دو برابر کند.

این اقدام با هدف جلوگیری از ادامه ریزش قیمت اوراق قرضه آمریکا انجام می‌شود؛ روندی که باعث شده بازده اوراق و در نتیجه هزینه استقراض دولت آمریکا به بالاترین سطوح چند سال اخیر برسد.

اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، روز گذشته تلاش کرد نگرانی‌های سرمایه‌گذاران را کاهش دهد و گفت بازار در ارزیابی شرایط «کمی جلوتر از واقعیت حرکت کرده است». او همچنین اعلام کرد دولت آمریکا طی روزهای آینده برنامه جدیدی برای کاهش کسری بودجه ارائه خواهد کرد. چرا بیت کوین و طلا رشد کردند؟

با وجود اظهارات بسنت، سرمایه‌گذاران همچنان نسبت به توانایی آمریکا برای بازپرداخت بدهی‌های دولتی و همچنین افزایش تورم نگران هستند. در چنین شرایطی، بخشی از سرمایه‌ها به سمت طلا و بیت کوین حرکت کرده است؛ روندی که در بازارهای مالی از آن با عنوان «معامله کاهش ارزش پول» یا Debasement Trade یاد می‌شود.

یکی از معامله‌گران در این باره گفت: «همه کاهش ارزش پول را دوست داشتند؛ جنگ ایران این روند را مختل کرد، اما اکنون دوباره به موضوع کاهش ارزش پول بازگشته‌ایم.»

این دیدگاه نشان می‌دهد که بخشی از فعالان بازار، افزایش بدهی دولت آمریکا، احتمال تداوم تورم و فشار بر ارزش دلار را به عنوان عواملی مثبت برای دارایی‌هایی مانند طلا و بیت کوین در نظر می‌گیرند. جهش ۲۴ درصدی بیت کوین در یک هفته

قیمت بیت کوین روز جمعه نزدیک به ۸ درصد افزایش یافت و به بیش از ۷۸ هزار دلار رسید. این ارز دیجیتال در مجموع طی هفته جاری حدود ۲۴ درصد رشد کرده و به بالاترین سطح خود از ماه مه تاکنون رسیده است.

در همین حال، قیمت طلا نیز ۱.۵ درصد افزایش یافت و به حدود ۴ هزار و ۵۸۵ دلار به ازای هر اونس رسید. طلا در ماه اوت تاکنون بیش از ۱۳ درصد رشد کرده و در مسیر ثبت بزرگ‌ترین افزایش ماهانه خود از سال ۱۹۹۹ قرار گرفته است.

همزمان، ارزش دلار در برابر ارزهای اصلی تحت فشار قرار گرفت. افزایش نگرانی‌ها درباره بدهی آمریکا

اقدام خزانه‌داری آمریکا در بازار اوراق قرضه در حالی انجام شده که سرمایه‌گذاران بازار بدهی نسبت به وضعیت مالی دولت آمریکا و تداوم تورم نگرانی‌های جدی دارند.

بازار اوراق قرضه ۳۲ تریلیون دلاری آمریکا در هفته‌های اخیر با فشار فروش مواجه شده و بخشی از سرمایه‌گذاران به دلیل نگرانی درباره افزایش بدهی دولت و تداوم تورم، اقدام به فروش اوراق کرده‌اند.

بسنت که پیش‌تر مدیر یک صندوق پوشش ریسک بوده، معتقد است بازده فعلی اوراق با شرایط بنیادی اقتصاد آمریکا مطابقت ندارد. او تاثیر جنگ ایران و همچنین نقدشوندگی بسیار پایین بازار اوراق ۳۰ ساله خزانه‌داری را از عوامل افزایش بازده اوراق عنوان کرده است.

با این حال، دفتر بودجه کنگره آمریکا پیش‌بینی کرده است کسری بودجه این کشور در سال جاری به ۵.۸ درصد تولید ناخالص داخلی برسد؛ رقمی مشابه سال ۲۰۲۵ و به مراتب بالاتر از هدف دولت برای کاهش کسری بودجه به ۳ درصد تا سال ۲۰۲۸. بیت کوین در کنار طلا؛ پناهگاهی در برابر کاهش ارزش پول

در مجموع، گزارش فایننشال تایمز نشان می‌دهد رشد اخیر بیت کوین و طلا تا حد زیادی به تغییر نگرش سرمایه‌گذاران نسبت به وضعیت مالی آمریکا، افزایش بدهی دولت، نگرانی‌های تورمی و احتمال تضعیف ارزش دلار مرتبط است.

در چنین شرایطی، سرمایه‌گذاران بخشی از دارایی خود را به سمت دارایی‌هایی مانند طلا و بیت کوین سوق می‌دهند؛ زیرا این دارایی‌ها می‌توانند در صورت افزایش نگرانی‌ها درباره کاهش ارزش پول و تداوم سیاست‌های انبساطی، جذابیت بیشتری پیدا کنند.

بر اساس آخرین گزارش‌های دریافتی از سازمان هواپیمایی کشوری و پیگیری‌های میدانی از فرودگاه‌های اصلی کشور، وضعیت پروازها در روز شنبه ۳۱ مرداد ۱۴۰۵ کاملاً عادی و پایدار است. تمام پروازهای داخلی و خارجی مطابق با برنامه زمان‌بندی اعلامی شرکت‌های هواپیمایی در حال انجام است و تا این لحظه هیچ گونه لغو یا تغییر عمده‌ای در برنامه پروازها گزارش نشده است. این در حالی است که طی ساعات گذشته، حریم هوایی غرب کشور به‌طور موقت برای برگزاری رزمایش نیروهای مسلح بسته شده بود که با پایان یافتن آن، وضعیت به حالت عادی بازگشته است. در این گزارش، جزئیات کامل وضعیت پروازها، آخرین وضعیت فرودگاه‌های مهم کشور و پاسخ به سوالات پرتکرار مسافران را بررسی می‌کنیم. آخرین وضعیت پروازها در فرودگاه‌های کشور

بر اساس آخرین اطلاعات دریافتی، هیچ پرواز داخلی یا خارجی در هیچ‌یک از فرودگاه‌های کشور لغو نشده است. تمامی پروازها مطابق با جدول زمان‌بندی اعلامی شرکت‌های هواپیمایی در حال انجام هستند و مسافران می‌توانند با خیال آسوده به فرودگاه‌ها مراجعه کنند. بازگشایی آسمان غرب کشور

یکی از مهم‌ترین اخبار امروز، بازگشایی حریم هوایی غرب کشور است. شب گذشته ایران با ثبت نوتام «A۲۴۱۲/۲۵» اعلام کرده بود که حریم هوایی غربی کشور از امتداد مرز تا زنجان – همدان – اراک – یاسوج – TULAX (مسیر پروازی منطبق بر حریم هوایی ایران در غرب خلیج‌فارس) از ساعت ۰۰:۲۱ بامداد روز ۳۱ مرداد تا ساعت ۶:۰۰ صبح روز ۳۱ مرداد بر روی تمام پروازهای عبوری بسته است. خوشبختانه با پایان یافتن این محدودیت موقت، هم‌اکنون وضعیت پروازها به حالت عادی بازگشته است. گفته می‌شود که برگزاری رزمایش نیروهای مسلح علت بسته شدن موقت آسمان غرب کشور بوده است. جدول وضعیت پروازها در فرودگاه‌های اصلی کشور (شنبه ۳۱ مرداد) فرودگاه وضعیت کلی وضعیت پروازهای داخلی وضعیت پروازهای خارجی توصیه به مسافران فرودگاه بین‌المللی امام خمینی (ره) عادی و پایدار در حال انجام طبق برنامه در حال انجام طبق برنامه طبق زمان پرواز به فرودگاه مراجعه کنید فرودگاه مهرآباد تهران عادی و پایدار در حال انجام طبق برنامه – طبق زمان پرواز به فرودگاه مراجعه کنید فرودگاه بین‌المللی شهید هاشمی‌نژاد مشهد عادی و پایدار در حال انجام طبق برنامه در حال انجام طبق برنامه طبق زمان پرواز به فرودگاه مراجعه کنید فرودگاه بین‌المللی شهید دستغیب شیراز عادی و پایدار در حال انجام طبق برنامه در حال انجام طبق برنامه طبق زمان پرواز به فرودگاه مراجعه کنید فرودگاه بین‌المللی شهید بهشتی اصفهان عادی و پایدار در حال انجام طبق برنامه در حال انجام طبق برنامه طبق زمان پرواز به فرودگاه مراجعه کنید فرودگاه بین‌المللی مهرآباد عادی و پایدار در حال انجام طبق برنامه – طبق زمان پرواز به فرودگاه مراجعه کنید فرودگاه تبریز عادی و پایدار در حال انجام طبق برنامه محدود طبق زمان پرواز به فرودگاه مراجعه کنید

نکته مهم: جدول فوق بر اساس آخرین گزارش‌های دریافتی تنظیم شده است. با این حال، وضعیت پروازها همواره ممکن است دچار تغییرات جزئی شود. لذا به همه مسافران توصیه می‌شود پیش از حرکت به سمت فرودگاه، از آخرین وضعیت پرواز خود از طریق سامانه‌های رسمی اطلاع‌رسانی شرکت‌های هواپیمایی یا فرودگاه‌ها مطلع شوند. جزئیات وضعیت پروازها در فرودگاه‌های مهم فرودگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)

بر اساس آخرین گزارش‌ها، عملیات پروازی در شهر فرودگاهی امام خمینی (ره) به روال عادی در جریان است. تمام پروازهای ورودی و خروجی این فرودگاه طبق برنامه زمان‌بندی انجام می‌شود. مسافران می‌توانند برای اطلاع از آخرین وضعیت پروازهای خود به وب‌سایت رسمی این فرودگاه به نشانی www.ikac.ir مراجعه کنند یا با سامانه تلفنی ۰۹۶۳۳۰ تماس بگیرند. فرودگاه مهرآباد تهران

وضعیت پروازها در فرودگاه مهرآباد نیز کاملاً عادی است. پروازهای داخلی این فرودگاه طبق برنامه در حال انجام است و هیچ گونه لغو یا تاخیر عمده‌ای گزارش نشده است. مسافران می‌توانند برای کسب اطلاعات بیشتر با سامانه ۱۹۹ یا شماره ۰۲۱-۶۱۰۲۱ تماس بگیرند. فرودگاه‌های سایر استان‌ها

بر اساس گزارش‌های دریافتی، وضعیت پروازها در سایر فرودگاه‌های کشور از جمله مشهد، شیراز، اصفهان، تبریز و اهواز نیز عادی است و تمام پروازها طبق برنامه در حال انجام است. هرگونه تغییر احتمالی در برنامه پروازها، از طریق کانال‌های رسمی اطلاع‌رسانی شرکت‌های هواپیمایی به مسافران اعلام خواهد شد. علت بسته شدن موقت حریم هوایی غرب کشور

همانطور که اشاره شد، حریم هوایی غرب کشور به‌دلیل برگزاری رزمایش نیروهای مسلح، به‌طور موقت بسته شده بود. این اقدام یک رویه معمول در راستای حفظ امنیت ملی و برگزاری تمرینات نظامی است و هیچ ارتباطی به ناامنی یا تهدیدات خارجی نداشته است. خوشبختانه با پایان یافتن زمان تعیین‌شده، حریم هوایی غرب کشور بازگشایی شده و تردد هوایی در این مسیرها به حالت عادی بازگشته است. هشدار آژانس ایمنی هوانوردی اروپا؛ چه ارتباطی به پروازهای داخلی دارد؟

در روزهای اخیر، خبری مبنی بر «وضعیت قرمز در آسمان ایران و منطقه» و تمدید هشدار پرواز تا ۳۱ مرداد توسط آژانس ایمنی هوانوردی اروپا (EASA) منتشر شده است. این هشدار که پرواز بر فراز ایران، عراق و لبنان را «کاملاً ممنوع» اعلام کرده، مربوط به پروازهای شرکت‌های هواپیمایی اروپایی است و هیچ ارتباطی به پروازهای داخلی ایران یا پروازهای شرکت‌های ایرانی به مقاصد خارجی ندارد.

به بیان ساده، این هشدار صرفاً یک توصیه ایمنی به شرکت‌های اروپایی است و تأثیری بر برنامه پروازی ایرلاین‌های ایرانی یا وضعیت فرودگاه‌های کشور ندارد. مسافران پروازهای داخلی و حتی پروازهای خارجی شرکت‌های ایرانی، نیازی به نگرانی در این خصوص ندارند. توصیه‌های ضروری به مسافران

با وجود اینکه وضعیت پروازها در حال حاضر کاملاً عادی است، اما همیشه امکان تغییرات لحظه‌ای در برنامه پروازها به دلایل مختلف از جمله شرایط جوی، مسائل فنی یا هماهنگی‌های عملیاتی وجود دارد. لذا به همه مسافران محترم توصیه می‌شود:

۱. پیش از حرکت به سمت فرودگاه، از آخرین وضعیت پرواز خود مطلع شوید. این کار را از طریق سامانه‌های رسمی شرکت هواپیمایی مربوطه یا وب‌سایت فرودگاه انجام دهید.

۲. ساعت پرواز خود را مجدداً بررسی کنید. گاهی اوقات ممکن است تغییرات جزئی در ساعت پرواز ایجاد شود که از طریق پیامک یا ایمیل به مسافران اطلاع داده می‌شود.

۳. زمان کافی برای حضور در فرودگاه در نظر بگیرید. با توجه به ترافیک احتمالی و فرآیندهای امنیتی، حداقل ۲ ساعت قبل از پرواز در فرودگاه حضور داشته باشید.

۴. در صورت بروز هرگونه مشکل یا تغییر در پرواز، خونسردی خود را حفظ کنید و با کارکنان فرودگاه یا شرکت هواپیمایی هماهنگ کنید. سوالات متداول کاربران ۱. آیا پروازهای امروز (شنبه ۳۱ مرداد) لغو شده‌اند؟

خیر، بر اساس آخرین گزارش‌ها، هیچ پرواز داخلی یا خارجی لغو نشده است و تمام پروازها طبق برنامه در حال انجام هستند. ۲. وضعیت فرودگاه امام خمینی (ره) چگونه است؟

وضعیت فرودگاه امام خمینی (ره) کاملاً عادی است و تمام پروازهای ورودی و خروجی طبق برنامه انجام می‌شود. ۳. آیا حریم هوایی ایران بسته است؟

خیر، حریم هوایی ایران به‌طور کامل باز است. تنها یک محدودیت موقت در غرب کشور برای برگزاری رزمایش وجود داشت که به پایان رسیده است. ۴. هشدار آژانس ایمنی هوانوردی اروپا برای مسافران ایرانی خطرناک است؟

خیر، این هشدار مربوط به شرکت‌های اروپایی است و هیچ ارتباطی به پروازهای داخلی یا پروازهای شرکت‌های ایرانی ندارد. ۵. اگر پرواز من با تاخیر مواجه شد، چه باید بکنم؟

در صورت بروز تاخیر، با کارکنان شرکت هواپیمایی در فرودگاه هماهنگ کنید. معمولاً در این مواقع، شرکت‌های هواپیمایی خدمات لازم را به مسافران ارائه می‌دهند. ۶. از کجا می‌توانم آخرین وضعیت پرواز خود را پیگیری کنم؟

می‌توانید از طریق وب‌سایت رسمی فرودگاه مربوطه (مانند www.ikac.ir برای فرودگاه امام)، سامانه تلفنی ۰۹۶۳۳۰، یا اپلیکیشن و وب‌سایت شرکت هواپیمایی مربوطه، آخرین وضعیت پرواز خود را پیگیری کنید. ۷. آیا پروازهای خارجی شرکت‌های ایرانی برقرار است؟

بله، تمام پروازهای خارجی شرکت‌های هواپیمایی ایرانی مطابق برنامه در حال انجام است. ۸. آیا برای پروازهای امروز محدودیت خاصی وجود دارد؟

به غیر از محدودیت موقتی که در آسمان غرب کشور برای ساعات اولیه بامداد وجود داشت، هیچ محدودیت خاص دیگری برای پروازهای امروز وجود ندارد. آخرین وضعیت؛ پروازها بدون مشکل در حال انجام است

بر اساس آخرین گزارش‌های دریافتی از سازمان هواپیمایی کشوری و فرودگاه‌های سراسر کشور، وضعیت پروازها در روز شنبه ۳۱ مرداد ۱۴۰۵ کاملاً عادی و پایدار است و هیچ پروازی لغو نشده است. آسمان غرب کشور که به‌طور موقت برای برگزاری رزمایش بسته شده بود، بازگشایی شده و تمام پروازها مطابق برنامه زمان‌بندی در حال انجام است.

با این حال، به همه مسافران محترم توصیه می‌شود همواره آخرین وضعیت پرواز خود را از طریق کانال‌های رسمی اطلاع‌رسانی پیگیری کنند و با رعایت نکات ایمنی و هماهنگی با کارکنان فرودگاه، سفری ایمن و بدون دغدغه را تجربه کنند. بیشتر بخوانید برنامه پروازهای فرودگاه بندرعباس ادامه دارد؛ پروازهای تهران، مشهد و اصفهان برقرار است پروازهای فرودگاه بندرعباس از ۲۴ مرداد از سر گرفته شد / امروز یک پرواز ایران‌ایرتور ساعت ۱۰ به تهران اعلام فوری وضعیت پروازهای شنبه ۱۰ مرداد؛ این فرودگاه‌ها در آماده‌باش کامل اطلاعات پروازهای فرودگاه‌های کشور برای سه‌شنبه ۶ مرداد؛ تمام پروازها طبق برنامه آخرین وضعیت پروازهای فرودگاه‌های کشور برای شنبه ۱۰ مرداد؛ افزایش ساعات پروازی و آغاز پروازهای اربعین / جدول مسیرهای ویژه

نورنیوز-گروه اقتصادی: دولت تاجیکستان در پی تشدید ناپایداری و غیرقابل‌اتکا شدن جریان سنتی واردات سوخت از روسیه، رسماً از ایران درخواست کرد تا 2.55 میلیون تن نفت خام و انواع فرآورده‌های نفتی را در اختیار این کشور قرار دهد.

بر اساس اطلاعات و آمارهای رسمی اعلام‌شده از سوی وزارت ترابری تاجیکستان، این بسته درخواستی شامل 2 میلیون تن نفت خام، 300 هزار تن گازوئیل (دیزل)، 150 هزار تن بنزین و 100 هزار تن سوخت هوایی (سوخت جت) است.

مقامات این وزارتخانه تأکید کرده‌اند که حمل‌ونقل این حجم عظیم از محموله‌های نفتی، به اختصاص حدود 51 هزار واگن مخزن‌دار ریلی نیاز خواهد داشت.

این پیشنهاد مهم و راهبردی، در جریان مذاکرات فشرده روز 24 مرداد در تهران میان «عظیم ابراهیم» وزیر ترابری تاجیکستان و «فرزانه صادق» وزیر راه و شهرسازی ایران مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفت. با این حال، این پیشنهاد تا این مرحله یک درخواست رسمی است و هنوز به یک قرارداد قطعی خرید تبدیل نشده و دولت تاجیکستان تاکنون جدول زمانی مشخص برای تحویل محموله‌ها، فرمول قیمت‌گذاری یا شرکت‌های تأمین‌کننده را اعلام نکرده است. سایه سنگین تحریم‌های آمریکا و لفاظی‌های جدید ترامپ

زمان‌بندی ارائه این درخواست از سوی دوشنبه، این مبادله تجاری پیشنهادی را دقیقاً در کانون فضای تشدید فشارهای تحریمی قرار می‌دهد. در تاریخ 29 مرداد، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، کشورهایی را که به همکاری و حمایت از ایران ادامه می‌دهند، به پیامدهای سنگین اقتصادی تهدید کرد و وعده «جنگ اقتصادی و انزوای بی‌سابقه» علیه تهران را داد؛ هرچند واشنگتن هنوز تدابیر تنبیهی جدید و مشخصی را در پیوند با این اظهارات ابلاغ نکرده است.

خرید و ترانزیت عمده فرآورده‌های نفتی ایران پیش از این نیز با ریسک تحریم‌های آمریکا مواجه بوده است. بر اساس فرمان اجرایی 13846 آمریکا، مجازات‌هایی علیه اشخاص و مؤسسات مالی درگیر در تراکنش‌های مالی عمده برای خرید، فروش، حمل‌ونقل یا بازاریابی نفت و محصولات نفتی ایران پیش‌بینی شده است. همچنین مجوز موقتی که در ژوئن برای برخی تراکنش‌های مرتبط با نفت خام و محصولات نفتی ایران صادر شده بود، در 7 جولای لغو شد و دوره گذار آن نیز در 17 جولای به پایان رسید. سرایت بحران سوخت روسیه به آسیای مرکزی و اضطرار تاجیکستان

انگیزه و محرک اصلی دوشنبه برای ارائه این درخواست بزرگ به تهران، ناشی از یک چالش عینی و فوری است: وابستگی شدید و آسیب‌پذیر به سوخت وارداتی از روسیه. در سال 2025 میلادی، تاجیکستان حدود 1.7 میلیون تن انواع سوخت و روان‌کننده‌ها وارد کرد که بیش از 1.2 میلیون تن از این حجم مستقیماً از روسیه تأمین شد. مقامات تاجیک در ماه جولای اذعان کردند که روسیه تأمین‌کننده 84 درصد از کل فرآورده‌های نفتی وارداتی این کشور بوده است.

با این حال، مدیریت این سطح از وابستگی به تدریج دشوارتر شده است؛ چرا که حملات پهپادی به تأسیسات پالایشگاهی روسیه، تولید سوخت در این کشور را کاهش داده و مسکو را وادار ساخته تا برای صیانت از بازار داخلی خود، محدودیت‌هایی را بر صادرات اعمال کند. کمبود سوخت در روسیه از اوایل تابستان به بازارهای آسیای مرکزی نیز سرایت کرد.

در نتیجه این تحولات، حجم واردات سوخت تاجیکستان در ماه جولای با افتی شدید مواجه شد و دوشنبه را ناچار ساخت تا برای جبران کسری خود، به جستجوی منابع جدید از جمله چین، قزاقستان، ترکمنستان، عراق و ایران بپردازد. هرچند روسیه همچنان در نیمه نخست سال جاری 72.3 درصد از سوخت وارداتی تاجیکستان را تأمین کرده و رایزنی‌های دوشنبه با قزاقستان نیز تا پایان جولای به سطح سران کشورها رسیده بود، اما بحران در داخل تاجیکستان به وضوح احساس شد.

در اوایل ماه جولای، سوخت گازوئیل در برخی جایگاه‌های پایتخت نایاب شد و سایر پمپ‌بنزین‌ها نیز محدودیت‌هایی را برای فروش سوخت اعمال کردند. در 10 جولای، «دلیر جمعه» وزیر انرژی و منابع آب تاجیکستان، اعلام کرد که ذخایر سوختی کشور تنها برای حدود دو ماه کفایت می‌کند و دوشنبه به شدت به دنبال یافتن تأمین‌کنندگان جایگزین است.

ابعاد درخواست فعلی تاجیکستان بسیار قابل‌توجه است؛ حجم 2.55 میلیون تنی درخواستی، حتی از کل واردات سوخت و روان‌کننده‌های تاجیکستان در کل سال 2025 فراتر می‌رود، هرچند که 2 میلیون تن از این بسته پیشنهادی مربوط به نفت خام است و نه سوخت فرآوری‌شده نهایی.

در همین چارچوب، وزارت ترابری تاجیکستان از طرف ایرانی درخواست کرده تا در زمینه سازمان‌دهی قطارهای باری مخزن‌دار ویژه و ایجاد یک «کریدور سبز» برای اولویت‌بخشی به ترانزیت محموله‌های سوختی تاجیکستان در شبکه ریلی ایران همکاری کند. البته به دلیل نبود مرز مشترک زمینی میان ایران و تاجیکستان، نهایی‌سازی توافقات ترانزیتی تکمیلی با کشورهای واسطه نیز ضروری خواهد بود. تلاش برای احیای پالایشگاه راکد دانگارا با نفت خام ایران

بخش عمده نفت خام در این سبد درخواستی، بر معضل مزمن و قدیمی تاجیکستان در حوزه ظرفیت‌های پالایشگاهی داخلی دست می‌گذارد. بزرگترین پالایشگاه این کشور واقع در منطقه آزاد اقتصادی «دانگارا»، با سرمایه‌گذاری شرکت‌های چینی احداث و در سال 2018 افتتاح شد، اما هرگز به مرحله بهره‌برداری تجاری و پایدار نرسید؛ زیرا تاجیکستان تولید نفت خام بسیار ناچیزی دارد و در تأمین خوراک وارداتی نیز با چالش‌های اساسی روبه‌رو بوده است.

فاز نخست این پالایشگاه ظرفیت فرآوری سالانه حدود 500 هزار تن نفت خام را دارد که در ظرفیت کامل می‌تواند به 1.2 میلیون تن در سال افزایش یابد. عملیات آزمایشی این واحد در اواخر سال 2024 آغاز شد، اما حجم ورودی آن بسیار ناچیز بود؛ به طوری که به گفته مقامات تاجیک، در آن سال تنها 1622 تن نفت خام نیمه‌فرآوری‌شده تحویل پالایشگاه شد که حدود 800 تن بنزین از آن به دست آمد.

ایران سال‌هاست که به عنوان یکی از گزینه‌های اصلی برای تأمین خوراک نفت خام تاجیکستان مدنظر بوده است. در جریان مذاکرات 24 مرداد در تهران، دلیر جمعه، وزیر انرژی تاجیکستان و محسن پاک‌نژاد، وزیر نفت ایران، درباره عرضه نفت خام، گازوئیل و سوخت هوایی به تاجیکستان و همچنین ارائه قیمت‌های ترجیحی گفت‌وگو کردند.

وزارت ترابری تاجیکستان مشخص نکرده که این نفت خام درخواستی تحویل کدام پالایشگاه خواهد شد. در صورتی که تمام 2 میلیون تن نفت درخواستی برای پالایشگاه دانگارا در نظر گرفته شده باشد، این حجم از ظرفیت طراحی‌شده سالانه این مجتمع فراتر خواهد رفت؛ بنابراین روند ارسال محموله‌ها یا باید در یک دوره زمانی بیش از یک سال توزیع شود و یا نیازمند ارتقا و ایجاد ظرفیت‌های فرآوری جدید خواهد بود. معمای ترانزیت، لجستیک و چالش‌های پیش‌رو

با این همه، تأمین نفت تنها بخشی از معادله پیچیده دوشنبه است. هرگونه معامله بزرگ و کلان نفتی با تهران، مستلزم حل‌وفصل مسائل پیچیده مالی، پوشش‌های بیمه‌ای، ترتیبات لجستیکی و مدیریت مخاطرات ناشی از تحریم‌های یک‌جانبه آمریکاست. هشدارهای اخیر ترامپ بر عدم‌قطعیت‌های موجود می‌افزاید، گرچه چالش‌های تحریمی پیش از بیانیه 20 آگوست نیز وجود داشته است.

روسیه همچنان تأمین‌کننده اصلی و سنتی سوخت تاجیکستان باقی مانده است، اما کمبودهای اخیر هزینه‌های سنگین این وابستگی یک‌طرفه را برای دوشنبه آشکار ساخت. ایران یک منبع استراتژیک برای تأمین نفت خام، محصولات پالایشی و یک مسیر ترانزیتی مطمئن از جنوب به شمار می‌رود، اما اجرایی شدن یک توافق کلان نیازمند رفع موانع لجستیکی و سازوکارهای بانکی است.

از این رو، درخواست فعلی تاجیکستان بیش از آنکه یک چرخش ژئوپلیتیک تمام‌عیار تلقی شود، تلاشی اضطراری از سوی دوشنبه برای حل یک چالش امنیتی-انرژی حیاتی است. اکنون باید دید آیا سازوکارهای انتقال و تأمین مالی این حجم از محموله‌ها میان دو کشور نهایی خواهد شد یا خیر.