این اتفاق میتواند نشانهای از یک نگاه تازه به چرخه تولید و عرضه آثار نمایشی در کشور باشد؛ نگاهی که در آن، آثار ارزشمند با موضوعات ملی، هویتی، خانوادگی و اجتماعی، پس از تجربه حضور در نمایش خانگی، فرصت پیدا میکنند به گستردهترین طیف مخاطبان دسترسی پیدا کنند.
اهل ایران بهطراحی محمدحسین مهدویان و تهیهکنندگی محمدرضا منصوری، از جمله آثاری است که تلاش کرده تصویری انسانی از ایران و ایرانیبودن ارائه دهد؛ روایتی از مردم در شرایط دشوار، از روزهایی که بحران و تهدید، بیش از هر زمان دیگری اهمیت همدلی، امید، مسئولیتپذیری و تعلق به سرزمین را آشکار میکند. این مجموعه بهجای تمرکز صرف بر رویدادها، سراغ آدمهایی رفته که در دل جامعه زندگی میکنند؛ شخصیتهایی آشنا که در موقعیتهای سخت، جلوههایی از ایستادگی و شجاعت را بهنمایش میگذارند.
خاصبودن ساختار یک سریال
ساختار اپیزودیک اهل ایران و حضور چند فیلمساز در روایت بخشهای مختلف، این امکان را فراهم کرده که قصههای متنوعی از تجربههای انسانی شکل بگیرد. قهرمانان این سریال الزاما شخصیتهای دور از دسترس یا استثنایی نیستند بلکه آدمهایی از جنس مردم هستند که در لحظههای حساس، مفهوم «ایرانیماندن» و حفظ امید را معنا میکنند. همین ویژگی باعث شده این اثر علاوه بر وجه سرگرمی، ظرفیت یک محصول فرهنگی و هویتی را نیز داشته باشد.
انتخاب این سریال برای پخش از شبکه آیفیلم، بار دیگر جایگاه ویژه تلویزیون را در فضای رسانهای کشور یادآوری میکند. نمایش خانگی در سالهای اخیر توانسته مسیرهای تازهای برای تولید و عرضه آثار نمایشی ایجاد کند و به سازندگان امکان تجربههای متفاوت بدهد، اما واقعیت این است که هیچ بستری از نظر گستره دسترسی و ارتباط مستقیم با خانوادهها، قابل مقایسه با تلویزیون نیست.
حتی موفقترین آثار نمایش خانگی نیز در بهترین شرایط به چند میلیون مخاطب دست پیدا میکنند، در حالی که تلویزیون همچنان رسانهای فراگیر است که میتواند همزمان میلیونها نفر را در سراسر کشور با یک اثر همراه کند. بسیاری از خانوادهها، نسلهای مختلف و مخاطبانی که بههردلیل امکان استفاده از پلتفرمها را ندارند، همچنان از طریق تلویزیون با تولیدات نمایشی ارتباط برقرار میکنند. از همین رو، حضور آثاری مانند اهل ایران در قاب تلویزیون، بهمعنای چندبرابرشدن امکان دیدهشدن و اثرگذاری آنهاست.
الگویی برای تولیدات نمایشی
این موضوع میتواند یک الگوی مهم برای آینده تولیدات نمایشی کشور باشد؛ الگویی که براساس آن، تلویزیون و نمایش خانگی نه رقیب یکدیگر بلکه مکمل هم باشند. نمایش خانگی میتواند فضایی برای تولید، آزمودن قالبهای تازه و جذب مخاطب اولیه ایجاد کند و تلویزیون با قدرت فراگیر خود، آثار مناسب و ارزشمند را به جامعه گستردهتری معرفی نماید.
بهطورخاص در مورد آثاری که با محوریت خانواده، هویت ملی، میهندوستی، همبستگی اجتماعی و روایت درست از جامعه ساخته میشوند، اهمیت این همکاری بیشتر هم میشود. چنین مجموعههایی زمانی به هدف فرهنگی خود نزدیک میشوند که محدود به گروهی خاص از مخاطبان نمانند و امکان تماشای آنها برای عموم مردم فراهم شود.
پخش اهل ایران از شبکه آیفیلم از این منظر اهمیت ویژهای دارد. آیفیلم بهعنوان یکی از شبکههای پرمخاطب تلویزیون، تجربه موفقی در رساندن سریالها به مخاطبان گسترده داخل و خارج از کشور دارد و بسیاری از آثار نمایشی پس از حضور در این شبکه، مخاطبان تازهای پیدا کردهاند. این ظرفیت میتواند به ماندگاری بیشتر آثار و افزایش گفتوگو درباره موضوعات مطرحشده در آنها کمک کند.
در شرایطی که فضای رسانهای امروز با سرعت زیادی در حال تغییر است، تلویزیون نیز برای حفظ جایگاه خود نیازمند توجه بیشتر به آثاری است که هم کیفیت هنری داشته باشند، هم خانوادهها بتوانند با اطمینان آنها را تماشا کنند و هم بتوانند تصویری امیدوارکننده، واقعی و نزدیک به جامعه ارائه دهند. حمایت از چنین آثاری میتواند به تقویت سرمایه اجتماعی و ایجاد ارتباط عمیقتر میان رسانه و مخاطب کمک کند. «اهل ایران» یادآور این نکته است که داستانهایی درباره مردم، ایران و تجربههای مشترک یک جامعه، زمانی بیشترین تاثیر را خواهند داشت که در دسترس بیشترین تعداد مخاطبان قرار بگیرند. تلویزیون همچنان بزرگترین قاب تصویری مردم ایران است؛ قاب فراگیری که میتواند روایتهای ملی، انسانی و امیدبخش را از یک گروه محدود مخاطب به خانههای میلیونها نفر برساند.
پخش این سریال از شبکه آیفیلم، میتواند گامی در همین مسیر باشد؛ مسیری که در آن آثار نمایشی ارزشمند، فارغ از محل تولید و عرضه اولیه، فرصت پیدا میکنند با مخاطبان بیشتری ارتباط برقرار کنند و روایتهایی از جنس ایران، مردم ایران و امید به آینده را گستردهتر به نمایش بگذارند.
