یکی از حاملهای انرژی که تقریبا همه مردم در همه روزهای سال از آن بهره میبرند و هر لحظه از آن استفاده میکنند برق است. از اینرو ناترازی برق خیلی زود مشخص میشود و خاموشی اتفاق میافتد. در حوزههای دیگر مانند آب نیز کاهش منابع و افزایش مصرف، ضرورت اصلاح الگوی مصرف را بیش از گذشته مطرح کرده است.
با اینحال مواجهه با این شرایط نباید صرفا به یک توصیه تکراری یعنی «صرفهجویی کنید» محدود شود. صرفهجویی، کاهش مصرف بوده، اما مدیریت مصرف، هوشمندانه مصرف کردن است. تفاوت این دو نکته در شرایط فعلی بسیار مهم است.
ممکن است یک خانوار در مجموع مصرف چندان بالایی نداشته باشد، اما استفاده همزمان از وسایل پرمصرف در ساعات اوج بار، فشار بیشتری بر شبکه وارد میکند؛ بنابراین یکی از مهمترین اقدامات، انتقال بخشی از مصرف از ساعات اوج به ساعات کممصرف است. استفاده از وسایل برقی پرمصرف، شستوشو، اتو، ماشین لباسشویی و سایر تجهیزات در زمانهایی که فشار کمتری بر شبکه وجود دارد، میتواند بدون آنکه لزوما کیفیت زندگی خانوار کاهش پیدا کند، به مدیریت بار شبکه کمک کند.
این موضوع درباره مشترکان پرمصرف اهمیت بیشتری دارد. نمیتوان از همه مردم انتظار یک میزان مصرف داشت و در عینحال تفاوت میان مصرف متعارف و مصرف بسیار بالا را نادیده گرفت. مشترک پرمصرف باید بداند که الگوی مصرف او چه اثری بر شبکه دارد و هزینه واقعی مصرف بیشتر نیز باید برای او ملموس باشد. در واقع مدیریت مصرف باید از توصیه اخلاقی به رفتار اقتصادی تبدیل شود.
در این مسیر، یک مسأله مهم، سادهسازی و شفافسازی قبوض آب و برق است. بسیاری از مردم دقیقا نمیدانند مبلغ درجشده در قبض چگونه محاسبه میشود، مصرف آنها در چه پلهای قرار گرفته، ساعات اوج مصرف چه زمانی است و افزایش چند واحد مصرف چه اثری بر هزینه نهایی دارد. وقتی سازوکار محاسبه برای مردم روشن نباشد، انتظار رفتار مصرفی هوشمندانه نیز چندان واقعبینانه نیست.
ضروری است شرکتهای آب و برق، شیوه محاسبه قبض را به زبان ساده و با مثالهای قابلفهم برای مردم توضیح دهند؛ برای مثال مشخص شود یک خانوار با مصرف متعارف چه مقدار هزینه میپردازد، مصرف بیشتر چگونه وارد پلههای بالاتر میشود و استفاده در ساعات اوج چه پیامدی برای …
