غرب، جنگ‌طلب و کم‌انرژی

لید اقتصاد جهانی در سال ۲۰۲۶ دیگر با چند شاخص آشنا مانند رشد اقتصادی، تورم و نرخ بهره به‌تنهایی قابل توضیح نیست. پیوند فزاینده میان امنیت انرژی، مسیرهای حمل‌ونقل، جنگ‌های منطقه‌ای، تحریم‌ها، فناوری و سیاست پولی، قواعد بازی را تغییر داده است. در چنین شرایطی، یک اختلال محدود در مسیر انتقال نفت می‌تواند از طریق بیمه و حمل‌ونقل به هزینه تولید و سپس به قیمت کالاها منتقل شود و تصمیم بانک‌های مرکزی را نیز دشوار کند. در سوی دیگر، توسعه انرژی‌های پاک، خودروهای برقی، هوش مصنوعی و اقتصاد دیجیتال، بخشی از فشارهای ناشی از شوک انرژی را تعدیل می‌کند. اسدالله افشار، تحلیلگر اقتصاد، معتقد است آنچه پیش روی جهان قرار دارد صرفا یک دوره نوسان در بازار نفت نیست، بلکه بازآرایی قدرت اقتصادی است؛ بازآرایی که در آن کشورهایی موفق‌تر خواهند بود که انرژی را به فناوری، فناوری را به تولید و تولید را به رفاه تبدیل کنند …

۶ماه پس از آغاز تهاجم علیه ایران، منطقه و جهان با پیامدهای اقتصادی گسترده‌ای روبه‌رو شده‌اند. در ایران، اقتصاد با تورم نقطه به نقطه ۸۹درصد، رشد نرخ ارز به حدود ۲۰۰هزار تومان، ریزش آمار اشتغال و پیش‌بینی رشد منفی ۵.۴درصد اقتصاد مواجه است. صادرات نفت و میعانات نیز در پی محاصره امریکا از بیش از ۲.۲‌میلیون بشکه در روز در فوریه به کمتر از ۵۰۰ هزار بشکه در ماه‌های اخیر رسیده است؛ هر چند آمار دقیقی از صادرات نفت در هفته‌های اخیر وجود ندارد. در سوی دیگر، جنگ برای امریکا نیز تاکنون دست‌کم ۳۷.۵‌میلیارد دلار هزینه داشته و هزینه‌های نظامی را افزایش داده است. در سطح جهانی، نرخ نفت برخلاف پیش‌بینی‌ها از ۱۵۰دلار عبور نکرد، اما هزینه حمل‌ونقل، بیمه و انرژی افزایش یافت و تورم جهانی را تشدید کرد. این درگیری نظامی، همچنین هزینه تامین مالی دولت‌های گروه هفت را تاکنون حدود ۱۶‌میلیارد دلار افزایش داده است.

قیمت نفت امروز بالا مانده است؛ اثر آن بر دلار، طلا، هزینه حمل‌ونقل، تولید و تورم ایران چیست و کدام علامت برای بازار ارز و کالا مهم‌تر خواهد بود امروز؟

وزارت انرژی عربستان سعودی روز جمعه در بیانیه‌ای اعلام کرد این کشور در پی چندین حمله، خط لوله حیاتی نفت خام شرق-غرب خود را تعطیل کرده است.

وقتی جنگ به کارخانه می‌رسد، نخستین قربانی فقط تولید نیست؛ برنامه‌ریزی، سرمایه‌گذاری و اعتماد به آینده نیز آسیب می‌بیند. در اقتصادی که پیش‌تر با تورم، کمبود نقدینگی، نوسان نرخ ارز و دشواری تأمین مواد اولیه دست‌وپنجه نرم می‌کرد، شوک‌های ناشی از جنگ می‌تواند هزینه حفظ هر واحد تولیدی را چند برابر کند. با این حال، مسئله اصلی فقط عبور از یک دوره بحرانی نیست؛ پرسش بزرگ‌تر این است که چگونه می‌توان چراغ تولید را روشن نگه داشت تا زنجیره‌های صنعتی دچار گسست نشوند و نیروی انسانی و سرمایه را برای روزهای پس از بحران حفظ کرد؟ تجربه نشان داده تعطیلی یک واحد صنعتی، تنها توقف چند خط تولید نیست؛ بازگرداندن سرمایه، نیروی متخصص و بازار از دست‌رفته بسیار دشوارتر خواهد بود. اکنون پرسش این است که چگونه می‌توان میان مدیریت بحران و حفظ ظرفیت تولید، چگونه تعادل ایجاد کند؟ در این زمینه صمت با امیرحسن کاکایی، عضو هی …