داستان رئیس فیفا بیشتر شبیه مجموعهای از «گلبهخودیها» است؛ اتفاقاتی که طی یک دهه روی هم انباشته شدند و سرانجام با پروژه بحثبرانگیز فروش بخشی از حقوق تجاری جام جهانی، پایههای قدرت او را لرزاندند. برای درک اینکه چگونه رئیس فیفا که زمانی وعده «فیفای جدید» را داده بود، به جایی رسید که با تحریم مسابقات و شکایتهای اخلاقی مواجه شود، بد نیست سالبهسال به لحظاتی نگاه کنیم که اوضاع شروع به خراب شدن کرد.
۲۰۱۶؛ مرد پاکسازی وارد میشود
۲۶ فوریه ۲۰۱۶، اینفانتینو در پی بحران فساد گسترده، استعفای سپ بلاتر و تحقیقات FBI به ریاست فیفا رسید. ماموریت او بازگرداندن اعتماد به سازمان بود. اما خیلی زود نام او در گزارشهای مرتبط با اسناد پاناما مطرح شد و تحقیقات داخلی درباره استفاده از جت خصوصی و هزینههایی مانند اقامت، تشک و حتی خشکشویی آغاز شد. کمیته اخلاق در نهایت او را تبرئه کرد، اما نخستین علامت سوالها درباره شفافیت رئیس جدید از همان زمان شکل گرفت.
۲۰۱۸-۲۰۱۷؛ جام جهانی بزرگتر و پول بیشتر
اینفانتینو در سال ۲۰۱۷ افزایش تعداد تیمهای جام جهانی از ۳۲ به ۴۸ تیم را از سال ۲۰۲۶ به تصویب رساند. تصمیمی که فدراسیونهای کوچکتر را خوشحال کرد، اما نگرانی درباره فشردگی تقویم فوتبال را افزایش داد. یک سال بعد، او از پیشنهاد ۲۵ میلیارد دلاری یک کنسرسیوم خصوصی برای سرمایهگذاری در جام جهانی باشگاهها و لیگ ملتهای جهانی خبر داد. طرح شکست خورد، اما تصویر مشخصی از مدیریت اینفانتینو شکل گرفت: گسترش مسابقات و جستوجوی دائمی برای منابع درآمدی جدید.
۲۰۲۲؛ قطر و جنجالهای تازه
اوج انتقادها به رئیس فیفا مربوط به جام جهانی ۲۰۲۲ قطر بود. مسائل مربوط به حقوق کارگران، دسترسی هواداران و هزینهها به حاشیههای اصلی مسابقات تبدیل شدند. خود اینفانتینو نیز با سخنرانی معروفش درباره اینکه «امروز احساس میکنم قطری هستم، امروز احساس میکنم عرب هستم»، بیش از گذشته در مرکز جنجال قرار گرفت.
۲۰۲۳-۲۰۲۰؛ دیدارهای محرمانه و قدرت بدون رقیب
در سال ۲۰۲۰، مقامهای سوئیسی درباره دیدارهای اعلامنشده اینفانتینو با مایکل لائوبر، دادستان کل وقت سوئیس، تحقیق کردند؛ دیدارهایی که در دوره تحقیقات فساد در فوتبال انجام شده بود. اگرچه پروندهها در نهایت به محکومیت اینفانتینو منجر نشدند، اما پرسشهای جدی درباره سازوکار نظارتی فیفا ایجاد کردند. در همین دوران، قدرت سیاسی اینفانتینو افزایش یافت. او در سال ۲۰۱۹ بدون رقیب انتخاب شد و در ۲۰۲۳ نیز دوباره بدون رقابت واقعی در سمت خود باقی ماند. تفسیری درباره محدودیت سه دوره ریاست نیز راه را برای ادامه حضور او تا سال ۲۰۳۱ باز کرد.
۲۰۲۴؛ عربستان و سیاست میزبانی
واگذاری جام جهانی ۲۰۳۴ به عربستان سعودی، بدون یک رقابت واقعا باز برای میزبانی، انتقادهای تازهای به همراه داشت. مخالفان میگفتند فیفا بیش از شفافیت و رقابت، به قدرت سیاسی و منابع مالی کشورهای میزبان اهمیت میدهد. تصمیم عربستان، پس از روسیه و قطر، تصویری را تقویت کرد که فیفا در دوران اینفانتینو بیش از گذشته با دولتهای قدرتمند و منافع ژئوپلیتیکی آنها پیوند خورده است.
اواخر ۲۰۲۵؛ ترامپ وارد داستان میشود
یکی از جنجالیترین فصلهای ریاست اینفانتینو در سال ۲۰۲۵ شکل گرفت. او علنا گفت دونالد ترامپ «قطعا شایسته» دریافت جایزه صلح نوبل است. سپس در مراسم قرعهکشی جام جهانی ۲۰۲۶ در واشنگتن، فیفا یک «جایزه صلح» جدید ایجاد کرد و آن را به ترامپ داد. سازمان FairSquare این اقدام را نقض بیطرفی سیاسی فیفا دانست و شکایتی را علیه اینفانتینو مطرح کرد. اینفانتینو نهتنها عقبنشینی نکرد، بلکه از تصمیم خود دفاع کرد؛ اتفاقی که فاصله او با مرزهای سنتی بیطرفی سیاسی فیفا را بیش از پیش آشکار کرد.
اواخر ژوئیه ۲۰۲۶ طرحی که همهچیز را منفجر کرد
بحران واقعی زمانی آغاز شد که اینفانتینو طرح FIFA Forward Enterprise را معرفی کرد؛ ساختاری تجاری به ارزش حدود ۲۰ میلیارد دلار که قرار بود حقوق تجاری جام جهانی و دیگر مسابقات مهم فیفا را در اختیار بگیرد. فیفا کنترل اکثریت را حفظ میکرد، اما حدود ۲۰ درصد سهام به سرمایهگذاران خصوصی فروخته میشد و حدود ۲/۴ میلیارد دلار سرمایه جذب میشد.
واکنش فوتبال جهان فوری بود. ۵۵ عضو یوفا به اتفاق آرا تهدید کردند اگر طرح اجرا شود، تمام مسابقات فیفا، از جمله جام جهانی، را تحریم خواهند کرد. پیام آنها روشن بود: «فوتبال متعلق به سرمایهگذاران نیست.» CONCACAF و AFC نیز درباره روند تصمیمگیری، مهلت کوتاه و نبود نظارت مناسب ابراز نگرانی کردند. در داخل فیفا نیز شکاف ایجاد شد. کارلوس کوردیرو، رئیس سابق فدراسیون فوتبال آمریکا، استعفا داد و این طرح را برای آینده فوتبال خطرناک دانست. گزارشها همچنین حاکی از نارضایتی کارکنان فیفا بود. تنها ۴۸ ساعت کافی بود تا پروژهای که قرار بود یکی از بزرگترین طرحهای تجاری تاریخ فوتبال باشد، به بحرانی سیاسی برای رئیس فیفا تبدیل شود.
۳۱ ژوئیه ۲۰۲۶؛ عقبنشینی
فیفا اعلام کرد FIFA Forward Enterprise و فروش بخشی از حقوق جام جهانی دیگر اجرا نخواهد شد. سازمان پذیرفت که این طرح باعث ایجاد شکاف شده است. اما یوفا کوتاه نیامد و اعلام کرد اینفانتینو «اعتماد فوتبال اروپا را از دست داده است.»
اوت ۲۰۲۶؛ بحران از طرح اقتصادی به درخواست استعفا رسید
در نشست اضطراری رباط، اینفانتینو بابت نحوه مدیریت طرح عذرخواهی کرد و وعده بررسی روند تصمیمگیری را داد؛ اما عذرخواهی نتوانست اعتماد یوفا را برگرداند. سپس لیسه کلاونِس، رئیس فدراسیون فوتبال نروژ، رسما خواستار استعفای اینفانتینو شد؛ نخستین درخواست علنی از سوی یک فدراسیون ملی فوتبال برای کنار رفتن او. کلاونِس تنها به شکست طرح تجاری اشاره نکرد و موضوعاتی مانند میزبانی جامهای جهانی، جایزه صلح ترامپ و تصمیمهای بحثبرانگیز فیفا را نیز زیر سؤال برد.
با این حال، اینفانتینو هنوز سقوط نکرده است. بیش از ۲۰۰ فدراسیون از ۲۱۱ عضو فیفا پیش از آغاز بحران از انتخاب مجدد او حمایت کرده بودند. در خارج از اروپا نیز کشورهایی مانند آرژانتین و مکزیک و همچنین کنفدراسیون فوتبال آفریقا همچنان از او حمایت میکنند؛ بنابراین نبرد نهایی هنوز آغاز نشده است. یوفا میتواند فشار سنگینی وارد کند، اما رئیس فیفا با رأی اعضای جهانی سازمان انتخاب میشود.
داستانی که هنوز تمام نشده
رئیسی که در سال ۲۰۱۶ با وعده «فیفای جدید» آمد، حالا با سازمانی روبهروست که بخش مهمی از اعتماد فوتبال اروپا را از دست داده، فدراسیونهایی خواهان استعفایش شدهاند و پروژهای که قرار بود آینده مالی جام جهانی را متحول کند، به بزرگترین بحران دوران ریاستش تبدیل شده است. سقوط اینفانتینو، اگر اتفاق بیفتد، محصول یک تصمیم نخواهد بود؛ حاصل یک دهه تصمیمهای جنجالی است که سرانجام به یکدیگر رسیدند.
