نخستین گفتوگوی تلویزیونی سرلشکر محسن رضایی پس از انتصاب به دبیری شورای عالی امنیت ملی را باید از همین زاویه خواند؛ گفتوگویی که بیش از آنکه یک مصاحبه معمول درباره تحولات روز باشد، ترسیم مختصات ایران پس از جنگ و اعلام عبور از یک الگوی قدیمی در مواجهه با دشمن است. رضایی در این گفتوگو صریحا از «تکامل دفاعی_سیاسی» کشور پس از جنگ سخن گفت و تاکید کرد که نه ایران امروز دیگر ایران پیش از جنگ است و نه آمریکا میتواند با محاسبات گذشته به مواجهه با جمهوری اسلامی ادامه دهد. در این چارچوب، انتصاب فرماندهان باتجربه در ساختارهای عالی نظامی نشانهای از انتقال تجربه میدان به سطح تصمیمگیری راهبردی کشور و شکلگیری آرایشی تازه در بازدارندگی است که در آن موشک و لانچر، دیپلماسی و اقتصاد، انسجام اجتماعی و ظرفیتهای منطقهای، اجزای یک منظومه واحد امنیت ملی به شمار میروند.
دبیر جدید شورای عالی امنیت ملی در نخستین حضور تلویزیونی خود همچنین با تاکید بر اینکه «دیگر حرف کافی نیست» از تغییر رویکرد ایران در دیپلماسی سخن گفت؛ رویکردی که مذاکره را نفی نمیکند اما آن را منوط به مشاهده اقدام عملی طرف مقابل میداند. از سوی دیگر، هشدارهای صریح او درباره محاصره اقتصادی، تنگه هرمز و هزینههای ادامه شرارت آمریکا نشان میدهد تهران در حال تعریف معادلهای است که در آن فشار علیه ایران، بدون هزینه برای طراحان و همراهان آن باقی نخواهد ماند. رضایی در کنار این پیامهای بازدارنده، بر یک مؤلفه تعیینکننده دیگر نیز دست گذاشت: وحدت ملی؛ مؤلفهای که آن را «کمتر از موشکها و لانچرها» ندانست. برآیند این مواضع را میتوان یک پیام روشن دانست. جمهوری اسلامی ایران پس از تجربه جنگ و تفاهم شکستخورده اسلامآباد، خود را در موقعیتی تازه میبیند و قرار است امنیت ملی نیز متناسب با این موقعیت، از میدان نظامی تا میز دیپلماسی و از جبهه اقتصادی تا انسجام داخلی، با یک «آرایش جدید بازدارندگی» پیش برود.
ایران در مسیر تکامل دفاعی و سیاسی
دبیر شورای عالی امنیت ملی در این گفتوگو در پاسخ به این پرسش که آیا انتصاب وی و فرماندهان نظامی جدید نشاندهنده تغییر رویکرد جمهوری اسلامی ایران در حوزه امنیت ملی و دفاعی است، اظهار کرد: شاید بهتر باشد بگوییم تکامل در راهبردهای دفاعی ایران اتفاق افتاده است. …
