دکتر رونیا رفیعی در گفتوگو با خبرنگار جام جم آنلاین در رابطه با پزشکی شخصیسازیشده اظهار کرد: پزشکی شخصیسازیشده یا Personalized Medicine یک رویکرد نوین در علم پزشکی است که تلاش میکند تشخیص، پیشگیری و درمان را بر پایه ویژگیهای منحصربهفرد هر فرد تنظیم کند.
وی افزود: پزشکی شخصیسازیشده یعنی استفاده از دادههای ژنتیکی، مولکولی، بالینی و محیطی برای انتخاب بهترین راه پیشگیری، تشخیص و درمان برای هر فرد بهطور اختصاصی.
وی افزود: در این رویکرد، به جای آنکه برای همه بیماران مبتلا به یک بیماری، یک نسخه یکسان در نظر گرفته شود، عواملی همچون ژنتیک، سن، جنس، سبک زندگی، محیط، وضعیت متابولیک، میکروبیوم و حتی سابقه پاسخ دارویی قبلی در تصمیمگیریهای پزشکی مورد توجه قرار میگیرد.
این متخصص ژنتیک بیان کرد: اگر بخواهیم این مفهوم را به زبان ساده توضیح دهیم، پزشکی شخصیسازیشده یعنی «درمان درست، برای فرد درست، در زمان درست، با دوز درست.»
رفیعی با اشاره به اینکه پزشکی شخصیسازیشده صرفاً به ژنتیک محدود نمیشود، تصریح کرد: هرچند ژنتیک یکی از مهمترین پایههای این حوزه به شمار میرود، اما این رویکرد ماهیتی چندلایه دارد و تنها بر مبنای ژن تعریف نمیشود.
وی اظهار کرد: در گذشته، بیماریها بیشتر بر اساس تشخیص بالینی و الگوهای عمومی ارزیابی میشدند، اما امروز مشخص شده است که دو بیمار با یک تشخیص ظاهراً مشابه، ممکن است از نظر زمینه ژنتیکی، مسیرهای مولکولی بیماری و حتی پاسخ به دارو، تفاوتهای کاملاً معناداری با یکدیگر داشته باشند.
استاد دانشگاه ادامه داد: در پزشکی شخصیسازیشده، ژنها میتوانند نشان دهند که یک داروی خاص برای بیمار مؤثر هست یا خیر، سبک زندگی میتواند شدت بیماری را تغییر دهد، عوامل محیطی میتوانند روند آغاز بیماری را تسریع یا کند کنند و حتی دادههای آزمایشگاهی و تصویربرداری نیز میتوانند در تصمیمگیری دقیقتر نقش داشته باشند.
وی افزود: این حوزه از دانشهایی همچون ژنومیکس، فارماکوژنتیک، اپیژنتیک، پروتئومیکس، متابولومیکس و دادههای بالینی بهره میگیرد تا تصویری دقیقتر از وضعیت هر بیمار ارائه دهد.
پژوهشگر بنیاد ژنتیک خراسان درباره نحوه اجرای عملی این رویکرد گفت: فرایند پزشکی شخصیسازیشده معمولاً با جمعآوری دادههای دقیق …
