غازی حمد، عضو ارشد هیأت مذاکرهکننده حماس، صراحتا اعلام کرد مسأله سلاح به خروج کامل اسرائیل از غزه و بازسازی آن گره خورده است؛ کمیته ملی فلسطینی مسئول ذخیرهسازی خواهد بود و اسرائیل هیچ دخالتی ندارد. حماس پیش از عقبنشینی نیروهای اشغالگر هیچ اقدامی نمیکند و اگر رژیم به تعهداتش عمل نکند، مقاومت نیز متوقف نخواهد شد.
خالد القدومی، نماینده حماس در ایران، نیز تأکید کرد مقاومت هرگز سلاح خود را کنار نمیگذارد و این موضوع اصلا قابل مذاکره با رژیمصهیونیستی نیست. در سوی دیگر، هاآرتص از شوک مقامات اسرائیلی از انعطاف حماس برای ورود به مرحله دوم خبر داد؛ نتانیاهو که انتظار رد توافق را داشت و بر همین اساس به ترامپ گزارش داده بود، اکنون در بنبست گرفتار شده است. این وضعیت نشان میدهد ترامپ چگونه با تبلیغات پرسروصدا میکوشد واقعیت پیچیده و مشروط مذاکرات را به پیروزی شخصی تبدیل کند، در حالی که مقاومت فلسطینی و حتی بنبست داخلی رژیم صهیونیستی، محدودیتهای این نمایش را آشکار میسازد.
شروط سختگیرانه حماس
شروط حماس برای پذیرش فرآیند خلع سلاح، براساس اظهارات غازی حمد و متن پیشنویس توافق که منابعی مانند الجزیره، رویترز و بیبیسی منتشر کردهاند، کاملا مشروط و متقابل است. این فرآیند تنها پس از اجرای کامل تعهدات باقیمانده پروتکل شرمالشیخ توسط رژیمصهیونیستی آغاز میشود؛ تعهداتی که شامل توقف حملات، عقبنشینی به خط زرد، افزایش جریان کمکهای انسانی و بازگشایی گذرگاههاست.
حماس تأکید دارد پیش از خروج نیروهای اشغالگر از غزه و ورود کمیته ملی اداره غزه همراه با نیروی بینالمللی تثبیت، هیچ اقدامی در زمینه سلاح انجام نخواهد داد. فرآیند محدود به شمارش، ثبت و ذخیرهسازی سلاحهای سنگین، انبارها، مراکز تولید نظامی و تونلهاست که ظرف ۱۴ روز جدول زمانی آن تهیه و با نظارت کمیته راستیآزمایی بینالمللی و مشارکت جنبشهای فلسطینی اجرا میشود. سلاحها به هیچوجه به اسرائیل یا طرف غیرفلسطینی تحویل داده نمیشود و تنها کمیته ملی فلسطینی مسئول نگهداری و کنترل آنها خواهد بود. سلاحهای فردی نیز مشمول قوانین فلسطینی میشود و گروههای مسلح دیگر ازجمله مزدوران وابسته به تلآویو نیز باید خلع سلاح شوند.
این ترتیبات بخشی از یک بسته جامع است که بازسازی غزه، حل مسأله تسلیحات و ایجاد مسیر سیاسی به سوی حق تعیین سرنوشت و تشکیل دولت فلسطینی را در بر میگیرد. جنبش حماس صراحتا اعلام کرده اگر رژیم صهیونیستی به تعهدات خود عمل نکند، هیچ گامی برنخواهد داشت و کل فرآیند متوقف میشود؛ تجربه نقضهای مکرر مرحله اول آتشبس نیز مبنای این موضعگیری متقابل است.
کارشکنی در طرح ۲۰مادهای
همزمان با پیشرفت در مرحله جدید آتشبس کرانه شرقی مدیترانه، یکی از مقامهای ارشد آمریکایی روز پنجشنبه در گفتوگو با اصحاب رسانه اعلام کرد که اگر رژیم صهیونی امکان پیشبرد طرح ۲۰مادهای رئیسجمهور آمریکا را برای بازسازی غزه فراهم نسازد، او «بسیار دلسرد» خواهد شد. این نماینده کاخسفید همچنین از مخالفت تلآویو با حضور قطر و ترکیه در شورای صلح انتقاد کرد.
این مقام مسئول آمریکایی در ادامه اظهار داشت: «اسرائیل باور نداشت توافق آزادی گروگانها را به سرانجام برسانیم؛ مقامات تلآویو حتی تحویل پیکرها را غیرممکن میدانستند و اکنون نیز درباره خلعسلاح حماس کاملا بدبین هستند. با این حال، حماس پای توافق آمد و با تحویل پیکرها و آزادی گروگانها به تعهدات خود جامه عمل پوشاند. از اینرو قصد داریم تلآویو را نیز به اجرای تعهداتش ملزم سازیم تا نقش میانجی بیطرف را بهدرستی ایفا کنیم.»
در همین حال، دفتر بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در پاسخ به اخبار منتشرشده درباره گشایش در گفتوگوهای میان شورای صلح و حماس در مصر، بیانیهای صادر کرد و بر خوشبینیهای بهوجودآمده آب پاکی ریخت. این دفتر مدعی شد که پیشنهاد خلعسلاح موجود، خواستههای تلآویو را برای غیرنظامیسازی کامل غزه در قبال هرگونه عقبنشینی از این منطقه برآورده نمیسازد.
ضرب الاجل دو هفتهای
یکی از مسئولان شورای صلح در گفتوگو با تایمز آف اسرائیل تصریح کرد موافقت مشروط حماس، مهلتی ۱۴ روزه را کلید زده است که طی آن، طرفین جدول زمانی اجرای گامبهگام چارچوب خلعسلاح را نهایی میسازند. اکنون با موافقت اولیه حماس با نقشه راه، انتظار میرود اشغالگران تا «خط زرد» اولیه، یعنی همان مرز تعیینشده در آتشبس اکتبر ۲۰۲۵، عقبنشینی کنند. بر پایه تعیین مرز اولیه، حدود ۵۳ درصد از خاک غزه در اشغال نیروهای اسرائیلی باقی میماند، اما تلآویو طی ماههای گذشته با پیشروی و تصرف نزدیک به ۷۰ درصد از این باریکه، بند مذکور را زیر پا گذاشت.
یکی دیگر از نمایندگان این شورا در نشست خبری یادشده اعلام کرد زمانبندیهای پیشنهادی برای تکمیل کامل روند خلعسلاح بین ۲۰۰ تا ۳۵۰ روز تخمین زده میشود. این مقام مسئول افزود پس از تثبیت این جدول زمانی، شورای صلح، تلآویو را نیز به اجرای تعهداتش بر پایه توافق آتشبس اکتبر ۲۰۲۵ غزه ملزم خواهد کرد. سخنگویان هیأت صلح همچنین تصریح کرد که صهیونیستها تا پیش از آغاز روند تحویل سلاح از سوی حماس، ملزم به عقبنشینی به فراتر از خط زرد اولیه نخواهند بود. وی همچنین خاطرنشان ساخت ارتش اسرائیل صرفا اجازه دارد به تهدیدهای قریبالوقوع پاسخ دهد.
از سوی دیگر، غازی حمد، از رهبران ارشد حماس، در واکنش به سخنان ترامپ پیرامون دستیابی به توافق، به شبکه الجزیره خاطرنشان کرد: «تا زمانی که از پایبندی اسرائیل به تعهداتش اطمینان حاصل نکنیم، حتی یک گام برنخواهیم داشت. غازی حمد همچنین یادآور شد انباشت و تحویل تجهیزات نظامی تنها پس از تحقق تعهدات مرحله نخست آتشبس، ازجمله ورود کمکهای بشردوستانه، و ورود «کمیته ملی اداره غزه» به این باریکه، انجام میپذیرد.»
