جوان آنلاین: تحولات سالهای اخیر نشان داده است که امنیت انرژی تنها به حجم ذخایر و ظرفیت تولید وابسته نیست. مسیرهای انتقال، مراکز فرآورش، پایانههای صادراتی و امکان دسترسی به بازار، حلقههایی هستند که تولید زیرزمینی را به جریان واقعی تجارت تبدیل میکنند. تمرکز این حلقهها در چند نقطه محدود، باعث میشود اختلال در یک گره میانی یا صادراتی پیامدهایی فراتر از مرزهای کشور میزبان داشته باشد. در منطقه خلیج فارس، تنگه هرمز همچنان مسیر اصلی صادرات نفت و گاز کشورهای تولیدکننده است. امارات متحده عربی برای کاهش این وابستگی، خط انتقال نفت خام ابوظبی یا حبشان– فجیره را ایجاد کرده است؛ مسیری که نفت میدانهای خشکی ابوظبی را مستقیماً به ساحل دریای عمان میرساند. عربستان سعودی نیز در سوی دیگر شبکه، به مجتمع بقیق متکی است؛ بزرگترین مرکز تثبیت نفت خام جهان که نفت چند میدان بزرگ را پیش از ورود به خطوط لوله و پایانههای صادراتی آماده میکند. این دو زیرساخت دو نقش متفاوت، اما مکمل دارند. حبشان– فجیره یک مسیر انتقال و صادرات بیرون از تنگه هرمز است؛ درحالیکه بقیق یک گره فرآورشی در قلب شبکه تولید عربستان بهشمار میرود؛ اولی تابآوری مسیر صادرات را افزایش میدهد و دومی استمرار تبدیل نفت استخراج شده به نفت قابل انتقال و صادرات را ممکن میکند. در متن پیشرو جایگاه فنی، ظرفیت، اجزای عملیاتی و وزن اقتصادی هر زیرساخت بررسی میشود و سپس آثار کاهش پایدار ظرفیت قابلاستفاده در سه سناریوی ۱۰، ۳۰ و ۶۰ درصدی محاسبه میشود. در تمام محاسبات، ارزش ناخالص جریان انرژی از زیان تحققیافته، هزینه بازسازی، حاشیه سود و آثار ثانویه اقتصاد کلان تفکیک شده است.
زیرساخت شماره یک: خط حبشان– فجیره و هاب انرژی فجیره امارات
خط انتقال نفت خام ابوظبی که با نام ADCOP یا خط حبشان– فجیره شناخته میشود، مهمترین مسیر صادرات نفت امارات به خارج از خلیج فارس است. این خط از مرکز جمعآوری نفت خشکی ابوظبی آغاز میشود و پس از طی حدود ۴۰۶ کیلومتر به پایانه صادراتی فجیره در ساحل دریای عمان میرسد. مالک خط، شرکت ADCOP است که بهطور کامل در اختیار ADNOC قرار دارد. این مسیر در سال ۲۰۱۲ وارد بهرهبرداری شد و فلسفه اصلی آن کاهش وابستگی صادرات نفت امارات به عبور نفتکشها از تنگه هرمز بود. اداره اطلاعات انرژی آمریکا در گزارش …
