جوان آنلاین: اصلاح شیوه توزیع و تخصیص یارانه بنزین، یکی از مهمترین و در عین حال حساسترین موضوعات اقتصادی کشور است که از یک سو با ناترازی بنزین، افزایش مصرف و هزینههای سنگین یارانه انرژی ارتباط دارد و از سوی دیگر، مستقیماً با زندگی روزمره میلیونها شهروند پیوند خورده است. از اینرو، اصلاح در این حوزه باید علاوه بر ملاحظات اقتصادی، از منظر عدالت اجتماعی و امکانپذیری و سهولت اجرا نیز مورد توجه قرار گیرد.
دولت در یکی از سناریوهای پیشنهادی خود برای اصلاح شیوه توزیع بنزین، این ایده را مطرح کرده است که به جای آنکه یارانه بنزین صرفاً به خودرو تعلق گیرد، سهمیهای مشخص به هر کد ملی اختصاص یابد. برای مثال، فرض کنیم به هر فرد ماهانه ۳۰ لیتر سهمیه بنزین تعلق گیرد. در این صورت هر فرد میتواند از سهمیه خود استفاده کند و اگر به آن نیاز نداشته باشد، سهمیه خود را به فرد دیگری واگذار کند یا به فروش برساند.
این ایده از یک جهت میتواند گامی مهم در جهت عادلانهتر کردن توزیع یارانه بنزین باشد، زیرا در شیوههای سنتی، بخش قابلتوجهی از یارانه به طور غیرمستقیم به صاحبان خودرو و متناسب با میزان مصرف آنها اختصاص پیدا میکند. اختصاص سهمیه به هر فرد، فارغ از اینکه خودرو داشته باشد یا نداشته باشد، این امکان را فراهم میکند که یارانه از «خودرو» به «شهروند» منتقل شود.
با این حال، در همین نقطه یک سؤال مهم وجود دارد مبنی بر اینکه آیا میتوان از همه شهروندان انتظار داشت که در بازار سهمیه بنزین فعال شوند و سهمیه استفاده نشده خود را شخصاً به فروش برسانند؟
پاسخ لزوماً مثبت نیست. فرض کنیم فردی در یک شهر کوچک یا روستا زندگی میکند، خودرو ندارد یا در طول ماه به سهمیه خود نیاز پیدا نمیکند. به او گفته میشود که میتواند سهمیه ۳۰ لیتری خود را در یک سامانه عرضه و در ازای آن پول دریافت کند. اما آیا همه شهروندان از امکانات، دانش و دسترسی لازم برای انجام این فرایند برخوردارند؟
در کشور گروههای مختلفی از شهروندان وجود دارند که ممکن است در استفاده از سامانههای دیجیتال با مشکل مواجه شوند؛ سالمندان، افراد کمسواد، کسانی که تلفن هوشمند یا دسترسی مناسب به اینترنت ندارند و حتی شهروندانی که با وجود داشتن تلفن همراه با فرایندهای الکترونیکی و مالی آشنایی کافی ندارند. برای …
