۲۶ مرداد، تنها یک تاریخ در تقویم نیست؛ روز بازگشت مردانی است که سالهای جوانی خود را پشت دیوارهای بلند اسارت گذراندند، خورشید را از پشت میلهها دیدند و صدای آزادی را از دور شنیدند، اما نگذاشتند غبار اردوگاه، ایمان و امیدشان را خاموش کند. ۲۶ مرداد، روز بازگشت مردانی است که جسمشان در بند بود، اما روحشان هرگز اسیر نشد؛ مردانی که در سلولهای تنگ، زیر شکنجه، در گرسنگی، بیماری، محرومیت و تحقیر، ایستادگی کردند و نشان دادند میتوان دست و پا را به زنجیر کشید، اما نمیتوان اندیشه و ایمان انسانی را به اسارت گرفت.
آزادگان با خدا معامله کردند، نه با دنیا. برای نام و مقام و امتیاز نایستادند؛ برای ایران ایستادند، برای عزت این خاک، برای پرچمی که هنوز بر فراز این سرزمین به اهتزاز است و برای آرمانهایی که عطر خون شهیدان را در خود دارند. شاید از همین روست که امروز، پس از گذشت سالها، زبان بسیاری از آنان بیش از آنکه زبان گلایه باشد، زبان دلسوزی برای ایران است؛ ایرانی که دوستش دارند و برای سربلندیاش سالهای جوانی خود را هزینه کردند. اما پرسشی سالهاست در ذهن بسیاری از آزادگان باقی مانده است: …
