قیمت طلا امروز




 سایت جوان آنلاین / ۱۴۰۵/۰۵/۲۳

معدنکاری کوچک‌مقیاس پیشران توسعه اقتصادی

در شرایطی که اقتصاد کشور با معضل‌های تورم، بیکاری و کاهش رشد اقتصادی مواجه است، توجه به راهکار‌هایی که بتوانند با هزینه و زمان کمتر به ایجاد اشتغال و رونق اق...
 معدنکاری کوچک‌مقیاس پیشران توسعه اقتصادی

جوان آنلاین: در شرایطی که اقتصاد کشور با معضل‌های تورم، بیکاری و کاهش رشد اقتصادی مواجه است، توجه به راهکار‌هایی که بتوانند با هزینه و زمان کمتر به ایجاد اشتغال و رونق اقتصادی منجر شوند، اهمیتی دوچندان می‌یابد. در این میان، معدنکاری کوچک‌مقیاس، یکی از ظرفیت‌هایی است که می‌تواند برای حل مشکلات فوق، ایفای نقش کند. 

معدنکاری کوچک‌مقیاس به مجموعه‌ای از فرایند‌های استخراج تا فرآوری گفته می‌شود که با تجهیزات ساده‌تر و ظرفیتی پایین‌تر از خطوط تولید شرکت‌های بزرگ معدنی فعالیت می‌کنند. این نوع معدنکاری معمولاً برای تبدیل سنگ خام به کنسانتره یا محصولات معدنی نیمه‌فرآوری‌شده به کار می‌روند. 

بررسی‌ها نشان می‌دهد که این الگو از مطلوب‌ترین الگو‌های معدنکاری برای ایران است، چراکه مطابق آمارها، ۳/۹۸ درصد از کل معادن کشور، مشخصه کوچک‌مقیاس دارند و ۶۵ درصد از سهم تولیدات معدنی را به خود اختصاص می‌دهند. [۱]بنابراین این معادن می‌توانند در قالب یک سیاست هدفمند، در اختیار واحد‌های معدنکاری کوچک‌مقیاس قرار گیرند. از آنجا که محصول تولیدی نیز می‌تواند از طریق قرارداد‌های بلندمدت به شرکت‌های بزرگ معدنی و فولادی فروخته شود؛ این الگوی معدنکاری، از یک‌سو ظرفیت‌های معدنی کوچک و متوسط را وارد چرخه تولید می‌کند و از سوی دیگر، زنجیره تولید معدن را کامل‌تر می‌کند. 

از سوی دیگر این واحد‌ها با سرمایه‌گذاری اولیه محدودتر، تجهیزات ساده‌تر و زمان راه‌اندازی کوتاه‌تر، قابلیت ورود سریع‌تر به چرخه تولید را دارند و می‌توانند در کوتاه‌مدت فرصت‌های شغلی مستقیم و غیرمستقیم متعددی ایجاد کرده و به رونق اقتصادی مناطق کمتر توسعه‌یافته کمک کنند. 

به عنوان نمونه، بخش‌هایی از استان‌های سیستان و بلوچستان، کرمان و خراسان جنوبی، ذخایر قابل توجهی از مواد معدنی نظیر مس و سنگ‌آهن دارند. با این حال با چالش‌هایی همچون کمبود فرصت‌های شغلی، مهاجرت نیروی کار و ضعف زیرساخت‌های اقتصادی مواجه هستند. معدنکاری کوچک‌مقیاس می‌تواند حلقه اتصال میان این ظرفیت‌های طبیعی و نیاز‌های توسعه‌ای این مناطق باشد. 

اما مزیت معدنکاری کوچک‌مقیاس تنها به توسعه مناطق محلی و اشتغال‌زایی محدود نمی‌شود. این رویکرد از منظر تقویت تولید ملی نیز حائز اهمیت است. در بسیاری از موارد تصور می‌شود که رشد اقتصادی، تنها از مسیر احداث واحد‌های بزرگ و با سود بالا امکان‌پذیر است؛ در حالی که تجمیع هزاران واحد کوچک می‌تواند اثری معادل یا حتی فراتر از چند پروژه بزرگ ایجاد کند. معدنکاری کوچک‌مقیاس این امکان را فراهم می‌کند که سرمایه‌های خرد و نیرو‌های انسانی بومی نیز به فرایند تولید ملی ملحق شوند. 

از سوی دیگر، تولید کنسانتره آهن و مس در این واحد‌ها می‌تواند بخشی از نیاز زنجیره ارزش این دو فلز را تأمین کرده و به افزایش بهره‌برداری از ظرفیت واحد‌های گندله‌سازی و فولادسازی کمک کند. همچنین تولید کنسانتره مس می‌تواند علاوه بر تأمین نیاز داخلی، به توسعه صادرات غیرنفتی کشور نیز یاری رساند و تنوع بیشتری به سبد صادراتی ایران دهد. 

مزیت دیگر، تاب‌آوری بالاتر این الگوی توسعه، در برابر تهدیدات امنیتی و خارجی است. برخلاف معادن بزرگ، پراکندگی جغرافیایی واحد‌های کوچک، وابسته نبودن تولید به چند مرکز محدود و عدم تمرکز تجهیزات و سرمایه‌ها باعث می‌شود آسیب‌پذیری این بخش در برابر حملات خارجی یا اقدامات خرابکارانه کاهش یابد.



۶ ساعت قبل / سایت خبرفوری

برای غافلگیر کردن دشمن، بخش زیادی از رونمایی‌های دفاعی متوقف شده است/ افزایش 2 برابری تولید تسلیحات و تجهیزات در یک سال گذشته

سردار طلایی‌نیک در گفت‌وگو با شبکه خبر، با تشریح جایگاه قدرت دفاعی در تأمین امنیت و استقلال کشور گفت: راه سلطه‌ستیزی و مقابله با قدرت‌های بیگانه که استقلال، موجودیت و هویت کشور را هدف قرار می‌دهند، فقط قوی شدن و قدرتمند شدن است و قدرت ملی، راهبرد اصلی و بنیادی برای حفظ استقلال، امنیت، موجودیت و هویت ایرانی ـ اسلامی و تأمین منافع ملی است.

طلایی نیک جهان امروز را متشکل از سه بلوک دانست و اظهار کرد: یک بلوک، بلوک استکباری و سلطه‌جو است که در رأس آن دولت ایالات متحده قرار دارد و رژیم صهیونیستی و مجموعه‌ای از کشورها نیز با آن همراهی می‌کنند؛ رویکرد این مجموعه، غارت و چپاول منابع و منافع ملت‌ها و سلب استقلال از کشورهای دیگر است.

وی افزود: بلوک دوم، کشورهایی هستند که استقلال واقعی ندارند و در واقع سلطه‌پذیر شده‌اند؛ به‌گونه‌ای که منافع و قابلیت‌های آنها در اراده و اختیار دیگران قرار می‌گیرد و مورد طمع قدرت‌های سلطه‌گر واقع می‌شوند.

سخنگوی وزارت دفاع ادامه داد: بلوک سوم نیز کشورهای سلطه‌ناپذیر هستند که با نظام سلطه مقابله می‌کنند و جمهوری اسلامی ایران و ایران بزرگ ما امروز در صف مقاومت در برابر استکبار قرار دارد. قدرت ملی؛ راهبرد اصلی حفظ استقلال و امنیت

طلایی‌نیک با تأکید بر اینکه راه مقابله با قدرت‌های بیگانه، قدرتمند شدن است، گفت: قدرت ملی، راهبرد اصلی و بنیادی برای حفظ استقلال، امنیت، موجودیت و هویت ایرانی ـ اسلامی و آن چیزی است که منافع ملی ما را تشکیل می‌دهد.

وی قدرت ملی را دارای ابعاد مختلف دانست و تصریح کرد: قدرت فرهنگی، معنوی، سیاسی، علمی، اجتماعی و اقتصادی از جمله ابعاد قدرت ملی هستند و قدرت دفاعی نیز یکی از ارکان اصلی قدرت ملی به شمار می‌رود.

سخنگوی وزارت دفاع درباره هندسه قدرت دفاعی کشور گفت: اگر بخواهیم قدرت دفاعی را به صورت یک هندسه در نظر بگیریم، یک رکن آن، راهبری و فرماندهی دفاعی کشور است که ذیل فرمانده معظم کل قوا قرار دارد. امروز قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا(ص)، ستاد کل نیروهای مسلح و فرماندهان عالی، تدابیر دفاعی را در رأس این هندسه قدرت دفاعی دنبال می‌کنند.

وی افزود: پس از این بخش، سازمان رزم نیروهای مسلح شامل ارتش، سپاه و مجموعه انتظامی قرار دارد و این سازمان رزم، دو قاعده پشتیبانی نیز دارد؛ یک قاعده، مشارکت بسیج و مردم در نظام دفاعی کشور و قاعده دیگر، پشتیبانی لجستیکی، پشتیبانی آمادی، تسلیحاتی و تجهیزاتی است که باید عمدتاً از طریق دولت در اختیار نیروهای مسلح قرار گیرد. مأموریت‌های وزارت دفاع در پشتیبانی از نیروهای مسلح

طلایی‌نیک با تشریح جایگاه وزارت دفاع در این هندسه اظهار کرد: وزارت دفاع در جایگاه قدرت دفاعی و در مسیر ارتقای قدرت ملی ملت ایران، مأموریت‌هایی مانند فناوری، تحقیق و پژوهش برای پشتیبانی از نیروهای مسلح، تولید علم و تولید محصولات تسلیحاتی و تجهیزاتی، تأمین و تعمیر اقلام اساسی مورد نیاز نیروهای مسلح، صادرات اقلام دفاعی، مهندسی دفاعی و هماهنگی میان مجلس، دولت و مجموعه دفاعی کشور را بر عهده دارد.

وی ادامه داد: دیپلماسی دفاعی و خدماتی که باید در حوزه دیپلماسی دفاعی به نظام دفاعی کشور ارائه شود نیز از دیگر مأموریت‌های وزارت دفاع است.

سخنگوی وزارت دفاع با اشاره به روند شکل‌گیری ساختار کنونی این وزارتخانه گفت: پس از ادغام وزارت دفاع سابق و وزارت جنگ یا دفاع ملی سابق، که پیش از انقلاب وجود داشت و پس از انقلاب عنوان دفاع ملی به خود گرفت، در سال ۱۳۶۸ این مجموعه‌ها ادغام شدند و امروز خوشبختانه قابلیت و ظرفیت بسیار بالایی در کشور برای انجام مأموریت‌های وزارت دفاع ایجاد شده است. وزارت دفاع؛ پشتیبان مجموعه نظام دفاعی کشور

طلایی‌نیک در پاسخ به پرسشی درباره میزان نقش وزارت دفاع در قدرت ملی و دفاعی کشور گفت: در میدان رزم و مصاف با دشمن، نیروهای ارتش، سپاه و مجموعه انتظامی در میدان مقدم قرار دارند؛ اما در پشتیبانی تسلیحاتی، تجهیزاتی و امکاناتی و همچنین تنظیم‌گری میان مجموعه‌ها و ظرفیت‌های پشتیبان نیروهای مسلح، وزارت دفاع نقش محوری دارد.

وی افزود: اگر بخواهم این نقش را به صورت عددی بیان کنم، شاید عدد قابل بیان نباشد، چراکه ماهیت این نقش فقط کمی نیست و ماهیت کیفی نیز دارد.

سخنگوی وزارت دفاع تصریح کرد: به طور کلی، پایداری دفاع ملی و شکل‌گیری مقاومت ملی از یک سو به نیروهای مسلح، رزمندگان جهادی، مؤمن و شجاع و سازمان رزم چابک و دارای قابلیت‌های عملیاتی و تاکتیکی نیاز دارد و از سوی دیگر، تکنیک و تاکتیک باید در یک منظومه راهبردی قرار گیرد که توسط نظام دفاعی، با راهبری ستاد کل نیروهای مسلح و فرماندهی قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا(ص) و ذیل تدابیر فرمانده معظم کل قوا تعیین می‌شود.

وی گفت: در این منظومه، پشتیبانی‌ها از حوزه تاکتیکی تا حوزه پشتیبانی‌های راهبردی تعریف و تعیین می‌شوند و وزارت دفاع تقریباً در همه اجزای نظام دفاعی و نیروهای مسلح، نقش پشتیبان را ایفا می‌کند. صنعت دفاعی ایران قابل مقایسه با دوران دفاع مقدس نیست

طلایی‌نیک درباره روند رشد صنعت دفاعی کشور نیز اظهار کرد: اگر بخواهیم درباره رشد صنعت دفاعی صحبت کنیم، کاملاً آشکار و واضح است که توان دفاعی و صنعت دفاعی ایران امروز به هیچ عنوان با دوران دفاع مقدس قابل مقایسه نیست.

وی گفت: برای اینکه قدرت دفاعی بتواند در اوج آمادگی و متناسب با تهدیدات احتمالی، نقش دفاع واقعی خود را ایفا کند، از یک سو به فنون و تدابیر نظامی، از سوی دیگر به نیروی رزمنده شجاع، مؤمن و مجرب و سازمان رزم مناسب و از طرف دیگر به تسلیحات و تجهیزات متناسب با تهدیدات احتمالی نیاز دارد.

سخنگوی وزارت دفاع افزود: تأمین تسلیحات و تجهیزات، نقشی است که صنعت دفاعی بر عهده دارد. در دهه‌های اخیر، تنوع تسلیحات و تجهیزات دفاعی کشور افزایش قابل توجهی پیدا کرده است، چراکه تهدیدات نیز ترکیبی شده‌اند.

وی ادامه داد: منظور از تهدیدات ترکیبی، ترکیب حوزه نظامی با حوزه‌های دیگر و همچنین تنوع بالای تسلیحات و سامانه‌هایی است که دشمن در اختیار دارد. بنابراین متناسب با تهدیداتی که از زاویه توانمندی دشمن برآورد می‌شود، باید بتوانیم تجهیزات، تسلیحات و مهمات مورد نیاز را فراهم کنیم. شکل‌گیری زیست‌بوم ملی صنعت دفاعی

طلایی‌نیک با بیان اینکه صنعت دفاعی جمهوری اسلامی ایران در عمل توانسته نقش خود را در پایداری دفاع ملی و پیروزی‌های کشور اثبات کند، گفت: صنعت دفاعی کشور یک مجموعه و اطلس هم جغرافیایی و هم یک ساختار چهاروجهی دارد.

وی افزود: محور نخست، صنعت دفاعی وزارت دفاع است که هزاران نخبه، دانشمند، صنعتگر و مدیر در آن فعالیت می‌کنند و جا دارد روز صنعت را به همه فعالان این عرصه تبریک عرض کنم.

سخنگوی وزارت دفاع ادامه داد: ضلع دوم، خود نیروهای مسلح، یعنی ارتش و سپاه هستند که از سال‌های گذشته بخشی از توان خود را در جهت صنعت دفاعی به کار گرفته‌اند و این ظرفیت، مکمل صنعت دفاعی وزارت دفاع است.

وی ضلع سوم را شبکه خصوصی و مردمی عنوان کرد و گفت: هزاران شرکت در زیرسامانه‌ها، قطعات و مواد اولیه فرآیند صنعت دفاعی نقش ایفا می‌کنند. این مجموعه به الگویی تحت عنوان «مشارکت دفاعی ملی» متصل است و این الگوی مشارکت دفاع ملی توانسته میزان تاب‌آوری کشور را در پشتیبانی از میادین رزم افزایش دهد.

طلایی‌نیک افزود: ضلع دیگر این زیست‌بوم نیز دانشگاه‌ها و شرکت‌های دانش‌بنیان هستند که در صنعت دفاعی ایران نقش دارند و از شکل‌گیری یک ایده در ذهن طراحان، محققان و پژوهشگران تا تبدیل شدن آن به محصول و طی فرآیند تولید و صنعتی شدن، در این زنجیره مشارکت می‌کنند. سرعت بالای تولید و جایگزینی تجهیزات دفاعی

وی با اشاره به دستاوردهای این زیست‌بوم ملی گفت: مشارکت همه این ظرفیت‌ها موجب افزایش تاب‌آوری و ارتقای کمی و کیفی صنعت دفاعی شده است و امروز شاهد شکل‌گیری یک زیست‌بوم صنعت دفاعی موازی در پهنه سرزمینی ایران هستیم.

سخنگوی وزارت دفاع تصریح کرد: این زیست‌بوم منحصر به وزارت دفاع یا نیروهای مسلح نیست، بلکه همه ظرفیت‌های علمی، پژوهشی و دانشگاهی، جوانان مستعد، شرکت‌های دانش‌بنیان و شبکه خصوصی امروز در صنعت دفاعی نقش ایفا می‌کنند.

طلایی‌نیک یکی از ویژگی‌های صنعت دفاعی کشور را سرعت و قابلیت تولید محصولات دفاعی دانست و اظهار کرد: به میزانی که در میدان رزم سلاح و مهمات استفاده می‌شود، با سرعت جایگزین می‌شود؛ یعنی همزمان با به‌کارگیری تسلیحات و تجهیزات بومی و ایرانی، تولید نیز در حال انجام است.

وی افزود: این همزمانی تولید، در کنار ذخایری که از سال‌های گذشته ایجاد شده و ذخایر راهبردی تسلیحاتی، با تولید روزانه، بی‌وقفه و تعطیل‌ناپذیر در یک شبکه گسترده، موجب شده است صنعت دفاعی از ظرفیت بالایی برخوردار باشد.

سخنگوی وزارت دفاع خاطرنشان کرد: رعایت الزامات پدافند غیرعامل در تولید نیز به این ظرفیت کمک کرده و صنعت دفاعی امروز را به یکی از ارکان قدرت دفاعی و پشتیبان نیروهای مسلح تبدیل کرده است.

در میدان رزم و مصاف با دشمن، نیروهای ارتش، سپاه و مجموعه انتظامی در میدان مقدم قرار دارند؛ اما در پشتیبانی تسلیحاتی، تجهیزاتی و امکاناتی و همچنین تنظیم‌گری میان مجموعه‌ها و ظرفیت‌های پشتیبان نیروهای مسلح، وزارت دفاع نقش محوری دارد «انقلاب صنعتی» در صنعت دفاعی کشور

طلایی‌نیک با اشاره به پیام سرلشکر عبداللهی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح و فرمانده قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا(ص) خطاب به سرپرست وزارت دفاع گفت: در این پیام، از تعبیر بسیار دقیقی استفاده شد و به «انقلاب صنعتی» اشاره کردند.

وی افزود: این انقلاب صنعتی، محصول تدابیر و تجربیاتی است که در نتیجه مشارکت دادن همه ظرفیت‌ها و قابلیت‌های ملی به دست آمده است.

سخنگوی وزارت دفاع تأکید کرد: حتی در زمان جنگ و هنگامی که تغییرات جدی در شرایط کشور و صنعت دفاعی اتفاق می‌افتاد، روند تولید متوقف نشد. افزایش دو برابری تولید تسلیحات و تجهیزات در یک سال

طلایی‌نیک با ارائه آماری از روند تولید صنعت دفاعی گفت: اگر فرصت باشد، می‌توانیم مقایسه‌ای داشته باشیم؛ میزان تولید ما در یک سال گذشته، یعنی از تیرماه سال گذشته تا تیرماه امسال، پس از جنگ ۱۲ روزه، دو برابر میزان تولید تسلیحات و تجهیزات دفاعی در کشور افزایش پیدا کرده است.

وی ادامه داد: این افزایش تولید در شرایطی اتفاق افتاد که در جنگ ۱۲ روزه، بخش‌های محدودی از بخش‌های خاص صنعت دفاعی نیز جزو اهداف دشمن قرار گرفت و مورد اصابت و تجاوز قرار گرفت و برخی از آنها آسیب دیدند.

سخنگوی وزارت دفاع گفت: البته از حدود ۹ اسفند و آغاز جنگ تحمیلی سوم نیز، برخلاف ادعاهای ترامپ و نتانیاهو، روند تولید محصولات دفاعی نه‌تنها متوقف نشد، بلکه در جریان این دفاع مقدس، تولید برخی محصولات راهبردی و اقلام دارای اولویت برای نیازهای جنگی، بیش از سه برابر میزان تولید عادی افزایش پیدا کرد.

وی افزود: همین ظرفیت تولید بود که توانست دشمن را متوقف و ناکام کند و یکی از ارکان ناکامی دشمن، شکست‌های پیاپی و توقف آن و نتیجه نگرفتن راهبردی از تجاوز و تحمیل جنگ علیه ایران عزیز، همین ظرفیت پایدار تولید در یک زیست‌بوم ملی بود.

طلایی‌نیک تأکید کرد: صنعت دفاعی کشور امروز با اتکا به ظرفیت‌های وزارت دفاع، نیروهای مسلح، دانشگاه‌ها، شرکت‌های دانش‌بنیان، بخش خصوصی و شبکه گسترده ملی، به یکی از ارکان اصلی قدرت دفاعی و پشتیبانی از نیروهای مسلح تبدیل شده است. برای غافلگیر کردن دشمن، بخش زیادی از رونمایی‌های دفاعی متوقف شده است

سخنگوی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح با تأکید بر ضرورت صیانت از اطلاعات و اسرار نظامی گفت: برای پیشگیری از آسیب‌پذیری‌ها و غافلگیر کردن دشمن، ایجاب می‌کند اطلاعات مربوط به نیروهای مسلح، صنعت دفاعی و چرخه پشتیبانی دفاعی تا نهایت امکان صیانت و حفظ شود.

سردار طلایی‌نیک اظهار کرد: یکی از عللی که سال گذشته و امسال در روز صنعت دفاعی نمایشگاه نظامی برگزار نمی‌کنیم و بخش زیادی از رونمایی‌ها را نیز متوقف کرده‌ایم، همین مسئله است.

وی افزود: سال گذشته نیز در یک بیان رسانه‌ای اعلام کردم که برای غافلگیر کردن دشمن و صیانت از اطلاعات و اسرار دفاعی کشور، رونمایی از تسلیحات و تجهیزات را محدود کرده‌ایم. فرماندهان از روند تولید و ارتقای تجهیزات دفاعی اشراف کامل دارند

سخنگوی وزارت دفاع با تأکید بر اینکه توقف رونمایی‌ها به معنای توقف روند توسعه تسلیحات و تجهیزات نیست، گفت: فرماندهان ما اشرافیت کامل دارند و در جریان تمام ابعاد تولید و ارتقای تسلیحات و تجهیزات از جمله موشک‌های بالستیک، موشک‌های کروز، پهپادها، انواع سامانه‌های پدافندی و دیگر سامانه‌های مورد نیاز نیروهای مسلح هستند.

طلایی‌نیک ادامه داد: به لحاظ ارائه این دستاوردها در فضای عمومی و افکار عمومی، ملاحظاتی وجود دارد که به نفع امنیت ملی کشور است؛ به‌ویژه با توجه به نقشی که رهبر شهید در ایجاد اعتمادبه‌نفس در صنعت دفاعی و تأکید بر بومی‌سازی داشتند. تحریم نظامی ایران از ۱۶ بهمن ۱۳۵۷ آغاز شد

وی با اشاره به روند شکل‌گیری خودکفایی دفاعی ایران گفت: بر اساس مستندات، واقعیت‌ها و حقایقی که در روند صنعت دفاعی وجود دارد، عوامل مختلفی موجب جهش فناورانه و خودکفایی صنعت دفاعی ایران شده است.

سخنگوی وزارت دفاع اظهار کرد: پیش از انقلاب اسلامی، حدود ۹۰ درصد تجهیزات، تسلیحات و مهمات نیروهای مسلح وارداتی بود؛ البته تحریم نظامی ایران نیز صرفاً به ۴۷ سال گذشته مربوط نمی‌شود.

طلایی‌نیک گفت: تحریم نظامی ایران از ۱۶ بهمن سال ۱۳۵۷ آغاز شد؛ یعنی پنج روز پیش از ۲۲ بهمن. در آن مقطع، آمریکایی‌ها قرارداد نظامی حدود ۱۱ میلیارد دلاری ایران و آمریکا را در دولت بختیار متوقف کردند و حدود ۱۱ میلیارد دلار آن را نیز تعلیق کردند.

وی افزود: بخشی از این موضوع طی ۴۷ سال گذشته در دیوان داوری ایران و آمریکا در لاهه و در پرونده‌های مربوط به دعاوی نظامی و قراردادهای تسلیحاتی مورد رسیدگی قرار گرفته و بخش‌هایی نیز همچنان باقی مانده است. انگلیسی‌ها نیز قراردادهایی با ایران داشتند که سرنوشت آنها به این موضوعات مرتبط بود.

سخنگوی وزارت دفاع با بیان اینکه ایران عملاً از سال ۱۳۵۷ تاکنون با تحریم تأمینی مواجه بوده است، تصریح کرد: این تحریم‌ها صرفاً برای جلوگیری از تأمین تجهیزات نبود، بلکه تلاش می‌شد زنجیره‌های ارتباطی و ظرفیت‌های تولید داخلی نیز تحت فشار قرار گیرد. پیش از انقلاب اجازه تولید و خلاقیت به ایرانی‌ها داده نمی‌شد

طلایی‌نیک با اشاره به سابقه وابستگی دفاعی ایران اظهار کرد: به اعتقاد من، این وابستگی حتی پیش از انقلاب نیز ریشه داشت؛ یعنی حدود ۷۰ تا ۸۰ سال پیش، زمانی که آمریکایی‌ها در حاکمیت ایران نفوذ کردند و به‌ویژه هزاران مستشار نظامی آمریکایی در ایران، از جمله در وزارت جنگ و نیروهای مسلح حضور داشتند.

وی افزود: این ساختار اجازه تولید، ابداع و خلاقیت را به ایرانی‌ها نمی‌داد.

سخنگوی وزارت دفاع گفت: پیش از انقلاب، تنها ۳۱ نوع محصول در صنعت دفاعی ایران تولید می‌شد که عمدتاً اقلام بسیار ساده‌ای بودند؛ حتی محصولاتی مانند تفنگ ژ۳ نیز تولید صددرصد داخلی محسوب نمی‌شد.

طلایی‌نیک ادامه داد: امروز اما بیش از هزار نوع سامانه پیشرفته و تسلیحات و مهمات بسیار ارتقایافته در ایران تولید می‌شود که به هیچ عنوان قابل مقایسه با دوران پیش از انقلاب اسلامی نیست و توسط جوانان و صنعتگران ایرانی و در رقابت با قدرت‌های دارای صنایع پیشرفته تولید می‌شود.

وی افزود: ایران امروز در حوزه قدرت تسلیحات موشکی جزو ۱۰ کشور اول جهان است، در حوزه پهپاد جزو کشورهای برتر دنیا قرار دارد و در زمینه تجهیزات و تسلیحات گوناگون نیز دستاوردهای قابل توجهی حاصل شده است. اندیشه امامین انقلاب، پایه خودکفایی دفاعی کشور

سخنگوی وزارت دفاع، یکی از عوامل اصلی این پیشرفت را اندیشه و اراده امامین انقلاب دانست و اظهار کرد: اندیشه، آرمان و اراده‌ای که امام خمینی(ره) و رهبر معظم انقلاب در کالبد نیروهای مسلح و ساختار و تدابیر وزارت دفاع و صنعت دفاعی اعمال کردند، نقش اساسی در شکل‌گیری این مسیر داشت.

طلایی‌نیک گفت: صدها فرمان و تدبیر مستند از امام شهید درباره مسائل دفاعی وجود دارد؛ از موضوعات مصداقی مانند برد موشک و چگونگی تولید موشک گرفته تا تدابیر راهبردی و کلان.

وی افزود: این اندیشه‌ها و میراث ماندگار توانست جریان خوداتکایی و خودکفایی را در کشور شکل دهد و وابستگی ۹۰ درصدی پیش از انقلاب را به حدود ۹۰ درصد خوداتکایی و خودکفایی تبدیل کند؛ آن هم با تسلیحات بسیار پیشرفته، دانش‌بنیان و بومی که توسط مجموعه‌های داخلی کشور تولید می‌شود. هزینه تولید برخی تجهیزات دفاعی ایران یک‌دهم نمونه خارجی است

طلایی‌نیک یکی دیگر از ویژگی‌های صنعت دفاعی ایران را اقتصادی شدن تولید دفاعی عنوان کرد و گفت: امروز برخی سلاح‌ها و تجهیزات ما که نمونه خارجی مشابه دارند، با هزینه‌ای حدود یک‌دهم و در برخی موارد یک‌بیستم نمونه خارجی در ایران تولید می‌شوند.

وی افزود: این موضوع یکی از عوامل مهم قدرت دفاعی کشور است. در جنگ تحمیلی اخیر، تقریباً بودجه نظامی ایالات متحده، رژیم صهیونیستی و برخی کشورهایی که آشکارا ظرفیت‌های خود را در اختیار دشمنان ما قرار داده بودند، بیش از ۱۰۰ برابر ظرفیت نظامی جمهوری اسلامی ایران بود، اما در مقابل نیروهای مسلح، رزمندگان و ملت ایران ناکام شدند و متوقف شدند.

سخنگوی وزارت دفاع تأکید کرد: اقتصادی شدن تولید، بومی شدن و دانش‌بنیان شدن تسلیحات و همچنین وجود یک شبکه گسترده ملی، از عوامل مهم این توانمندی است. مشارکت ۹۳۰۰ شرکت در زنجیره صنعت دفاعی

طلایی‌نیک با اشاره به نقش بخش خصوصی و شرکت‌های دانش‌بنیان در صنعت دفاعی کشور گفت: بخش خصوصی و شرکت‌های دانش‌بنیان به شکل گسترده‌ای در این حوزه به کار گرفته شده‌اند و در سامانه‌ها، قطعات و مواد اولیه مورد نیاز صنعت دفاعی فعالیت می‌کنند.

وی افزود: بیش از هزار نوع سلاح، تجهیزات و سامانه دفاعی ما با مشارکت شرکت‌های دانش‌بنیان و بخش خصوصی تولید می‌شود و این به معنای مردمی شدن صنعت دفاع است.

سخنگوی وزارت دفاع ادامه داد: در همین یک سال گذشته، تعداد شرکت‌هایی که از بخش خصوصی و دانش‌بنیان‌ها وارد شبکه صنعت دفاعی شده‌اند، حدود ۲۰ درصد افزایش یافته است.

طلایی‌نیک گفت: در سال گذشته حدود ۸۰۰۰ شرکت با صنعت دفاعی همکاری داشتند، اما اکنون این تعداد به حدود ۹۳۰۰ تا ۹۴۰۰ شرکت رسیده است. ۷۶ درصد طرح‌های پژوهشی در یک سال گذشته به محصول رسید

وی با اشاره به فعالیت‌های تحقیقاتی و پژوهشی صنعت دفاعی اظهار کرد: صدها طرح پژوهشی برای ارتقای فناوری و غافلگیر کردن دشمن در حوزه تحقیق و پژوهش در حال انجام است.

طلایی‌نیک افزود: ۷۶ درصد این طرح‌ها طی همین یک سال گذشته به مرحله خاتمه‌یافتگی و تولید محصول رسیده‌اند.

وی با اشاره به ضرورت صیانت از اسرار نظامی، از ارائه جزئیات و تعداد دقیق پروژه‌ها خودداری کرد و گفت: به دلیل رعایت ملاحظات مربوط به صیانت از اسرار نظامی، نمی‌توانم رقم دقیق پروژه‌ها را اعلام کنم. برنامه افزایش سه برابری تولید تجهیزات و تسلیحات

سخنگوی وزارت دفاع درباره برنامه آینده صنعت دفاعی گفت: سال گذشته اعلام کردم که در مجموع میزان تولید ما دو برابر افزایش پیدا کرده است و اکنون برنامه ما افزایش سه برابری تولید تجهیزات و تسلیحات است.

وی افزود: البته در برخی موارد، افزایش چهار تا پنج برابری تولید نیز پیش‌بینی شده است.

طلایی‌نیک با تأکید بر اهمیت پایداری دفاعی کشور گفت: ما پایداری توحیدی، تجهیزاتی و تسلیحاتی را با مشارکت چهار جانبه نیروهای مسلح، وزارت دفاع و شبکه‌های دانشی دنبال می‌کنیم و خوشبختانه نیازهای دفاعی به صورت مستمر تأمین شده است.

وی ادامه داد: دشمن در یک جنگ طولانی‌مدت با محدودیت‌های بیشتری مواجه خواهد شد و تجربه دو جنگ تحمیلی گذشته نیز نشان داد که پایداری تسلیحاتی و تجهیزاتی جمهوری اسلامی ایران یکی از عوامل برتری میدانی در برابر تهدیدات و رویکردهای راهبردی دشمن بوده است. افزایش اثربخشی تسلیحات و تجهیزات در اولویت است

سخنگوی وزارت دفاع درباره رویکرد آینده صنعت دفاعی نیز گفت: همان‌طور که اشاره کردم، اثربخشی تسلیحات، تجهیزات و فناوری‌ها یک رویکرد اصلی است و تجهیزات، تسلیحات و مهمات امروز در اولویت افزایش کمی و کیفی و ارتقای فناوری صنعت دفاعی قرار دارند تا اثربخشی بیشتری برای ناکام کردن و شکست دشمن داشته باشند.

طلایی‌نیک افزود: اقتصادی کردن تولید دفاعی نیز یکی دیگر از محورهای اصلی است و امروز دو خط موازی در وزارت دفاع دنبال می‌شود.

وی توضیح داد: این دو مسیر با مدیریت سرپرست وزارت دفاع، معاونان و مدیران وزارتخانه، راهبری ستاد کل نیروهای مسلح و همکاری نیروهای مسلح دنبال می‌شود؛ یک مسیر، تأمین فعال نیازهای جاری نیروهای مسلح است و مسیر دیگر، بازآفرینی وزارت دفاع برای آینده و ایجاد ظرفیت‌های قوی‌تر است.

سخنگوی وزارت دفاع در پایان گفت: راهکارهایی که شهید عزیز امیر سرلشکر نصیرزاده، دنبال می‌کردند نیز در این مسیر استمرار دارد و وزارت دفاع همزمان با تأمین نیازهای جاری نیروهای مسلح، بازآفرینی و ایجاد ظرفیت‌های آینده را نیز دنبال می‌کند.


۲ ساعت قبل / سایت اقتصاد ۲۴

پیش بینی آب و هوای تهران ۳۱ مرداد

اقتصاد۲۴-  در این گزارش پیش بینی آب و هوا در ۳ روز آینده شهر‌های تهران، مشهد، همدان، شیراز، اصفهان و تبریز را مشاهده می‌کنید.

امروز آسمان تهران صاف و وزش باد دربعدازظهر افزایش ابر است. بیشینه دمای امروز پایتخت به ۴۰ و کمینه دمای آن به ۲۲ درجه سانتی‌گراد بالای صفر خواهد رسید. پیش‌بینی آب و هوا در ۳ روز آینده تهران روز وضعیت جوی شنبه صاف تا قسمتی ابری دربعدازظهر افزایش باد  یکشنبه صاف تا کمی ابری و وزش باد  دوشنبه صاف تا کمی ابری و وزش باد  پیش‌بینی آب و هوا در ۳ روز آینده همدان روز وضعیت جوی شنبه صاف تا کمی ابری و وزش باد  یکشنبه قسمتی ابری در بعضی ساعات افزایش ابر و افزایش باد  دوشنبه قسمتی ابری در بعضی ساعات افزایش ابر و افزایش باد  پیش‌بینی آب و هوا در ۳ روز آینده مشهد روز وضعیت جوی شنبه قسمتی ابری گاهی افزایش ابر درپاره ای نقاط رگبارورعدوبرق  یکشنبه قسمتی ابری تا نیمه ابری افزایش باد  دوشنبه صاف افزایش باد  پیش‌بینی آب و هوا در ۳ روز آینده شیراز روز وضعیت جوی شنبه صاف نیمه ابری و مه صبحگاهی  یکشنبه صاف نیمه ابری و مه صبحگاهی  دوشنبه صاف کمی ابری گاهی افزایش باد  پیش‌بینی آب و هوا در ۳ روز آینده اصفهان روز وضعیت جوی شنبه کمی ابری و غبارصبحگاهی گاهی افزایش ابر  یکشنبه کمی ابری و غبارصبحگاهی گاهی افزایش ابر  دوشنبه صاف تا قسمتی ابری و غبارصبحگاهی  پیش‌بینی آب و هوا در ۳ روز آینده تبریز

  روز وضعیت جوی شنبه صاف تا قسمتی ابری گاهی افزایش باد  یکشنبه صاف تا قسمتی ابری گاهی وزش باد  دوشنبه صاف تا قسمتی ابری گاهی وزش باد   


۲ ساعت قبل / سایت جوان آنلاین

کمینه‌ی اقتصاد جامعه مهدوی در اربعین

جوان آنلاین: جهان امروز، جهان محاسبه است. از وال‌استریت تا کوچه‌پس‌کوچه‌های بازار‌های سنتی، همه چیز با معیار سود و زیان سنجیده می‌شود. انسان مدرن در چنان هندسه‌ای تربیت یافته که کنش رایگان و بی‌منطق اقتصادی برایش نه تنها نامفهوم که گاهی خطرناک و بیمارگونه تلقی می‌شود. در این میانه، پدیده‌های شگرفی در قاموس شیعه وجود دارد که گویی از جهانی دیگر آمده‌اند؛ فارغ از جامعه مهدوی به مثابه آرمانشهری موعود که در ادبیات اسلامی عصر عدالت کامل و رفع فقر جهانی تعبیر شده و در آن، مؤمنان از جیب یکدیگر بی‌حساب و کتاب خرج می‌کنند، راهپیمایی اربعین که هر ساله در گرمای طاقت‌فرسای عراق، پرده از نمایش عملی همان آرمانشهر برمی‌دارد.

داستانی که از یک جیب آغاز می‌شود

در روایات مربوط به عصر ظهور امام زمان (عج)، تصویری ترسیم شده که ذهن اقتصاددانان کلاسیک را به سرگیجه می‌اندازد. گفته می‌شود در آن دوران، مؤمن چنان احساس مالکیت مشاعی نسبت به دارایی برادر دینی خود دارد که محتاج، دست در جیب برادر مؤمنش می‌کند و به اندازه نیازش برمی‌دارد، بدون آنکه آن دیگری ناراحت شود یا مانع گردد. نکته شگفت‌انگیزتر آنکه در این تصویر، موضوع قرض یا بازپرداخت اساساً منتفی است. این فقط یک تعارف اخلاقی یا توصیه به انفاق نیست؛ این یک نظام اقتصادی جایگزین است که در آن، مفهوم مال من به مال ما تبدیل شده است.

در نگاه اول، منتقدان با پوزخندی آشنا می‌پرسند خب، در این صورت دیگر چه کسی کار خواهد کرد؟ موتور محرک اقتصاد بشری، طبق تعریف آدام اسمیت و تمام اخلافش، نفع شخصی است. اگر قرار باشد هر کس بتواند از جیب دیگری بردارد، انگیزه برای تولید، پس‌انداز و تلاش از بین می‌رود. این همان نقد کلاسیکی است که کمونیسم را نیز از پای درآورد. اما درست در اینجاست که معجزه اربعین سربرمی‌آورد تا ثابت کند این معادله، یک مجهول بزرگ‌تر به نام انگیزه الهی دارد.

آن کشاورز عراقی و موتور برق یک موکب

برای لمس این حقیقت، کافی است در مسیر نجف تا کربلا قدم بزنید. مردی تنومند با چهره‌ای آفتاب‌سوخته را تصور کنید که در طول سال، زیر باد و باران و آفتاب سوزان خوزستان ایران یا میسان عراق، کشاورزی می‌کند. درآمدش شاید به سختی کفاف زندگی‌اش را بدهد. اما او یک سال تمام قناعت می‌کند، از خورد و خوراک خود می‌زند، نه برای آنکه ماشین بهتری بخرد یا خانه‌اش را تعمیر کند، بلکه برای آنکه بتواند یک موتور برق برای فلان موکب در عمود ۸۵۰ بخرد. او این کار را هر سال تکرار می‌کند. از او بپرسی چرا، با چشمانی اشک‌آلود می‌گوید: «این برای امام حسین (ع) است، برای زائران آقا.»

این کشاورز کیست! او همان شهروند جامعه مهدوی است که فعلاً در زمانه غیبت زندگی می‌کند، اما تمرین خداگونه زیستن را در اربعین انجام می‌دهد. در منطق بازار، عمل او غیرعقلانی است. او پولش را خرج کسانی می‌کند که نمی‌شناسد، اما در منطق مهدوی، او با این کار، خود را آماده هدف متعالی می‌کند و لذتی می‌برد که هیچ کالای مصرفی‌ای توان رقابت با آن را ندارد.

زیربنای اقتصاد مهدوی

برای درک عمیق‌تر از اینکه چرا چنین الگویی در جامعه مهدوی نه تنها موجب فروپاشی اقتصادی نمی‌شود که رکن اصلی آن است، باید به سراغ معیار‌های این جامعه رفت. در ادبیات اسلامی، عصر ظهور امام مهدی (عج) به عصر عدالت کامل و رفع فقر جهانی تعبیر شده است. کارشناسان مهدوی تأکید می‌کنند جامعه مهدوی در همه سطوح سیاسی، اجتماعی و اقتصادی آکنده از عدالت است و هیچ‌کس در آن محروم نمی‌ماند.

از منظر روایات، در زمان ظهور حضرت مهدی (عج) نظام قرض‌الحسنه و کمک متقابل همه‌جانبه برقرار می‌شود؛ به‌گونه‌ای که هیچ بدهکاری نمی‌ماند مگر اینکه امام عصر قرض او را ادا می‌کند و هیچ دینی به گردن مردم نیست مگر اینکه امام آن را برمی‌گرداند. به عبارتی خودِ امامت حضرت مهدی (عج) تضمین‌کننده پرداخت همه دیون و رفع نیاز‌های مالی مؤمنان خواهد بود. افزون بر آن، در آموزه‌های مهدوی آمده است که فقرزدایی به معنای عام آن از شاخص‌های اصلی عدالت در آن دوره است و ثروت و امکانات جامعه به طور عادلانه توزیع می‌شود.

نکته قابل توجه در ساختار مدیریتی آن دوران، رابطه معکوس شأن و مقام با تمتع مالی است. یعنی هرچه مقام حاکمان در دولت جهانی حضرت مهدی (عج) بالاتر می‌رود، زهد اجتماعی و کم‌توقعی آنها بیشتر می‌شود؛ پوشش و خوراک ایشان ساده و عاری از تجمل خواهد بود. این یعنی نظامی که در آن، نخبگان سیاسی نه تنها در رفاه شخصی غوطه‌ور نیستند، بلکه پرچمدار ساده‌زیستی‌اند. در چنین بستری، مردم در یک خانواده بزرگ اسلامی همگی نسبت به اموال یکدیگر احساس مسئولیت می‌کنند و پیوسته در راه خدمت به همنوعان گام برمی‌دارند. اینجاست که برداشتن پول از جیب برادر مؤمن، نه یک عمل سوسیالیستی اجباری که میوه طبیعی درختی است که ریشه در ایمان دارد و آبیاری آن محبت و ولایت است.

وقتی لجستیک عشق بر ریاضیات غلبه می‌کند

حال اگر این تصویر آرمانی را با واقعیت میدانی اربعین مقایسه کنیم، شباهت‌ها حیرت‌انگیز است. راهپیمایی اربعین حسینی در عراق، با حضور ده‌ها میلیون زائر از کشور‌های مختلف از سوی بسیاری رسانه‌ها و ناظران به عنوان بزرگ‌ترین نمایش سالانه همدلی و خدمت بی‌منت شناخته می‌شود. طی این مناسک عظیم، هزاران موکب مردمی از عراق و دیگر کشور‌های جهان در طول مسیر نجف تا کربلا خدمات رایگانی از پذیرایی غذا، آب، چای و ... گرفته تا اسکان را ارائه می‌دهند.

صد‌ها هزار داوطلب به‌طور شبانه‌روزی در کنار موکب‌ها حضور دارند و به طور رایگان غذا، نوشیدنی، امکانات بهداشتی و حتی خدمات دندانپزشکی در اختیار زائران قرار می‌دهند. در سال‌های اخیر بیش از ۱۰هزار موکب مردمی از عراق و کشور‌های خارجی برای خدمت‌رسانی ثبت‌نام کرده‌اند که هر روز ده‌ها میلیون پرس غذا و آب و خدمات درمانی را در اختیار پیاده‌روی‌کنندگان قرار می‌دهند. عملاً این سفر شامل خدمات غذای رایگان و تأمین اسکان ازسوی داوطلبان است و ده‌ها هزار موکب خدمات‌رسان، در مسیر‌ها هر چیزی را که زائر نیاز دارد به رایگان فراهم می‌کنند. همین سخاوت میلیونی است که دلیل شهرت اصلی اربعین است؛ هر سال ده‌ها میلیون انسان با نذورات و پس‌انداز خود، نه‌تنها به زیارت می‌آیند بلکه در طول مسیر، هزینه و تلاش بسیاری را صرف می‌کنند تا شیوه پذیرایی از زائران را به حد کمال برسانند.

این مشاهدات جلوه‌ای از همان الگوی مهدوی را در راهپیمایی اربعین به تصویر می‌کشند. مردم عادی از طبقات مختلف، از کارگر و کشاورز تا آموزگار و استاد دانشگاه، سال‌ها پس‌انداز می‌کنند تا بتوانند هر سال مبلغ قابل توجهی را هزینه کنند؛ نه برای رفاه شخصی خود که برای خدمت به زائران حسین (ع). زن و مرد، پیر و جوان، گرسنگی و تشنگی را به جان می‌خرند، اما قدم‌های استوار خود را تا آخر ادامه می‌دهند و هرچه در توان دارند از پخت غذا تا تهیه دارو به‌طور رایگان به برادران و خواهران خود هدیه می‌کنند. این گذشت از منافع دنیایی، نشانه‌ای است از تمایل به رضایت الهی و تأثیرپذیری از آرمان مهدوی. این قوانین دنیاست که در اربعین رنگ می‌بازند؛ در این اجتماع شورآفرین، عشق و فداکاری حرف اول را می‌زند و افق‌های فردگرایی محدود می‌شوند.

از کمونیسم تا اومانیسم؛ ا‌لگو‌های شکست‌خورده

برای درک بهتر این پدیده، باید مروری بر تاریخ تفکر بشری داشت. تفکر کمونیستی قرن بیستم نیز دقیقاً همین وعده را می‌داد که از هرکس به اندازه توانش، به هرکس به اندازه نیازش. این شعار زیبا، در عمل به کابوسی از گرسنگی، تنبلی جمعی و سرکوب بدل شد. چراکه عامل محرک را حذف کرده بود، بدون آنکه بتواند جایگزینی معنوی برایش بسازد. انسان شوروی، نفع شخصی‌اش را در کار نمی‌دید، چون مزرعه مال همه بود، پس عملاً مال هیچ‌کس نبود. نتیجه آن شد که نظام کمونیستی با آن همه ادعا، به زباله‌دان تاریخ پیوست.

در نقطه مقابل، تفکر اومانیستی- لیبرالیستی غرب، با پذیرش بدبینی نسبت به طبیعت انسان، گفت تنها راه پیشرفت، رها کردن افسار حرص و آز بشری است. نتیجه این تفکر را امروز در آمار‌های تکان‌دهنده اقتصادی می‌بینیم. شاخص‌های اقتصادی جهانی نشان می‌دهد در جوامع سرمایه‌داری، نابرابری عظیمی حاکم است. به‌طور متوسط در کشور‌های OECD (سازمان توسعه و همکاری اقتصادی) دهک بالای ثروت یعنی ۱۰درصد ثروتمند بیش از نیمی از مجموع ثروت همه را در اختیار دارند یعنی ۵۲درصد در کل و تا ۷۹درصد در ایالات متحده، در حالی که بخش بزرگی از جامعه در فقر یا تنگنای معاش روزمره به‌سر می‌برد. هشت مرد به اندازه ۶/۳ میلیارد نفر جمعیت فقیر جهان، ثروت دارند. ثروت‌اندوزی افسانه‌ای در اقلیتی بسیار کوچک، و له‌شدن اکثریت زیر چرخ‌دنده‌های این ثروت‌اندوزی. این سیستم نیز در حل معمای انسان نوعدوست شکست خورده است.

اخیراً سریالی امریکایی به نام پلوریبوس Pluribus به معنای یک از بسیار که یک درام علمی- تخیلی پساآخرالزمانی است، تلاش می‌کند این وحشت غرب از نوعدوستی جمعی را به تصویر بکشد. در این سریال، یک نیروی مرموز مردم را به ذهن واحدی تبدیل می‌کند، طوری که کل بشریت به یک موجود واحد متحد تبدیل می‌شود و تلاش جمعی بدون منافع فردی را در پیش می‌گیرد. جوامعی که در آنها همه مردم به یکباره تصمیم می‌گیرند در مسیر درستی و خوبی عمل کنند و بدون هرگونه جنگ و آسیب حتی به حیوانات و درختان زندگی کنند، به عنوان یک ویروس خطرناک شناسایی می‌شوند که می‌تواند به نابودی نسل بشر بینجامد. از دید خالقان این سریال، انسان بودن بدون خودخواهی در نهایت ویروس است که می‌تواند نسل ما را نابود کند، چراکه غرائز بقا را از کار می‌اندازد!

اما اربعین و تفکر مهدوی پاسخی دندان‌شکن به هر دو پارادایم است. برخلاف کمونیسم که با سرکوب غریزه مالکیت همراه بود، در اربعین، مالکیت هست، اما وابستگی به آن نیست. کشاورز عراقی مالک موتور برق است، نه دولت، و از سر عشق و نه اجبار، همه داراییش را می‌بخشد؛ و برخلاف لیبرالیسم که انسان را گرگ انسان می‌داند و از هر گونه اتحاد جمعی به وحشت می‌افتد، در اینجا انسان برای انسان، بهشت می‌سازد. اسلام می‌گوید همکاری جمعی و ایثار مطلق با حفظ حیات فردی و کرامت انسانی ناسازگار نیست. آموزه‌های دین، بر خلاف روایت هالیوودی، پیروان خود را به ساختن چنین تمدنی فرامی‌خوانند، تمدنی که در آن، فردیت در خدمت جمع شکوفا می‌شود، نه آنکه در آن مستحیل شود.

رمزگشایی از انگیزه‌ای به نام رضایت الهی

سؤال محوری این است که چرا یک استاد دانشگاه عراقی که می‌تواند تعطیلات تابستان را در اروپا بگذراند، عرق‌ریزان در یک موکب می‌ایستد و به زائران چای می‌دهد و کفش‌هایشان را واکس می‌زند! چرا یک بانوی ایرانی زیورآلاتش را می‌فروشد تا هزینه سفر زیارت همسایه‌اش را تأمین کند! چرا یک افغانستانی با پای پیاده از مرز‌های دور می‌آید، در حالی که خودش نیازمند است، اما در مسیر، هر چه دارد با زائران تقسیم می‌کند!

پاسخ این پرسش‌ها را باید در مفهومی جست‌و‌جو کرد که قرآن از آن به «رزقاً من الله» و «ابتغاء مرضات الله» تعبیر می‌کند. قرآن کریم فرمان می‌دهد که «وَتَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوَى» (و یکدیگر را در نیکی و پرهیزکاری یاری کنید). در اندیشه اسلامی، کار‌های دسته‌جمعی بر کار‌های فردی برتری دارند و شرایط پیشرفت جامعه در همکاری و همافزایی جمعی است. امام صادق (ع) در این زمینه فرموده است که هر کس در پیشبرد کار مسلمانان اهتمام نورزد، در شمار مسلمانان نیست. این سخنان نشان می‌دهد هر فرد مؤمن علاوه بر تلاش برای نفع شخصی، تکلیف شرعی دارد با همسایگان و مؤمنان خود همکاری کند و در انجام فعالیت‌های نیک اجتماعی سهیم باشد.

در جامعه مهدوی و ریزنمونه آن یعنی اربعین، رضایت الهی به عنوان یک کالای اقتصادی فوق‌العاده ارزشمند تعریف می‌شود. مردم کار می‌کنند، اما نه صرفاً برای لذت مادی. آنها به دنبال سود هستند، اما این سود در آخرت تعریف می‌شود. این یک مبادله پایاپای نیست که من به تو پول بدهم و تو به من کالا دهی. این یک سرمایه‌گذاری بلندمدت در بانکی است که خدا ضامن آن است. در چنین نظامی، هر کس حق دیگران را حق خود می‌داند.

اربعین، تمرین جامعه مهدوی

واقعیت این است که اربعین فقط یک راهپیمایی مذهبی نیست؛ یک مانور اجتماعی است. در این اجتماع ده‌ها میلیونی، افراد از ده‌ها ملیت عراقی، ایرانی، لبنانی، کویتی، بحرینی، آذربایجانی، یمنی، افغانستانی، پاکستانی و ... کنار هم قرار می‌گیرند. زبان هم را نمی‌فهمند، اما یک نظام توزیع ثروت خودجوش شکل می‌گیرد که در آن:

اولاً تولید هدفمند است یعنی مثلاً کشاورز ترک‌تبار اهل دیالی، با علم به اینکه محصولش در اربعین مصرف می‌شود، با انگیزه بیشتری گندم می‌کارد. راننده تاکسی بغدادی، تمام سال را برای درآمد ایام اربعین نقشه می‌کشد، نه برای آنکه پولش را در بانک بگذارد، بلکه برای آنکه در این ایام، زائران را در منزل خود اسکان دهد. این یعنی انگیزه تولید از بین نرفته، بلکه ارتقا یافته است. این افراد که زندگی عادی دارند از یک سو مشغول کار و تلاشند، اما از سوی دیگر به این باور رسیده‌اند که خیر مؤمنان را باید حتی به قیمت کاهش درآمد و صرفه‌جویی شخصی فراهم کنند.

دوماً مصرف متعالی است یعنی مثلاً فردی که یک سال تمام، چند سال بیشتر کار کرده تا پولش را برای اربعین پس‌انداز کند، حالا این پول را با لذتی وصف‌ناپذیر در طبق اخلاص می‌گذارد و به زائر می‌بخشد. لذت این مصرف ایثارگرانه برای او به مراتب بیشتر از لذت خریدن یک گوشی موبایل جدید است.

سوماً نظام قرض‌الحسنه الهی یعنی در نگاه مهدوی، وقتی تو از جیب برادرت پول برداشتی، نه تو بدهکاری و نه او طلبکار است. این رابطه بر اساس حلال کردم طیب خاطر است. این همان حلقه گمشده اقتصاد مدرن است. در اربعین می‌بینیم که موکبدار عراقی نه تنها از اینکه زائر از او غذا می‌گیرد ناراحت نیست، بلکه التماس می‌کند که برادرجان، نان ما را بخور، آبروی ما را بخر. این یعنی عرضه‌کننده خدمت، خود را مدیون تقاضاکننده می‌داند. این وارونگی شگفت‌انگیز، فقط در سایه ولایت معنا می‌یابد.

الگوی مهدوی ویروس دنیای مدرن

برگردیم به سریال «پلوریبوس». چرا هالیوود، این پیامبر مدرنیته، جامعه‌ای که در آن همه خوب هستند را به عنوان ویروس معرفی می‌کند! چون تمدن مدرن غرب، بر پایه کمیابی Scarcity بنا شده است. اقتصاد مدرن می‌گوید منابع محدود است و انسان‌ها نامحدودالخواسته‌اند. در این میدان نبرد، ما به رقابت نیاز داریم تا زنده بمانیم. اگر ناگهان همگان ایثارگر شوند و منافع شخصی را کنار بگذارند، کل این نظام رقابتی فرو می‌ریزد. از دید یک لیبرال، این یک فاجعه است؛ چون نظم موجود را بر هم می‌زند.

اما اسلام مهدوی، دقیقاً همان چیز را وعده می‌دهد که غرب از آن وحشت دارد و آن زمانی است که «وَ أَخْرَجَتِ الْأَرْضُ بَرَکاتِهَا» (و زمین برکاتش را بیرون می‌ریزد). در جامعه مهدوی، به برکت عدالت و تقوا، مفهوم کمیابی از بین می‌رود. شاید این حتی به معنای نبود محدودیت فیزیکی نباشد، بلکه به معنای تغییر نگاه انسان به داشته‌ها باشد. وقتی تو بدانی که روزی تنها دست خداست و نه در کیف پول همسایه، و وقتی باور کنی که با انفاق، پولت نه تنها کم که زیاد می‌شود، آنگاه موتور محرکه اقتصاد تغییر می‌کند.

در اربعین، ما این برکت را با گوشت و پوست خود لمس می‌کنیم. آمار‌ها می‌گویند در یک بازه زمانی کوتاه، بیش از ۲۰میلیون نفر در منطقه‌ای نسبتاً محدود اسکان و پذیرایی می‌شوند. از نظر مهندسی تدارکات، این یک غیرممکن است. حتی ارتش‌های پیشرفته جهان برای لجستیک چنین جمعیتی دچار فروپاشی می‌شوند. اما در اربعین، نه تنها کمبودی حس نمی‌شود، بلکه غذا دورریز می‌شود. این از برکت حسین است؛ همان مفهوم گم‌شده‌ای که در محاسبات سرد ریاضی و مهندسی صنایع غرب نمی‌گنجد.

از «جیب» تا «قلب»، تحول مفهوم مالکیت

شاید کلیدی‌ترین مفهوم در این مقایسه، تحولی باشد که در احساس مالکیت رخ می‌دهد. در جامعه مصرفی امروز، من مساوی است با دارایی‌هایم (I am what I have) انسان غربی با ماشین، لباس و خانه‌اش تعریف می‌شود. از دست دادن اینها یعنی از دست دادن هویت، اما در جامعه مهدوی و به تبع آن در اربعین، من مساوی است با ایمانم و خدمتم. انسان اربعینی با موکبش، با عرقی که برای خدمت می‌ریزد و با چایی که در لیوان می‌دهد تعریف می‌شود. وقتی از جیب برادر مؤمن برداشتی، در حقیقت از جیب خودت برداشته‌ای. این جمله فقط یک شعار عاطفی نیست. این یک واقعیت روانشناختی است. در این جامعه، مرز‌های خود و دیگری برداشته می‌شود. جامعه به یک بدن واحد تبدیل می‌شود که اگر عضوی از آن درد کند، سایر اعضا بی‌خوابی می‌کشند. وقتی پای یک زائر خسته از راهپیمایی تاول می‌زند، کسی که در ۵۰۰کیلومتری او پلو می‌پزد، دردی مشترک را حس می‌کند. این گسترش دایره خود تا بی‌نهایت، بزرگ‌ترین دستاورد تمدنی اربعین است.

سخن آخر، سفر از اربعین تا ظهور

راهپیمایی اربعین را باید اتوپیای موقت نامید. یک بهشت چندروزه روی ویرانه‌های دنیای مادی. ما در اربعین، تصویری فشرده و شتاب‌زده از حکومت جهانی مهدوی را می‌بینیم. در واقع می‌توان گفت راهپیمایی اربعین تابلوی کاملاً زنده‌ای از آموزه‌های مهدوی است که در آن، فرد و جمع در کنار هم پیش می‌روند و مفهومی به نام همه‌چیز برای منافع شخصی در فضای معنوی پررنگ دیگری حل می‌شود. کسانی که این روز‌ها در گرمای ۵۰درجه، از جیب خود می‌زنند تا کام زائری را شیرین کنند، همان‌هایی هستند که اگر امامشان بیاید، با جان و دل، دنیا را در خدمت مستضعفان قرار می‌دهند.

آن کشاورز عراقی که یک سال زحمت می‌کشد تا موتور برق بخرد، در حقیقت دارد فریاد «هل من ناصر ینصرنی» امام حسین در روز عاشورا را پاسخ می‌دهد. او ثابت می‌کند که نسل انسان، هنوز منقرض نشده است. هنوز هستند کسانی که هدفی فراتر از شکم و شهوت دارند. اربعین، رفراندومی جهانی برای اثبات این ادعاست که می‌شود بدون چشم‌داشت مادی و صرفاً بر اساس رضایت الهی زیست؛ و این یعنی، مهدی (عج) تنها نیست. حتی اگر هنوز در پرده غیبت باشد، میلیون‌ها انسان در جهان، همان سبک زندگی‌ای را تمرین می‌کنند که قرار است در دولت کریمه‌اش رسمیت یابد؛ سبک زندگی‌ای که در آن، هر کسی می‌تواند راحت از جیب برادرش پول بردارد و خرج کند، نه به خاطر هرج‌ومرج و تنبلی، بلکه به خاطر عشقی که بزرگ‌تر از تمام ثروت‌های زمین است.

از این منظر، مسیر نجف تا کربلا، نه فقط یک جاده ۸۰کیلومتری که شاهراهی به سوی تمدن موعود است. هر قدم زائر، امضایی بر طومار وفاداری به آن آرمانشهر گمشده است و هر استکان چای موکبداران، جرعه‌ای از نهر‌های جاری در بهشت مهدوی است. اینجا دیگر سؤال از جیب چه کسی برداشتی معنایی ندارد؛ چون در این وادی، همه جیب‌ها یکی است و آن جیب پربرکت امام‌زمان (عج) است.




 موج جهانی محکومیت شهرک‌سازی صهیونیست‌ها در کرانه باختری شدت گرفت
۴ ساعت قبل / خبرگزاری ایرنا

موج جهانی محکومیت شهرک‌سازی صهیونیست‌ها در کرانه باختری شدت گرفت

تهران- ایرنا- شمار زیادی از کشورهای اروپایی، غرب آسیا و اقیانوسیه به موج اعتراضی علیه شهرک‌سازی رژیم صهیونیستی در کرانه باختری پیوسته و اقدام این رژیم برای انتشار اسناد مناقصه در پروژه شهرک‌سازی «E۱» را محکوم کردند.

 ادعای عجیب دستیار قلعه‌نویی درباره حذف تیم ملی فوتبال
۳ ساعت قبل / سایت تابناک

ادعای عجیب دستیار قلعه‌نویی درباره حذف تیم ملی فوتبال

هومن افاضلی، مشاور فنی سرمربی تیم ملی فوتبال ایران مدعی شد پس از آنکه جانی اینفانتینو کارش با تیم ملی فوتبال ایران تمام شد و عکس‌های یادگاری‌اش را گرفت و است...

 ترکیه‌: یاوه‌گویی نتانیاهو علیه اردوغان نشان‌دهنده ناتوانی اسرائیل است
۱ ساعت قبل / خبرگزاری مهر

ترکیه‌: یاوه‌گویی نتانیاهو علیه اردوغان نشان‌دهنده ناتوانی اسرائیل است

نهادهای ترکیه ای با صدور بیانیه‌هایی جداگانه، اهانت‌های دفتر نتانیاهو به اردوغان را محکوم کرده و آن را نشانه‌ای آشکار از ناتوانی رژیم تل آویو دانستند.

 بیرون پریدن موتور از پژو حین تصادف!
۲ ساعت قبل / سایت تابناک

بیرون پریدن موتور از پژو حین تصادف!

ویدیویی از یک تصادف در ایران وایرال شده که خودروی پژو از محصولات ایران خودرو پس از تصادف، چرخش کنده می‌شود و موتورش نیز به بیرون پرت می‌شود! این لحظات عجیب ر...

 قیمت تتر امروز
۳ ساعت قبل / سایت اقتصادنیوز

قیمت تتر امروز

اقتصادنیوز:قیمت تتر امروز در صرافی‌های معتبر داخلی با کاهش 0.89 درصدی، به 187,210 (یکصد و هشتاد و هفت هزار و‌ دویست و ده) تومان رسید.

 وجدان بیدار و تبعیدی خاورمیانه
۱ ساعت قبل / روزنامه شرق

وجدان بیدار و تبعیدی خاورمیانه

‌زخم نفت، مدرنیزاسیون تحمیلی، رانده‌شدن مردم از جغرافیای زیست‌شان‌ و تبدیل حافظه جمعی به میدان مقاومت. جلد اول «شهرهای نمک»، یعنی «سرگردانی»، در نسخه فارسی با ترجمه امل نبهانی منتشر شده و آن را می‌توان رمانی درباره پیدایش نفت در شبه‌جزیره عربستان و دگرگونی روستاها و بادیه‌ها معرفی کرد.