جوان آنلاین: جنگ رژیم کودکخوار امریکا علیه ایران و مدیریت هوشمند تنگه هرمز از سوی کشورمان در پاسخ به آن، دیگر صرفاً یک رویارویی نظامی با ابعاد محدود منطقهای نیست؛ این نزاع اکنون به یکی از مهمترین متغیرهای تعیینکننده اقتصاد جهان تبدیل شده است. اگر در روزهای نخست، نگاه معاملهگران تنها به جهش قیمت نفت خام و نوسان بازارهای مالی معطوف بود، اکنون ابعاد عمیقتر این بحران به تدریج آشکار میشود. آنچه امروز بیش از همه نگرانی فعالان صنعت انرژی را برانگیخته، نه فقط کمبود نفت خام، بلکه سرعت تهکشیدن ذخایر انرژی، اختلال در زنجیره پالایش و عرضه فرآوردههای نفتی است. بازاری که تأمین بنزین، گازوئیل، سوخت گرمایشی، سوخت جت و سایر فرآوردههای حیاتی را برعهده دارد و مستقیماً با حملونقل، صنعت، کشاورزی و امنیت غذایی جهان گره خورده است.
در هفتههای نخست جنگ، مهمترین نگرانی بازار، اختلال در صادرات نفت خام از خلیج فارس بود، اما با گذشت زمان، بازار تا حد زیادی توانست خود را با محدودیت عرضه نفت تطبیق دهد. اکنون، اما مسئله اصلی دیگر کمبود نفت خام نیست، بلکه کمبود ظرفیت پالایش و عرضه فرآوردههای نفتی است. مدیرعامل شرکت نفتی شورون اعلام کرده که قیمت گازوئیل، نفت گرمایشی و سایر فرآوردههای پالایشی دستکم تا سه ماه انتهای سال تحت فشار صعودی باقی خواهد ماند، زیرا تقاضا برای این محصولات همچنان بالاست و عرضه جهانی با محدودیت رو بهروست.
چند عامل همزمان باعث شده بازار فرآوردههای نفتی نسبت به بازار نفت خام آسیبپذیرتر شود. نخست، جنگ باعث اختلال و افزایش هزینه انتقال خوراک پالایشگاهها شده است. دوم، چین برای تأمین نیاز داخلی خود بخشی از صادرات فرآوردههای نفتی را کاهش داده و عرضه در بازار آسیا محدودتر شده است. سوم، بخشی از پالایشگاههای روسیه نیز به دلایل مختلف از مدار خارج شدهاند. در نتیجه، بازار جهانی نه تنها با نفت خام گرانتر، بلکه با فرآوردهای کمیابتر رو بهرو شده؛ موضوعی که حالا دامن اقتصاد جهانی را بیش از پیش گرفته است.
دو شرکت نفتی اکسونموبیل و شورون اعلام کردهاند پالایشگاههای خود را تقریباً با حداکثر ظرفیت ممکن بهکار گرفتهاند. اکسون رکورد تولید گازوئیل در تاریخ فعالیت پالایشگاههای خود در امریکا را ثبت کرده و شورون نیز از رکورد فرآورش بیش از یک …
