جوان آنلاین: حجتالاسلام ناصر یوسفی، استاد دانشگاه و کارشناس تاریخ اسلام در گفتوگو با «جوان» میگوید: مهمترین دستاورد اربعین، روحیه «بذل و مواسات» است؛ اینکه انسان یاد بگیرد نسبت به دیگران اهل بخشش باشد. در پیادهروی اربعین، هیچکس دغدغه غذا یا محل استراحت ندارد، چون همه نسبت به یکدیگر احساس مسئولیت میکنند. اگر این روحیه را پس از بازگشت نیز حفظ کنیم و در خانواده، محل کار و جامعه نسبت به نیازهای دیگران حساس باشیم، در واقع مهمترین پیام اربعین را با خود به خانه آوردهایم. متن گفتوگو با این کارشناس را در ادامه میخوانید.
اگر بخواهیم مهمترین رهاورد معنوی و انسانی اربعین را بیان کنیم، از نگاه شما آن چیست و چرا؟
همه زیارتهای اهلبیت (ع) سرشار از برکات فردی، اجتماعی، معنوی و حتی مادی هستند و در میان آنها، زیارت امام حسین (ع) جایگاه ویژهای دارد. با این حال، اینکه امام حسن عسکری (ع) زیارت اربعین را در کنار چهار نشانه دیگر، بهعنوان یکی از پنج نشانه مؤمن معرفی میکنند، نکتهای قابل تأمل است. وجه مشترک این پنج نشانه، «نماد بودن» آنهاست، یعنی هر یک، هویت شیعی را آشکار میکند.
از این منظر، اربعین نیز تنها یک زیارت نیست، بلکه یک نماد بزرگ اجتماعی است. اجتماع میلیونی اربعین، هویت و سبک زندگی شیعی را به نمایش میگذارد و مهمترین رهاورد آن، «امتسازی» است؛ یک فریاد جمعی به شرق و غرب عالم که میگوید به این سبک زندگی توجه کنید.
چه ویژگیهایی در مسیر اربعین باعث میشود نگرش انسان به خودش، دیگران و زندگی تغییر کند؟
یکی از مهمترین ویژگیهای اربعین، تجربه «دوستی از سر تقوا» است. در اربعین، موکبدار به خاطر زائر خدمت نمیکند؛ به خاطر امام حسین (ع) خدمت میکند. اگر زائری از غذایی خوشش نیاید و آن را کنار بگذارد، موکبدار ناراحت نمیشود، چون هدف او جلب رضایت خدا و امام حسین (ع) است، نه تشکر یا رضایت شخص مقابل. این تجربه به انسان میآموزد که میتوان روابط را بر محور خدا و تقوا بنا کرد، نه صرفاً براساس منافع شخصی.
بسیاری از زائران میگویند بعد از اربعین احساس آرامش و امید بیشتری دارند. این تحول از نظر شما ریشه در چه تجربههایی دارد؟
قرآن میفرماید: «ألا بذکر الله تطمئن القلوب.» آرامش حقیقی با یاد خدا حاصل میشود. در …
