با تمام زیباییهایی که شهرستان انزلی استان گیلان دارد، اما نبود سیستم جمعآوری و مدیریت فاضلابها موجب شده تا در حال حاضر مهمترین تالاب این شهرستان که محل زندگی انواع آبزیان مختص این منطقه است و محلی برای اقامت پرندگان به شمار میرود، به دلیل ورود پسابهای خانگی، صنعتی و کشاورزی حال و روز خوشی نداشته باشد؛ مسئلهای که در صورت بیتوجهی میتواند موجب نابودی این تالاب و آلودگی شدید سواحل آن شود. حالا به گفته کارشناسان سازمان محیط زیست، تنها راه نجات، ایجاد سیستم فاضلاب و تصفیهخانههای مدرن است.
مرگ تدریجی نگین آبی انزلی
طبق آمارهای اعلام شده، سالانه ۳۰۰ هزار مترمکعب فاضلاب شهری، ۴۰۰ هزار مترمکعب فاضلاب کشاورزی و روستایی و روزانه ۱۵ تن زباله وارد تالاب انزلی میشود. همچنین روزانه ۳۸۰ هزار مترمکعب شیرابه حاصل از زبالههای رشت و شهرهای اطراف که داخل رودخانه زرجوب و گوهررود شده، مستقیماً وارد این تالاب میشود. این اتفاق ناخوشایند در حالی است که ورود انواع آلایندهها به تالاب انزلی موجب شده تا در حال حاضر ۷۰ گونه انواع ماهیانی که در تالاب بینالمللی انزلی زندگی میکردند، به حدود ۳۰ گونه تقلیل یابد. از طرفی حجمی از سموم و کودهای کشاورزی حاصل از کشاورزی منطقه که وارد این تالاب میشود، موجب رشد فزاینده گیاهان آبزی غرب تالاب شده و این موضوع علاوه بر افزایش میزان رسوبات، باعث کاهش عمق آب نیز شده است. علاوه بر آن، حجم آلودگی، ورود شیرابههای پسماندهای زبالههای کارخانجات و شهرکهای صنعتی رشت و فاضلاب روستاهای اطراف نیز سهم قابلتوجهی در به خطر افتادن حیات این تالاب بینالمللی دارد.
این مشکلات در حالی است که کاهش تراز آب دریای خزر، رشد بیرویه گیاهان بومی و مهاجم مانند سنبل آبی، نابودی جنگلها و بیتوجهی به آبخیزداری موجب شده رسوبات بیشتری به تالاب انزلی وارد شده و روند نابودی آن را تسریع بخشد.
افتتاح پروژه پس از سالها وقفه
چهاردهم شهریور سال ۸۸ بود که ساخت تصفیهخانه شرق بندر انزلی در زمینی به مساحت ۱۰ هکتار در محل کیلومتر پنج جاده انزلی - رشت در منطقه طالبآباد آغاز شد. طبق برنامهریزیها قرار شد این سیستم در مدت ۳۰ ماه ساخته و به مدت ۱۲ ماه به صورت آزمایشی مورد بهرهبرداری قرار بگیرد، اما برخی مشکلات از جمله وجود تحریمها و بالا رفتن هزینه ساخت موجب شد تا این روند به تأخیر افتد.
سرانجام روز دوشنبه هفته جاری بود که هادی حقشناس استاندار گیلان در حاشیه بازدید از روند اجرای پروژه تصفیهخانه فاضلاب شرق بندرانزلی، این مکان را یکی از مهمترین پروژههای زیستمحیطی استان گیلان اعلام کرد و گفت: «با بهرهبرداری از این مجموعه در هفته دولت، بخش قابلتوجهی از فاضلاب شهر بندرانزلی تحت پوشش فرآیند تصفیه قرار میگیرد و زمینه برای کاهش آلایندههای ورودی به تالاب بینالمللی انزلی فراهم خواهد شد.»
وی افزود: «این تصفیهخانه با ظرفیت ۱۲ هزار مترمکعب در شبانهروز، امکان پوشش حدود ۵۰ درصد جمعیت شهر بندرانزلی را دارد و طبق برنامهریزی انجامشده در هفته دولت وارد مدار بهرهبرداری میشود.»
نماینده دولت در استان گیلان با اشاره به اینکه تصفیهخانه غرب بندرانزلی حدود ۲۰ سال پیش به بهرهبرداری رسیده است، تصریح کرد: «راهاندازی تصفیهخانه شرق، گام مهمی در تکمیل زیرساختهای فاضلاب این شهر است.»
به گفته سازندگان، تصفیهخانه شرق انزلی از نوع تصفیهخانههای لجن فعال است که قابلیت حذف ازت و فسفر آسیبزننده به چرخههای آب طبیعی از فاضلابهای خانگی را دارد. همچنین این تصفیهخانه شامل شش مخزن بزرگ است که دو مخزن ابتدایی برای تهنشین اولیه، دو مخزن میانی جهت هوادهی و دو مخزن آخر نیز جهت تهنشینی نهایی است. این سازه در روز ظرفیت متوسط جریان ۱۲ هزار مترمکعب، ۲ هزار و ۹۵۰ کیلوگرم مواد آلی ورودی و ۳ هزار و ۵۰۰ کیلوگرم مواد جامد ورودی را دارد.
