رامین پرتو
تحولات جدید در شرق آسیا نشان میدهد که بحران خاورمیانه، برخلاف تصور اولیه، صرفاً یک منازعه محدود به غرب آسیا نیست و میتواند آرایش امنیتی میان آمریکا، چین، روسیه، ژاپن، کره جنوبی و کره شمالی را نیز دستخوش تغییر کند. کاهش ابعاد رزمایشهای مشترک واشنگتن و سئول، در ظاهر اقدامی برای کاهش هزینه و مدیریت تنش با پیونگیانگ است، اما در لایه عمیقتر، نشانهای از تغییر اولویتهای راهبردی واشنگتن است. آمریکا درگیر پیامدهای جنگ با ایران و فشار بر ذخایر تسلیحاتی خود است و میکوشد هزینه تعهدات نظامی را کاهش دهد.
چرخش محاسبات آمریکا و پاسخ سئول
موضع اخیر دونالد ترامپ را باید در چارچوب نگاه معاملهگرایانه او به اتحادهای امنیتی بررسی کرد. رئیسجمهور آمریکا بار دیگر تاکید کرده است که کشورهایی که از واشنگتن حمایت نمیکنند، نباید انتظار داشته باشند آمریکا هزینه دفاع از آنها را به طور نامحدود بپردازد. کاهش رزمایشها علاوه بر جنبه نظامی، پیامی سیاسی به سئول است تا سهم بیشتری از هزینه و مسئولیت امنیت خود را بر عهده بگیرد. جنگ با ایران نیز این محاسبه را تشدید کرده است. مصرف گسترده مهمات، فشار بر سامانههای موشکی و احتمال انتقال بخشی از تجهیزات دفاعی آمریکا از شرق آسیا به مناطق بحرانی، برای واشنگتن اهمیت بازتوزیع منابع را افزایش داده است.
در مقابل سئول این تحول را صرفاً به معنای عقبنشینی نمیپذیرد. لی جائه میونگ همزمان با تاکید بر تداوم اتحاد با آمریکا، خواستار تسریع انتقال کنترل عملیاتی زمان جنگ و تقویت توان دفاعی مستقل کره جنوبی شده است. برنامه دستیابی به زیردریاییهای هستهای و تاکید بر توسعه قابلیتهای ملی نشان میدهد سئول در حال آماده شدن برای شرایطی است که اتکا به چتر امنیتی آمریکا دیگر به اندازه گذشته قابل تضمین نباشد.
از این منظر کاهش رزمایشها همچنین میتواند تلاشی برای آزمودن امکان مدیریت تنش با کیم جونگ اون باشد. ترامپ بر رابطه شخصی خود با رهبر کره شمالی تاکید دارد و رزمایشهای بزرگ را اقدامی پرهزینه و دارای پیام خصمانه میداند. اگر واشنگتن بتواند از طریق کاهش فشار نظامی، کانال گفتوگو …
