رامین پرتو
عراق از زمان سقوط رژیم صدام حسین در سال ۲۰۰۳ تاکنون یکی از مهمترین حلقههای راهبرد امنیتی، سیاسی و انرژی ایالات متحده در خاورمیانه بوده است. موقعیت جغرافیایی عراق، منابع عظیم انرژی، همجواری با چند منطقه بحرانخیز و نقش این کشور در معادلات امنیتی خاورمیانه باعث شده واشنگتن همواره این کشور را یک نقطه راهبردی و غیرقابل چشمپوشی در سیاست منطقهای خود بداند. از همین رو، هرگونه تغییر در سطح حضور نظامی و امنیتی غرب در عراق، فراتر از یک اقدام اداری یا نظامی محدود، حامل پیامهای سیاسی گسترده است.
در سالهای گذشته، حضور نیروهای آمریکایی در عراق همواره با مخالفت بخشهایی از جریانهای سیاسی و گروههای مقاومت این کشور همراه بوده است. بسیاری از احزاب عراقی پس از تحولات امنیتی سالهای اخیر خواستار پایان حضور نظامی آمریکا و دیگر نیروهای خارجی در خاک عراق شدهاند. این مطالبه در دولتهای مختلف عراق مطرح بوده و حتی بخشی از روند کاهش نیروهای خارجی نیز عملی شده است، اما چارچوب اصلی روابط بغداد و واشنگتن همچنان اجازه نداده این پرونده به طور کامل بسته شود.
در چنین شرایطی، توافق اخیر دولت عراق و سازمان پیمان آتلانتیک شمالی برای افتتاح دفتر رسمی ناتو در بغداد، پرسشهای مهمی درباره آینده حضور غرب در عراق ایجاد کرده است. این اقدام در حالی صورت میگیرد که بخشی از فضای سیاسی عراق خواهان خروج کامل نیروهای خارجی است و همزمان ایالات متحده نیز تلاش دارد نقش امنیتی خود را در قالبهای جدید حفظ کند.
بر اساس توافق انجامشده میان قاسم العبودی، مشاور امنیت ملی عراق، و سپهبد رامون آرمادا، فرمانده مأموریت ناتو در عراق، دفتر جدید ناتو در بغداد مسئولیتهایی همچون هماهنگی اداری، تبادل اطلاعات، اجرای برنامههای آموزشی و پیگیری همکاریهای امنیتی را بر عهده خواهد داشت. مقامات عراقی و فرماندهان ناتو تأکید کردهاند که این دفتر ماهیت رزمی ندارد و قرار نیست نیروی جنگندهای در عراق مستقر شود.
با این حال، ایجاد یک مرکز رسمی برای فعالیت ناتو در پایتخت عراق را نمیتوان صرفاً یک اقدام فنی دانست. حضور ساختاری یک سازمان نظامی بینالمللی در بغداد، آن …
