سخنی درباب محکومیت معترضان به اعدام‌های اخیر

حجت‌الاسلام احمد حیدری، فعال سیاسی و پژوهشگر دینی در یادداشتی که در اختیار انصاف نیوز قرار داده است، نوشت:

امروز کلیپ سخنان همسر یکی از شهدای دی‌ماه گذشته را دیدم که با اندوه و تأثر، معترضان به اعدام‌های اخیر را محکوم می‌کرد. طبیعی است که خانواده‌ای که عزیز خود را از دست داده، از منظر رنج و داغ خود به ماجرا بنگرد. با این حال، در کنار عاملان مستقیم این جنایت‌ها، نباید از بررسی عواملی که زمینه بروز چنین حوادثی را فراهم کرده‌اند نیز غفلت کرد.

عاملان مستقیم این قتل‌ها، اگر در یک دادرسی عادلانه، علنی و با رعایت کامل حقوق متهمان، از جمله حق برخورداری از وکیل، مجرم شناخته شوند، باید مطابق قانون درباره آنان تصمیم‌گیری شود. در عین حال، بررسی زمینه‌های شکل‌گیری این رخدادها نیز ضرورتی انکارناپذیر است.

در آن مقطع، مطالبی درباره ارتباط یا آموزش برخی متهمان در خارج از کشور مطرح می‌شد، اما درباره این موضوع، مستندات روشنی که برای بخشی از افکار عمومی که اعتراضاتی دارد اقناع‌کننده باشد، منتشر نشد.

 بسیاری از افرادی که این روزها با احکام سنگین روبه‌رو هستند، فرزندان همین کشورند. اگر مرتکب جرم شده باشند، مسئولیت عمل خود را بر عهده دارند، اما در کنار اجرای قانون، توجه به ظرفیت‌های عفو و گذشت، در مواردی که قانون اجازه می‌دهد، می‌تواند مورد تأمل قرار گیرد.

آنچه همچنان محل پرسش است، نقش برخی تصمیم‌ها و سیاست‌هایی است که ممکن است در افزایش تنش‌های اجتماعی مؤثر بوده باشند. پیش از این نیز نوشته بودم که اصل ۲۷ قانون اساسی حق اعتراض را به رسمیت شناخته است، اما محدودیت‌های موجود در بهره‌گیری از این حق، می‌تواند زمینه افزایش نارضایتی و بروز رفتارهای خشونت‌آمیز را فراهم کند. همچنین شیوه مواجهه با تجمعات و برخی عملکردها در میدان، نیازمند بازنگری و آسیب‌شناسی است.

در همان روزها، تصاویر متعددی از برخوردهای تند در فضای عمومی منتشر شد که واکنش‌های فراوانی برانگیخت. انتظار می‌رفت درباره هرگونه رفتار خلاف قانون احتمالی، صرف‌نظر از اینکه از سوی چه فردی سر زده باشد، رسیدگی شفاف و قانونی انجام شود.

در همان مقطع نیز پیشنهاد کردم که همان‌گونه که بر مقابله با اقدامات غیرقانونی تأکید می‌شود، برخورد با هرگونه تخلف احتمالی از سوی دیگر نیز با جدیت دنبال شود تا اعتماد عمومی تقویت گردد.

خانواده‌های جان‌باختگان حق دارند از رنج خود سخن بگویند؛ همان‌گونه که خانواده‌های دیگری نیز خود را آسیب‌دیده می‌دانند. شنیدن صدای همه آسیب‌دیدگان و تلاش برای جلوگیری از تکرار چنین حوادثی، ضرورتی است که نباید از آن غفلت کرد.

به باور من، در کنار مسئولیت عاملان مستقیم هر جنایت، بررسی عملکردها، تصمیم‌ها و سیاست‌هایی که ممکن است در شکل‌گیری یا تشدید این وضعیت نقش داشته باشند نیز ضروری است. پرداختن به این موضوع، نه برای نفی مسئولیت افراد، بلکه برای پیشگیری از تکرار حوادث مشابه و اصلاح روندهاست.

سخن در این زمینه بسیار است و امید آن می‌رود که این مباحث، زمینه‌ای برای تأمل و اصلاح باشد.

  کپی شد