رامین پرتو
موج کمسابقه ورود مهاجران از مراکش به سئوتا و تلاش برای عبور از مرز اسپانیا، صرفاً یک رخداد مهاجرتی نیست؛ بلکه بحرانی چندلایه است که همزمان ابعاد انسانی، امنیتی، دیپلماتیک و ژئوپلیتیکی پیدا کرده است. ورود دهها هزار نفر طی مدت کوتاه، کشتهشدن دهها مهاجر، فروپاشی ظرفیت مراکز اسکان و اعزام ارتش اسپانیا به منطقه، نشان میدهد که مادرید با پدیدهای فراتر از یک موج معمول مهاجرت غیرقانونی مواجه شده است.
تلآویو آشکارا از بحران برای حمله سیاسی به دولت سانچز استفاده کرده و این بحران به بستری برای تشدید شکاف میان اسپانیا و اسرائیل تبدیل شده است. از این منظر، اسرائیل ممکن است «بهرهبردار سیاسی» بحران باشد و از سوی دیگر «طراحی امنیتی» این معادله نیز تا حد زیادی به تلآویو مربوط میشود
سئوتا و ملیلیه، دو شهر تحت حاکمیت اسپانیا در شمال آفریقا، به دلیل موقعیت جغرافیایی خود از دیرباز نقاطی حساس در مناسبات اسپانیا و مراکش بودهاند. حاکمیت اسپانیا بر این دو شهر پس از استقلال مراکش در سال ۱۹۵۶ نیز ادامه یافت و همین مسئله همواره یکی از موضوعات اختلافی میان دو کشور بوده است. از این منظر، هر تحول در این مناطق میتواند به سرعت از سطح یک مسئله مرزی فراتر رفته و به بحران سیاسی تبدیل شود.
نکته مهم در رخداد اخیر، سرعت و گستردگی آن است. طبق گزارشهای ارائهشده، انتشار شایعه بازشدن کامل مرز سئوتا در شبکههای اجتماعی موجب شد هزاران نفر از مناطق مختلف مراکش به سوی مرز حرکت کنند. اما پرسش اصلی این است که آیا صرفاً یک شایعه میتواند چنین جمعیتی را در چنین ابعادی به حرکت درآورد؟
غیبت نیروهای مراکش
پاسخ به این پرسش، مهمترین بخش معمای سئوتاست. گزارشهای رسانههای اسپانیایی از جمله «الپائیس» به غیبت چندساعته نیروهای ژاندارمری مراکش در منطقه مرزی اشاره کردهاند؛ آن هم در شرایطی که مراسم روز عرش برگزار میشد و پادشاه مراکش در منطقه حضور داشت. اگر این روایت درست باشد، نمیتوان بحران را صرفاً نتیجه انتشار یک شایعه در شبکههای اجتماعی دانست.
در واقع، مرز میان «ناتوانی امنیتی» …
