استقرار نزدیک به ۹ ماهه ناو «یواساس آبراهام لینکلن» در خاورمیانه، طبق گزارشهای برخی رسانههای آمریکایی، بحرانی در سلامت روان خدمه ایجاد کرده که به اندازهای شدید است که برخی ملوانان اقدام به پریدن به داخل دریا کردهاند.
اعضای خانوادههای خدمه نظامی مستقر در این ناو هواپیمابر پرچمدار، که گفته میشود در منطقه خلیج فارس حضور دارد، میگویند که با کمبود مواد غذایی مواجه هستند و خرابی سرویسهای بهداشتی و دوشها نیز به شرایط غیربهداشتی و ضعف سلامت خدمه دامن زده است.
بیش از ۵ هزار نیروی نظامی در این ناو حضور دارند که در این مدت مشغول انجام عملیات امنیت دریایی و محاصره در اطراف تنگه هرمز بودهاند. این ناو در تاریخ ۲۱ نوامبر ۲۰۲۵ از بندر خانگی خود در سندیهگو برای یک مأموریت استقرار طولانیمدت به سمت آسیا-پاسیفیک و خاورمیانه حرکت کرد.
از آن زمان، این کشتی تنها یک توقف یکروزه در پایگاه دریایی گوام در روزهای ۱۱ تا ۱۲ دسامبر داشته است. کارشناسان میگویند فقدان توقف در بنادر، مسئلهای بزرگ برای کشتی با ابعاد و پیچیدگی «یواساس آبراهام لینکلن» است.
در حالی که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا و پیت هگست، وزیر دفاع او، اعلام کردهاند که ایالات متحده آماده ادامه «نامحدود» محاصره بنادر ایران در خلیج فارس است، نگاهی میاندازیم به اینکه این وضعیت چگونه با دیگر استقرارهای طولانیمدت ناوهای هواپیمابر مقایسه میشود.
چه چیزی در ناو «یواساس آبراهام لینکلن» در حال وقوع است؟
گزارشهای دو نشریه آمریکایی که امور نظامی را پوشش میدهند، یعنی «نیروی دریایی تایمز» (Navy Times) و «استارزاند استرایپس» (Stars and Stripes)، هفته گذشته به نقل از اعضای خانواده پرسنل نظامی حاضر در کشتی نوشتند که آنها از زوال سلامت روان، کاهش روحیه و موارد تفکر به خودکشی رنج میبرند.
«نیروی دریایی تایمز» به طور رسمی با همسر یکی از ملوانان به نام «آنابل لوما» گفتوگو کرد که گفت همسرش در میان آنچه او «فرسودگی شدید» توصیف کرد، تلاش کرده بود خود را به دریا بیندازد.
این گزارشها پرسشهای فوری نمایندگان کنگره آمریکا را برانگیخت. روز یکشنبه، دریادار برد کوپر، فرمانده فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام)، بنا بر گزارشها از «یواساس لینکلن» بازدید کرد.
او ضمن ستایش از خدمه، در شبکههای اجتماعی نوشت: «خدمت در دریا برای دورههای طولانی برای همه مناسب نیست»، در حالی که مدعی شد این ناو کمترین تعداد موارد مرتبط با سلامت روان را در میان ۱۱ ناو هواپیمابر فعال نیروی دریایی دارد. او گفت: «این (وضعیت) به شکلی منحصربهفرد چالشبرانگیز و سخت است و تکتک ما، از جمله من، به شیوههای مختلف به عوامل استرسزا واکنش نشان میدهیم.».
اما نگرانی فزایندهای میان قانونگذاران جمهوریخواه و دموکرات درباره آنچه فقدان پاسخگویی میدانند وجود دارد؛ بهویژه پس از آنکه هگست هفته گذشته گزارشهای مربوط به سلامت روان را «کاملاً تحریفشده» خواند و رد کرد.
هنگامی که هفته گذشته از ترامپ پرسیده شد که آیا «یواساس لینکلن» بیش از حد در دریا بوده است، او به خبرنگاران گفت: «نه، اصلاً کافی نبوده است.»
مأموریت «یواساس لینکلن» قرار بود در ماه مه پایان یابد، اما از آن زمان بارها تمدید شده است.
هفته گذشته مشخص شد که کشتی دیگری، «یواساس جورج واشینگتن»، از موقعیت خود در اقیانوس آرام تغییر مسیر داده و ظرف یک هفته وارد خلیج فارس خواهد شد تا وظایف «لینکلن» را بر عهده بگیرد.
استقرار ناوهای هواپیمابر آمریکا تا چه حد میتواند طولانی باشد؟
طولانیترین استقرار ناو هواپیمابر از زمان جنگ ویتنام، مأموریت ۳۲۶ روزه «یواساس جرالد آر. فورد» بود که در ژوئن ۲۰۲۵، در دوره دوم ریاستجمهوری ترامپ آغاز شد.
آن مأموریت شامل تمرینات ناتو در مدیترانه، حمایت از عملیات نظامی آمریکا برای دستگیری نیکلاس مادورو، رئیسجمهور ونزوئلا، و عملیات در دریای سرخ در جریان جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران بود.
«فورد» پس از شروع مأموریت به عنوان یک استقرار معمول در منطقه آسیا-پاسیفیک، برای عملیاتهای امنیتی به دریای چین جنوبی حرکت کرد و سپس برای کمک به اجرای محاصره دریایی بنادر ایران توسط آمریکا، به دریای عرب و خلیج عمان اعزام شد.
در این مدت، «یواساس فورد» با چندین مشکل فنی از جمله آتشسوزی در عرشه روبهرو شد که آن هم باعث بررسی دقیق توسط کنگره در داخل کشور شد.
استقرارهای طولانی در دوره جنگ ویتنام
برخی از طولانیترین استقرارهای ناوهای هواپیمابر در تاریخ آمریکا در جریان جنگ ویتنام و در اطراف خلیج تونکین رخ داد؛ بهطوریکه «یواساس میدوی» ۳۳۲ روز، «یواساس کورال سی» ۳۲۹ روز و «یواساس ساراتوگا» ۳۰۸ روز عملیاتی بودند.
آنها نیز مشابه «یواساس لینکلن» با مشکلاتی روبهرو بودند. گزارشها حاکی از آن است که برنامه فشرده پروازی برای نبردهای هوایی فعال در جنگ ویتنام، خدمه و عملیاتها را به مرز تواناییشان رساند.
اگرچه استقرارهای طولانیمدت متعددی توسط کشورهای دیگر برای ناوهای هواپیمابر وجود دارد، اما این موارد در مقایسه با رکورد نیروی دریایی آمریکا ناچیز هستند.
ناو «آدمیرال کوزنتسوف» روسیه یک مأموریت پنج ماهه را به مقصد ساحل سوریه در اکتبر ۲۰۱۶ انجام داد، اما از چندین خرابی فنی از جمله از دست دادن هواپیماها رنج برد.
ناو «اچاماس ملکه الیزابت» بریتانیا نیز یک استقرار هفتماهه را در سال ۲۰۲۱ تکمیل کرد که شامل حملات رزمی به اهدافی در عراق و سوریه بود، اگرچه با خرابیهای قابلتوجه به دلیل مسائل مهندسی مواجه شد.
چرا این موضوع بسیار حیاتی است؟
بسیاری از قانونگذاران این پرسش را مطرح کردهاند که آیا اگر شرایط در یک ناو هواپیمابر پرچمدار تا این حد وخیم است، آمریکا میتواند یک محاصره «نامحدود» در خلیج فارس را حفظ کند یا خیر.
در نامهای به هگست در هفته گذشته، سناتور دموکرات ریچارد بلومنتال نسبت به گزارشهای مربوط به وخامت سلامت روان در ناو، و همچنین کمبود اقلام ضروری، آلودگی آب، افزایش حوادث ایمنی و حتی اختلال در خدمات پستی (که از طریق آن کسانی که در ناو هستند بستههای حمایتی دریافت میکنند) هشدار داد.
بلومنتال نوشت: «این گزارشها نیازمند توجه فوری هستند، اما پرسش وسیعتری را نیز مطرح میکنند: اینکه آیا نیروی دریایی میتواند سرعت عملیاتی که اکنون از نیروی ناوهایش مطالبه میشود را حفظ کند، بهویژه در شرایطی که این دولت مکرراً نیروهای آمریکایی را درگیر مناقشاتی به انتخاب خود میکند و به طور فزایندهای برای تداوم آن عملیاتها به ناوهای هواپیمابر متکی است.»
کارشناسان میگویند فقدان توقف در بندر، یک مشکل بزرگ برای «یواساس آبراهام لینکلن» است.
هارلان اولمن، افسر ارشد بازنشسته نیروی دریایی و رئیس شرکت مشاوره راهبردی «گروه کیلوون»، به الجزیره گفت که کشتیها برای عملیاتی نگه داشتن فناوریهای پیشرفته در دورههای طولانی، به مراقبت در ساحل نیاز دارند.
اولمن گفت: «کشتیها نیاز به نگهداری دارند، بهویژه کشتیهایی که بسیار پیچیده هستند و سیستمهای تسلیحاتی بسیار پیشرفتهای دارند؛ مانند ناوهای هستهای با سامانههای بسیار پیشرفته، و کارهایی وجود دارد که نمیتوانید از نظر نگهداری در حین حرکت انجام دهید.»
او اشاره کرد: «کارهای زیادی هست که میتوانید در دریا انجام دهید، اما کارهای بسیار بیشتری وجود دارد که فقط در بندر قابل انجام است.»
اولمن خاطرنشان کرد که استقرارهای طولانیمدت «آمادگی و توانایی آن کشتی را هرچه بیشتر در دریا بماند، فرسوده میکند و این (ناو) فاقد قابلیت تعمیر و گسترش نگهداری است.»
او افزود که دولت ترامپ باید آمادگی دریایی را بر سیاست اولویت دهد و گفت: «این یک مسئله ملی است، نه محلی؛ و دولت نباید تا این حد تدافعی عمل کند. باید بگوید: بسیار خب، ما بررسی میکنیم چه خبر است و اگر مسائلی وجود دارد، به آنها رسیدگی میکنیم.»
پیامدهای استقرار ناوهای هواپیمابر چیست؟
ناوهای هواپیمابر برای استقرار در ماههای متوالی ساخته شدهاند. با این حال، این مسئله هزینههای بالایی دارد، زیرا سفرهای دریایی طولانیمدت ریسک خرابیهای فنی را افزایش میدهد و همچنین میتواند منجر به کاهش روحیه پرسنل و نگرانیهای سلامت روان شود.
ناوهای هواپیمابر بزرگ گرانقیمت هستند. ساخت «یواساس آبراهام لینکلن» در سال ۱۹۸۹ هزینه ۲.۲ میلیارد دلاری داشت و عملیاتی نگه داشتن روزانه آن دهها میلیون دلار هزینه دارد.
مناقشات اخیر در دریای سرخ نیز بر آسیبپذیری ناوهای هواپیمابر بزرگ تأکید کرده است. شورشیان حوثی که نیروی دریایی رسمی ندارند، با این وجود توانستهاند فشار قابلتوجهی بر ناوهای هواپیمابر بزرگ نیروی دریایی آمریکا که در نزدیکی مرز برد موشکهایشان فعالیت میکردند، وارد کنند.
در مقطعی از جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، «یواساس جرالد فورد» مجبور شد صدها مایل از سواحل ایران دور شود تا ریسک هدف قرار گرفتن توسط موشکها را کاهش دهد که این امر کارایی آن را محدود کرد.
