کاوه عزیزی
آرمان امروز : این روزها زیاد از «انسجام ملی» و ضرورت اتحاد مردم سخن میگوییم. سخن درستی است. در شرایطی که کشور با فشارهای خارجی و مشکلات داخلی دستوپنجه نرم میکند، جامعه بیش از همیشه به همدلی و همراهی نیاز دارد. رهبر شهید نیز در مقاطع مختلف از «اتحاد مقدس مردم» سخن میگفت و امروز تقریباً همه مسئولان بر ضرورت حفظ این اتحاد تأکید دارند.
اما یک سؤال جدی وجود دارد: اگر اتحاد برای مردم یک ضرورت است، برای مسئولان ضرورت بیشتری نیست؟
از مردم نمیتوان انتظار داشت که اختلافات خود را مدیریت کنند، سختیها را تحمل کنند و منافع کشور را بر اختلافات شخصی و گروهی مقدم بدانند، اما در همان حال شاهد باشیم که اختلاف میان مسئولان از مرز اختلافنظر عبور کرده و به منازعه سیاسی علنی تبدیل شود.
البته وحدت به معنای یکسان فکر کردن نیست. اتفاقاً جامعه زنده، جامعهای است که در آن نقد و اختلافنظر وجود دارد. مسئولان باید بتوانند از سیاستهای یکدیگر انتقاد کنند، تصمیمها را زیر سؤال ببرند و راههای متفاوتی برای اداره کشور پیشنهاد دهند. حذف اختلافنظر نه ممکن است و نه مطلوب.
مسئله از جایی آغاز میشود که اختلاف نظر به اختلاف در پیام و تصمیم کشور تبدیل شود.
این روزها گاه شاهد بحثهایی میان جریانهای سیاسی هستیم که از نقد معمول سیاسی فاصله گرفته است. حتی در مواردی، ادبیات برخی مجریان و چهرههای رسانه ملی چنان سیاسی میشود که گویی خود به یکی از طرفهای منازعه سیاسی تبدیل شدهاند. رسانه عمومی میتواند نقد کند، پرسشگر باشد و حتی صریح و تند سخن بگوید؛ اما میان «نقد» و «تضعیف» فاصلهای جدی وجود دارد.
این مسئله در سیاست خارجی اهمیت دوچندان دارد. امروز سیاست خارجی فقط موضوع وزارت خارجه یا دیپلماتها نیست. تحریم، روابط خارجی و مناسبات بینالمللی مستقیماً بر اقتصاد، سرمایهگذاری، بازار ارز، اشتغال و حتی زندگی روزمره مردم اثر میگذارد. در چنین شرایطی، کشور نمیتواند با چند صدای متناقض در جهان ظاهر شود.
حتی کشورهایی که در آنها رقابت سیاسی بسیار جدی است، در بزنگاههای امنیتی و ملی، سازوکاری برای رسیدن به یک موضع مشترک دارند. اختلاف در اتاق تصمیمگیری طبیعی است؛ اختلاف …
