آرمان امروز : شرایط در شهر توریستی قمصر به مرحلهای از هشدار رسیده است که دیگر نمیتوان با توصیههای ساده به صرفهجویی از کنار آن گذشت. امروز جیرهبندی آب به متن زندگی مردم رسیده است؛ شهروندانی که برای تأمین ابتداییترین نیاز بیولوژیک خود باید در انتظار نوبت بازگشت آب به شبکه بمانند یا با ظرفهای خالی به سراغ تانکرهای مستقر در میدان جشنواره، شهرداری و چهارراه علوی بروند. تعطیلی یکروزه تمامی پارکها و بوستانها برای مدیریت قطرهچکانی مصرف، نمایی روشن از عمق فاجعهای است که گریبانگیر این خطه شده است.
مصرف آب در قمصر ۳ برابر استاندارد است
مجتبی راعی، فرماندار کاشان در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به تشدید مشکلات تأمین آب شرب در قمصر، کاهش شدید آبدهی چاهها را عامل اصلی این وضعیت دانست و اظهار کرد: اقدامات لازم برای مدیریت این تنش آبی در حال پیگیری است اما واقعیت این است که آبدهی چاهها به شدت افت کرده و ما به صورت مستمر پیگیر رفع مشکل آب شرب هستیم.
وی با ارائه آماری تکاندهنده از وضعیت مصرف در این منطقه تصریح کرد: بر اساس استانداردهای تعریف شده، سرانه مصرف آب برای هر فرد باید حدود ۱۳۰ لیتر باشد، اما متأسفانه میزان مصرف در قمصر به حدود ۴۰۰ لیتر رسیده است. این شکاف عمیق نشان میدهد که بخشی از آب شرب نه برای نیازهای حیاتی، بلکه در مواردی همچون مصارف کشاورزی و پر کردن استخرهای خصوصی مصرف میشود که فشار مضاعفی بر منابع زیرزمینی وارد کرده است.
راعی از آغاز پایشهای سختگیرانه خبر داد و گفت: حدود یک ماه است که اقدامات نظارتی تشدید شده و چاههای غیرمجاز به صورت مستمر رصد میشوند. همچنین مذاکراتی با دارندگان چاههای کشاورزی آغاز شده تا در صورت امکان، به صورت موقت از ظرفیت این منابع برای تأمین آب شرب و عبور از بحران فعلی استفاده شود.
انتظار ۲۰ ساله برای یک جرعه آب؛ پروژه تأمین آب به ۶۰ درصد رسید
در حالی که تشنگی قمصر هر روز ابعاد جدیدی به خود میگیرد، نگاهها به پروژههای عمرانی دوخته شده است که سالها در پیچوخمهای اداری معطل مانده بودند. یاسر اسماعیلی، مدیرعامل آبفای کاشان در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: با توجه به شرایط موجود، ناچار به توزیع پارهوقت آب هستیم و تانکرهای سیار را برای رفع نیاز فوری مردم مستقر کردهایم.
وی با اشاره به پروژه تأمین آب شرب قمصر که سابقهای طولانی دارد، ابراز کرد: این پروژه که از سال ۱۳۸۵ در انتظار تعیین تکلیف بود، سرانجام در اسفندماه سال ۱۴۰۴ وارد مرحله اجرایی شد و اکنون با پیشرفت ۶۰ درصدی در حال طی مسیر است. طی سالهای گذشته طرحهای متعددی برای حفر چاه جدید تهیه شده بود اما موانع اداری اجازه عملیاتی شدن آنها را نمیداد.
اسماعیلی با ابراز امیدواری برای ورود چاه جدید به مدار در نیمه دوم سال جاری، خاطرنشان کرد: اگرچه این چاه به پایداری شبکه کمک میکند، اما راهکار ریشهای تنها حفر چاه نیست. ما همزمان به سمت هوشمندسازی شبکه حرکت میکنیم و نصب کنتورهای هوشمند برای پایش دقیق مصرف و شناسایی مصارف غیرمتعارف را به صورت جدی دنبال میکنیم تا از خروج اضطراری منابع از مدار جلوگیری شود.
سایه استخرهای ویلایی بر سر جیرهبندی مردم بومی
اما حقیقت ماجرا در قمصر، تنها در آمارهای فنی خلاصه نمیشود. مسئله اصلی، تضادی است که مردم در کوچه و خیابانهای شهر لمس میکنند. در سالهای اخیر، توسعه بیرویه ویلاسازی و شکلگیری خانههای تفریحی که عمدتاً در اختیار مالکان غیرساکن است، سیمای قمصر را تغییر داده است؛ ویلاهایی که بخش بزرگی از آنها مجهز به استخرهای خصوصی هستند.
یک شهروند قمصری در گفتگو با خبرنگار مهر با طرح یک پرسش کلیدی گفت: مسئولان از ما میخواهند صرفهجویی کنیم، پارکها را تعطیل میکنند و آب را جیرهبندی میکنند؛ اما آیا کسی میپرسد آب استخرهای این ویلاها از کجا تأمین میشود؟ اگر از شبکه شهری است که یک تخلف آشکار در زمان بحران است و اگر از چاه اختصاصی است، چرا در شرایطی که چاههای شرب شهر خشک شدهاند، این چاهها همچنان آب دارند؟
مردم معتقدند صرفهجویی زمانی پذیرفتنی است که محدودیتها برای همه یکسان باشد. مطالبه ساکنان بومی، اتهامزنی نیست؛ بلکه تقاضای شفافیت در آمار است. آنها میخواهند بدانند چه تعداد چاه در منطقه وجود دارد، چه تعداد مجاز و چه تعداد غیرمجاز هستند و سهم هر بخش از سفرههای آب زیرزمینی قمصر چقدر است.
مطالبه عدالت در مدیریت منابع؛ آب برای زندگی یا تفریح؟
شهروند دیگری در گفتگو با خبرنگار مهر تأکید کرد: ما مخالف گردشگری نیستیم، قمصر با مسافران زنده است؛ اما وقتی آب شرب مردم جیرهبندی میشود، اولویت باید با زندگی باشد نه تفریح. مسئولان باید به صورت عمومی اعلام کنند ضوابط ساخت استخر در این منطقه کمآب چیست و چه نهادی مجوز تأمین آب آن را صادر میکند؟
بحران امروز قمصر را نمیتوان تنها به خروج چند حلقه چاه از مدار تقلیل داد. این وضعیت نتیجه سالها بیتوجهی به توازن میان توسعه ویلاسازی و ظرفیت منابع آبی است. امروز که آب به یک کالای نایاب در پایتخت گل و گلاب تبدیل شده، وظیفه دستگاههای متولی است که با نظارت دقیق و حذف مصارف غیرضروری مانند استخرها، اجازه ندهند منابع محدود آب صرفِ تفریحاتِ عدهای خاص شود.
قمصر تشنه است و این تشنگی با وعده و توصیه برطرف نمیشود. مدیریت بحران در این شهر نیازمند ارادهای قاطع برای برخورد با زیادهخواهی در مصرف آب و برقراری عدالتی است که در آن، حقِ دسترسی به آب شرب برای ساکنان بومی، بر هرگونه مصرفِ تفریحی و غیرضروری ارجحیت داشته باشد. مسئولان باید پاسخگو باشند: در میانه جیرهبندی، سهم عدالت از شیرهای آب قمصر چقدر است؟
