آرمان امروز : جنگی که در محاسبات اولیه واشنگتن قرار بود چند هفته بیشتر طول نکشد، اکنون به رویارویی فرسایشی و بیسرانجامی تبدیل شده است. گزارش شبکه CNBC نشان میدهد که دولت آمریکا پس از فاصله گرفتن از تشدید عملیات نظامی، به فشار مالی و تحریمهای ثانویه روی آوردهاست.
با این حال، ارزیابی تابآوری اقتصاد ایران نشان میدهد که این تلاش هم به نتیجه مورد نظر آمریکا نمیانجامد. طی این مدت اقتصاد ایران توانسته است جریانهای حیاتی خود را حفظ کند.
بنبست نظامی و تغییر میدان نبرد
به نوشته CNBC، درگیری از مرحله عملیات گسترده به بنبستی طولانی تبدیل شده است. «گرگوری برو» تحلیلگر ارشد ایران و انرژی در گروه اوراسیا، معتقد است واشنگتن به دلیل نگرانی از واکنش ایران و کاهش ذخایر مهمات، از تشدید حملات فاصله گرفته و فشار اقتصادی را به گزینه اصلی خود تبدیل کرده است.
«ویل تادمن» پژوهشگر ارشد برنامه خاورمیانه در مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی، نیز تصریح میکند که شواهد اندکی وجود دارد که نشان دهد فشار اقتصادی بتواند ایران را به تسلیم یا واگذاری امتیازات اساسی وادار کند.
این ارزیابیها به معنای کماهمیت بودن فشار اقتصادی نیست؛ بلکه نشان میدهد تحریمها در ایران، بیشتر به ابزار فرسایش بلندمدت تبدیل شدهاند تا وسیلهای برای دستیابی سریع به تغییر سیاسی، چرا که ساختار اقتصادی ایران در طول چند دهه با محدودیتهای بانکی، ممنوعیتهای تجاری و شوکهای ارزی سازگار شده و نتیجه آن، شکلگیری شبکههایی از واسطهها، شرکتهای پوششی، مسیرهای غیرمستقیم حملونقل و سازوکارهای تسویه خارج از نظام مالی غربی بوده است.
صادرات انرژی؛ ستون اصلی دوام اقتصادی
انرژی همچنان مهمترین منبع درآمد خارجی ایران است. حتی در شرایط جنگی، حفظ بخشی از صادرات نفت و فرآوردههای نفتی میتواند برای تأمین ارز واردات، پرداخت هزینههای جاری و پشتیبانی از بازار کالاهای اساسی اهمیت تعیینکننده داشته باشد.
گزارشها از افزایش قابل توجه قیمت نفت برنت پس از آغاز جنگ خبر میدهد؛ هرچند قیمتها بعدتر از اوج خود فاصله گرفتهاند. در حال حاضر وضعیت بازار نفت نشان میدهد معاملهگران تا حدی به استمرار جنگ عادت کردهاند، اما همچنان برای اختلال ناگهانی در عرضه و حملونقل، صرف ریسک در نظر میگیرند. …
