علی میرزامحمدی
آرمان امروز : تحلیل زیر بر اساس متن گفتوگوی تلویزیونی دکتر پزشکیان در مورخ ۶ شهریور ۱۴۰۵ نوشته شده است و دیدگاه ایشان را درباره نیم رخ وضعیت حال و آینده کشور به تصویر می کشد.
پزشکیان وضعیت کشور را در چهار لایه تحلیلی بررسی کرده است:
۱. بحران «ناترازیهای انباشته»: رئیسجمهور وضعیت کشور را نه یک بحران مقطعی، بلکه حاصل انباشت «ناترازیها» در تمامی حوزههای کلیدی میداند. برق، آب، گاز، بانکها، بیمهها، پول و صندوقهای بازنشستگی همگی در وضعیت «لب پرتگاه» توصیف شدهاند. این نشاندهنده یک «بحران سیستمی» است که فراتر از یک دولت خاص، میراث روندهای پیشین است.
۲. فضای «اقتصاد جنگی» و تقلیل رفاه: کشور در وضعیت «جنگ» به سر میبرد. هدف قرار گرفتن زیرساختهای انرژی (نیروگاهها) و خطوط ارتباطی (ریل)، کاهش ۲۵ تا ۳۵ درصدی صادرات و واردات و فشارهای معیشتی (مانند نرخ اجارهبها و تورم)، جامعه را در وضعیت انقباضی قرار داده است. مدیریت کشور در این فضا نه بر مبنای توسعه، بلکه بر مبنای «حفظ ثبات و تابآوری» استوار است.
۳. انسداد در «نظام دیوانی و قانونی»: پزشکیان یکی از موانع اصلی پیشرفت را نه در فقدان منابع، بلکه در «نظام قانونی دستوپاگر» و ساختار اداری ناکارآمد میبیند. او تصریح میکند که قوانین موجود، مانع از تغییر رفتار کارمندان و استانداران است. در واقع، او با یک «پارادوکس » مواجه است: دولت میخواهد تغییر ایجاد کند اما ساختار قانونی (و برخی فشارهای نهادی) اجازه تحول در سبک را نمیدهد.
۴. پارادوکس «گنج و فقر»: او تصویر متناقضی از ایران ارائه میدهد: کشوری که «روی گنج خوابیده» (جغرافیا، منابع، نیروی انسانی) اما در فقر و ناترازی بهسر میبرد. این گزاره نشاندهنده شکاف میان «امکانات بالقوه» و «بهرهوری بالفعل» است که پزشکیان آن را ناشی از عدم سپردن کار به «اهلش» (تخصصگرایی) و اختلافات جناحی میداند.
نگاه پزشکیان به آینده: …
