آرمان امروز- گروه سیاسی: بررسی نشانههای حاشیهنشینی جریانهای تندرو در دوره جدید، از نگاه برخی تحلیلگران، حاکی از آن است که این جریانها بیش از گذشته با کاهش نفوذ و محدود شدن میدان اثرگذاری خود مواجه شدهاند. به باور آنان، مجموعه تحولات اخیر نشان میدهد که رویکردهای تند و رفتارهای رادیکال، دیگر با حمایت گسترده در سطوح مختلف تصمیمگیری و فضای عمومی کشور همراه نیست.
در همین چارچوب، برخی تحلیلها از جمله دیدگاههای مطرحشده از سوی محمد عطریانفر نیز بر این موضوع تأکید دارد که جریانهای تندرو در ماههای اخیر، بهویژه در موضوعاتی که تلاش داشتند آن را به سطح خیابان بکشانند و با اتخاذ مواضع تند یا طرح برخی اظهارات توهینآمیز علیه مسئولان دنبال کنند، نهتنها با استقبال مواجه نشدند، بلکه از سوی بخشهای مختلف حاکمیتی و سیاسی نیز مورد نقد و رد قرار گرفتند.
تحلیلگران همچنین به مواضع اخیر برخی نهادهای رسمی، از جمله سپاه پاسداران، اشاره میکنند و معتقدند انتقاد از اقداماتی نظیر آتش زدن تصویر توافقنامه و رد چنین رفتارهایی، نشانهای از فاصله گرفتن ساختارهای رسمی از اقدامات هیجانی و تندروانه است. از نگاه آنان، این تحولات بیانگر آن است که جریانهای تندرو بیش از گذشته در موضع انفعال قرار گرفتهاند و واکنشهای اخیر آنان را میتوان آخرین تلاشها برای حفظ حضور و اثرگذاری در فضای سیاسی کشور ارزیابی کرد.
در همین حال، به اعتقاد این تحلیلگران، فضای سیاسی ایران بیش از هر زمان دیگری به سمت اعتدال، میانهروی و پرهیز از افراطگرایی در حال حرکت است. آنان بر این باورند که جامعه مدنی نیز از رویکردهایی که به تشدید دوقطبیها و تندروی منجر شود، فاصله گرفته و بر ضرورت تقویت عقلانیت، گفتوگو و مشارکت همه جریانهای سیاسی در چارچوب منافع ملی تأکید دارد.
به باور آنان، حل مسائل و چالشهای کشور در گرو حضور همه ظرفیتهای سیاسی و اجتماعی، تقویت همبستگی ملی و فراهم شدن زمینه مشارکت همه نیروهای مؤثر در اداره کشور است؛ شرایطی که تحقق آن مستلزم کاهش نقش جریانهای تندرو و فراهم شدن فضای لازم برای پیشبرد امور بر پایه عقلانیت و اعتدال خواهد بود.
اسحاق کریمپرور، استاد دانشگاه و کارشناس مسائل سیاسی، در گفتوگو با روزنامه آرمان امروز، با اشاره به ضرورت عبور از فضای افراطگرایی در کشور اظهار کرد: تجربه سالهای گذشته نشان داده است که هر زمان تندروی بر فضای سیاسی غلبه کرده، فرآیند تصمیمگیری ملی نیز با دشواری بیشتری مواجه شده و فرصتهای توسعه و حل مسائل کشور از دست رفته است. به گفته وی، شرایط امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند عقلانیت، گفتوگو و استفاده از همه ظرفیتهای سیاسی و اجتماعی است.
وی با بیان اینکه نشانههای متعددی از کاهش اثرگذاری جریانهای تندرو در فضای سیاسی کشور مشاهده میشود، افزود: مواضع اخیر برخی نهادها و شخصیتهای سیاسی در نقد رفتارهای افراطی نشان میدهد که نوعی اجماع نسبی برای فاصله گرفتن از رویکردهای رادیکال در حال شکلگیری است. این روند میتواند به کاهش تنشهای سیاسی و افزایش امکان گفتوگوی ملی کمک کند.
این استاد دانشگاه با تأکید بر اینکه توسعه بدون همبستگی ملی امکانپذیر نیست، تصریح کرد: پیشرفت اقتصادی، افزایش سرمایهگذاری، بهبود فضای کسبوکار و ارتقای جایگاه بینالمللی کشور، همگی به وجود ثبات سیاسی و اجتماعی وابسته هستند. هر اندازه فضای سیاسی از تنشهای غیرضروری و رفتارهای هیجانی فاصله بگیرد، امکان تصمیمگیریهای کارشناسی و برنامهریزی بلندمدت نیز افزایش خواهد یافت.
کریمپرور ادامه داد: حضور همه جریانهای سیاسی در چارچوب قانون و ایجاد زمینه مشارکت نخبگان و گروههای مختلف اجتماعی، از مهمترین الزامات تقویت سرمایه اجتماعی است. اگر جامعه احساس کند که دیدگاههای مختلف امکان طرح و مشارکت در فرآیندهای تصمیمسازی را دارند، اعتماد عمومی نیز افزایش پیدا میکند و این مسئله آثار مستقیمی بر کارآمدی نظام حکمرانی خواهد داشت.
وی همچنین با اشاره به شرایط منطقهای و بینالمللی گفت: کشور در مقطع کنونی بیش از هر زمان دیگری به انسجام داخلی نیاز دارد. اختلافنظرهای سیاسی امری طبیعی است، اما تبدیل این اختلافها به رفتارهای تند و دوقطبیسازی، هزینههای سنگینی بر کشور تحمیل میکند و فرصت تمرکز بر مسائل اصلی را از بین میبرد.
این کارشناس مسائل سیاسی در پایان تأکید کرد: عبور از تندروی به معنای حذف دیدگاههای مختلف نیست، بلکه به معنای پذیرش گفتوگو، رعایت منافع ملی و ترجیح عقلانیت بر هیجان سیاسی است. هرچه فضای اعتدال و میانهروی تقویت شود، امکان دستیابی به اجماع ملی، افزایش اعتماد عمومی و حرکت کشور در مسیر توسعه و پیشرفت نیز بیش از گذشته فراهم خواهد شد.
