آرمان امروز : بر اساس آخرین ارزیابی ها، تراز فعلی دریاچه ارومیه به ۱۲۷۰.۸۳ متر رسیده و بیشترین تراز ثبتشده در سال جاری نیز ۱۲۷۱.۱۳ متر بوده است؛ رقمی که نسبت به مدت مشابه سال گذشته حدود یک متر و ۱۱ سانتیمتر افزایش دارد.
از سوی دیگر، حدود ۴.۵ میلیارد مترمکعب آب طی سال جاری وارد دریاچه شده است؛ افزایش ورودیای که بیش از هر چیز از بارشهای مناسب و تقویت روانآبها و جریان رودخانههای منتهی به دریاچه ناشی شده است. با این حال، دریاچه ارومیه همچنان در نقطهای قرار دارد که نمیتوان بهبود یکساله شاخصهای آبی را معادل پایان بحران دانست،مسئله اصلی اکنون تنها «آبگیری» دریاچه نیست، بلکه حفظ توازن میان منابع و مصارف در کل حوضه آبریز است؛ حوضهای که طی دهههای گذشته توسعه کشاورزی، برداشت از منابع سطحی و زیرزمینی و افزایش فشار بر آبخوان ها، معادله ورود آب به دریاچه را پیچیده کرده است.
در چنین شرایطی، افزایش بارش و ورود میلیاردها مترمکعب آب به دریاچه را باید بیش از آنکه یک پایان تلقی کرد، فرصتی برای اصلاح مسیر دانست. فرصتی که اگر با تثبیت حقابه زیستمحیطی، کنترل برداشتهای غیرمجاز، اصلاح الگوی کشت، کاهش مصرف آب کشاورزی و مدیریت هماهنگ منابع آب همراه نشود، ممکن است تنها یک دوره موقت بهبود در کارنامه دریاچه ارومیه باقی بماند.
دریاچه ارومیه در سال آبی جاری با ثبت رقم ۱۲۷۰.۸۳ متر، بیش از یک متر نسبت به مدت مشابه سال گذشته افزایش یافته است؛ بهبود قابل توجهی که حاصل بارشهای مناسب و ورود حدود ۴.۵ میلیارد مترمکعب آب به حوضه بوده، اما همزمان با آغاز فصل تبخیر، این پرسش جدی را به دنبال دارد که آیا بهبود و احیای این تالاب بین المللی ادامه دار است یا نه؟
بر همین اساس، کاهش ۴۰ درصدی مصرف و فعالیت کشاورزی در حوضه، تأمین سالانه حدود ۳.۴ میلیارد مترمکعب حقابه مورد نیاز دریاچه، کنترل برداشت از آبخوانها و ایجاد مسیرهای اقتصادی جایگزین برای کاهش وابستگی معیشت جوامع محلی به کشاورزی پرمصرف، همچنان در زمره الزامات احیای پایدار قرار دارد.
وضعیت هیدرولوژیک دریاچه بهبود محسوسی دارد
مدیر دفتر تلفیق و برنامهریزی ستاد احیای دریاچه ارومیه گفت: دریاچه ارومیه امسال در حالی وارد فصل کاهش طبیعی تراز آب شده که وضعیت هیدرولوژیک آن در مقایسه با سال گذشته بهبود محسوسی یافته است. بر اساس آخرین ارزیابیها، تراز فعلی دریاچه به ۱۲۷۰.۸۳ متر رسیده و بیشترین تراز ثبتشده در سال جاری نیز ۱۲۷۱.۱۳ متر بوده است.
سعید عیسی پور در گفتگو با خبرنگار مهر، اظهار کرد: این میزان در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته حدود یک متر و ۱۱ سانتیمتر افزایش نشان میدهد و نسبت به ابتدای سال آبی نیز تراز دریاچه حدود یک متر و ۳۳ سانتیمتر بالاتر است. وی ادامه داد: افزایش تراز دریاچه در سال جاری بیش از هر چیز تحت تاثیر بارشهای مناسب و افزایش ورودی منابع آبی به حوضه رخ داده است. برآوردها نشان میدهد امسال نزدیک به ۴.۵ میلیارد مترمکعب آب وارد دریاچه ارومیه شده که بخش قابل توجهی از این میزان حاصل افزایش روانآبها و جریان رودخانههای منتهی به دریاچه بوده است.
حق آبه مورد نیاز دریاچه ارومیه ۳.۴ میلیارد مترمکعب است
عیسی پور خاطرنشان کرد: البته باید میان حجم آب ورودی و حقابه واقعی دریاچه تفکیک قائل شد؛ چراکه بر اساس برآوردهای موجود، حقابه مورد نیاز دریاچه حدود ۳.۴ میلیارد مترمکعب در سال است و تأمین این میزان باید به عنوان یک الزام پایدار در مدیریت منابع آب حوضه مورد توجه قرار گیرد. مدیر دفتر تلفیق و برنامهریزی ستاد احیای دریاچه ارومیه ادامه داد: دریاچه ارومیه در یک حوضه آبریز بسته قرار گرفته و ورودی و خروجی آب آن عمدتاً به بارش مستقیم، جریان رودخانهها و تبخیر محدود میشود. از این منظر، هرگونه تغییر در میزان بارش، روانآب، برداشت از منابع سطحی و زیرزمینی و نحوه بهرهبرداری از سدها میتواند به صورت مستقیم بر تراز و وسعت پهنه آبی اثر گذارد.
عیسیپور با اشاره به نقش رودخانههای حوضه در تأمین منابع آب دریاچه گفت: رودخانههای اصلی و مجاری آبی نقش اساسی در انتقال منابع آب به دریاچه دارند و مدیریت آنها باید در چارچوب تأمین حقابه زیستمحیطی انجام شود.
