امیرمحمد میرزامحمدی
آرمان امروز : لیگ برتر فوتبال ایران در سال ۱۴۰۵ با حضور تماشاگران جمعه ۲۳ مرداد آغاز و شنبه نیز ادامه خواهد یافت؛ اتفاقی که پس از فصل ناتمام گذشته، برای فوتبال ایران اهمیتی دوچندان دارد. فصل گذشته، بهدلیل شرایط بحرانی و ملاحظات امنیتی ناشی از جنگ تحمیلی، مسابقات در میانه راه متوقف شد و این ناتمامی، نهفقط برای باشگاهها و بازیکنان، بلکه برای هوادارانی که فوتبال را بخشی از زندگی روزمره خود میدانند، تجربهای تلخ بود.
اکنون آغاز فصل جدید میتواند چیزی بیش از شروع یک رقابت ورزشی باشد؛ این لیگ میتواند نشانهای از بازگشت آرامش، نظم و امید به فضای عمومی کشور باشد. اما تحقق این هدف، تنها با برگزاری چند مسابقه ممکن نمیشود. فوتبال، بهویژه در سطح لیگ برتر، نیازمند سازوکاری دقیق، حرفهای و هماهنگ است؛ سازوکاری که در آن بازیکنان، مربیان، داوران، مسئولان برگزاری، نیروهای امنیتی، رسانهها و تماشاگران هر یک نقش خود را درست و مسئولانه ایفا کنند. در این میان، ورزشگاهها اهمیت ویژهای دارند. ورزشگاه فقط محل برگزاری مسابقه نیست، بلکه بخشی از تجربه فوتبال است. اگر ورود و خروج تماشاگران بهدرستی مدیریت نشود، اگر امکانات رفاهی در حد مطلوب نباشد، اگر امنیت سکوها و اطراف زمین تأمین نشود، و اگر فضای ورزشگاه از تنش و بینظمی فاصله نگیرد، کیفیت مسابقه نیز تحتتأثیر قرار خواهد گرفت. بنابراین، ارتقای استاندارد ورزشگاهها باید در اولویت قرار گیرد.
از سوی دیگر، داوری منصفانه و شفاف، یکی از مهمترین پایههای اعتماد عمومی به لیگ برتر است. هرچه تصمیمهای داوری دقیقتر و سازوکار نظارتی روشنتر باشد، حاشیهها کمتر و اعتبار مسابقات بیشتر خواهد شد. استفاده درست از فناوریهایی مانند VAR نیز میتواند به کاهش خطا و افزایش عدالت ورزشی کمک کند؛ البته به شرط آنکه این فناوری بهدرستی و در چارچوب حرفهای به کار گرفته شود.
نقش تماشاگران را نیز نباید نادیده گرفت. تماشاگران، روح فوتبالاند. حضور آنان در ورزشگاه، شور مسابقه را بالا میبرد و به بازیکنان انگیزه میدهد. در شرایطی که جامعه ایران با فشارهای روانی و اجتماعی فراوانی روبهروست، فوتبال میتواند به فرصتی برای تخلیه هیجانی سالم، همدلی و بازسازی امید جمعی تبدیل شود. به همین دلیل، حفظ کرامت و امنیت تماشاگران باید به همان اندازه نتیجه مسابقه جدی گرفته شود. رسانهها نیز در این میان وظیفهای مهم دارند. پوشش خبری لیگ برتر نباید صرفاً به حاشیه، جنجال و هیجانهای زودگذر محدود شود. رسانههای حرفهای میتوانند با تحلیل فنی، معرفی بازیکنان و مربیان، پرداختن به اخلاق ورزشی و توجه به مسائل ساختاری فوتبال، به ارتقای سطح این مسابقات کمک کنند. در واقع، لیگ برتر زمانی به سرمایهای اجتماعی تبدیل میشود که رسانهها نیز در بازنمایی آن مسئولانه عمل کنند.
فوتبال در ایران فقط یک سرگرمی نیست؛ بخشی از حافظه و احساس جمعی مردم است. برای بسیاری، این مسابقات با خاطره، رقابت، تعلق و امید گره خورده است. از این منظر، لیگ برتر ۱۴۰۵ میتواند آغاز تازهای باشد؛ آغاز فصلی که در آن نظم بر بینظمی غلبه کند، احترام جای تنش را بگیرد و فوتبال دوباره به میدان شادی و همبستگی تبدیل شود.
اگر قرار است این فصل، فصلی متفاوت باشد، باید بر سه اصل استوار شود: امنیت، عدالت و احترام به تماشاگر. بدون این سه اصل، هیچ لیگ پرباری شکل نخواهد گرفت. اما اگر این اصول جدی گرفته شوند، فوتبال میتواند بار دیگر همان نقش مهم خود را در زندگی مردم ایفا کند؛ نقشی برای تقویت روحیه، ایجاد امید و زنده نگهداشتن شور جمعی.
