
به گزارش گروه رسانهای شرق،
روزانه تحولات مختلفی در زمینه حقوق و قضا رخ میدهد و میتوان رویدادهایی چون مصوبه مجلس با نام «مقابله با نفوذ سرویسهای اطلاعاتی و دولتها یا نهادهای بیگانه در کشور» یا آرای صادره از مراجع قضائی را مورد تجزیه و تحلیل قرار داد. یک راه دیگر هم وجود دارد، اینکه از رخدادهای روزمره فاصله بگیریم و به اوضاع و احوال نظام حقوقی نگاهی بیندازیم. چنین طرحهای فاقد پشتوانهای که میتوان آنها را به «قانونگذاری هیجانی» تعبیر کرد، باید گفت حتی مردم عادی هم تشخیص میدهند وقتی مجازات «قتل غیرعمدی»، شش ماه تا سه سال است و قضات مکلف شدهاند اصولا حداقل کیفر (شش ماه) را تعیین کنند؛ تعیین 20 سال حبس برای یک اظهارنظر یا چیزی شبیه به آن تناسبی ندارد.
وقتی میرزا یوسفخان تبریزی، مشهور به مستشارالدوله، رساله «یک کلمه» را در سال 1253 هجری خورشیدی منتشر کرد، هیچگاه تصور نمیکرد بعد از 150 سال موضوع روز همچنان همان یک کلمه باشد. این کتاب یکی از نخستین تلاشهای روشنفکران ایرانی برای ایجاد حکومت قانون و مشروطه به شمار میرود که در پیدایش جنبش مشروطه نقش داشته و از منابع بحث انجمنهای سری دوره مشروطه بوده است. او که سالها کاردار سفارت ایران در پاریس بود، در مواجهه با پیشرفتهای اروپا سعی در واکاوی علل عقبماندگی جامعه ایرانی داشت و در رسالهاش مهمترین دلیل عدم پیشرفت ایران را فقط در یک کلمه و آن هم «قانون» بیان میکند. اینکه تا به مشکلی برمیخوریم، متنی تهیه و از تصویب بگذرانیم، نگاهی فراواقعبینانه (به زبان انگلیسی «سورئال») است. کنارگذاشتن ساختارهای حقیقی اقتصاد و جامعه و دلبستن به چند کلمه روی کاغذ نهتنها مشکل را حل نمیکند، اغلب بحرانساز خواهد بود. برای نمونه طبق ماده 4 «قانون تسهیل ازدواج جوانان» (مصوب 27 آذر 1384) دولت مکلف است به زوجینی که اشتغال یا درآمد ندارند حداکثر تا دو سال از تاریخ ازدواج مبلغی به عنوان کمکهزینه زندگی بهصورت قرضالحسنه پرداخت کند، اما اثری از اجرا در کار نیست.
قانون …












