۶۳۰ هزار شغل صنعتی بعد از جنگ از بین رفت

اقتصادی

وحید نوبهار، کارشناس صنعت بیمه، در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم گفت: تنگه هرمز علاوه بر جایگاه راهبردی جغرافیایی تبدیل به گلوگاه بیمه‌ای هم شده است. کشتی برای عبور از هرمز به پوشش بیمه‌ای نیاز داشته لکن بیمه‌گر برای صدور پوشش مذکور با ریسکی مواجه است که می‌تواند در چند دقیقه سرمایه قابل توجهی را به خسارت تبدیل کرده و مالک کشتی نیز وقتی حق‌بیمه جنگ به چند میلیون دلار برای یک سفر می‌رسد، ممکن است ترجیح دهد کلاً وارد مسیر نشود. حاصل چرخه فوق پدیده‌ای است که بنده آن را به انسداد بیمه‌ای هرمز تعبیر میکنم.

وی افزود: بیمه‌گران بین المللی عنداللزوم تصمیم سیاسی برای بستن تنگه نگرفته‌ لکن رفتار اقتصادی و حرفه‌ای آنها به کاهش شدید تردد تجاری مینجامد. بر اساس شواهد بازار و گزارش رویترز در 8 ژوئیه 2026، برخی بیمه‌گران ریسک جنگ به شرکت‌های کشتیرانی توصیه کرده‌اند سفرهای خود از تنگه هرمز را متوقف کنند. همزمان، برخی شرکت های دیگر در حال بازبینی شرایط بیمه‌نامه‌های خود بودند که واکنش پساحمله به سه نفتکش بود و نرخ بیمه ریسک جنگ در خلیج فارس از حدود 2 درصد ارزش کشتی به نزدیک 3 درصد رسید و احتمال افزایش آن تا 5 درصد نیز مطرح شد.

نوبهار گفت: مبرهن است که رفتار بیمه‌گران از نظر فنی قابل درک است. بیمه‌گر در برابر ریسکی قرار دارد که فراوانی آن ممکن است قابل برآورد باشد لکن شدت خسارت بالقوه آن کلان خواهدبود. اصابت موشک، مین، توقیف، حمله به نفتکش یا حامل گازمایع و خسارت کامل بدنه می‌تواند یک خسارت چند ده یا حتی چندصد میلیون دلاری ایجاد کند. فلذا قیمت‌گذاری بیمه بر اساس الگوی گذشته نگر دیگر پاسخگو نبوده و نرخ دهی به ارزیابی لحظه‌ای تهدید، مسیر، نوع کشتی، ارزش محموله و وضعیت امنیتی وابسته می‌شود.

وی ادامه داد: شاید اعداد، بهتر بتوانند شدت تغییرات را نشان ‌دهند. نرخ بیمه ریسک جنگ در گذشته برای برخی سفرهای منطقه‌ای در حدود 0٫25 درصد ارزش بدنه گزارش می‌شد. نرخ در ماه ژوئن برای عبور از هرمز به حدود 4 درصد رسیده و در ژوئیه دامنه نرخ‌های گزارش‌شده به 3 تا 10 درصد ارزش کشتی افزایش یافت. برای یک نفتکش 100 میلیون دلاری، نرخ 3 درصد حدود 3 میلیون دلار حق‌بیمه و نرخ 10 درصد معادل 10 میلیون دلار برای پوشش ریسک جنگ که قبلا حدود 250 هزار دلار بود.

این کارشناس صنعت بیمه تصریح کرد: نکته قابل توجه این است که بازار بین المللی بیمه در ژوئن تلاش کرد ظرفیت جدیدی برای حل مشکل ایجاد کند. لویدز اعلام کرد کنسرسیومی برای ارایه پوشش جنگ به کشتی‌ها و محموله‌های عبوری از هرمز ایجاد شده است که تا 400 میلیون دلار ظرفیت نگهداری ریسک در نظر گرفته بود. لکن اقدام مذکور یک تناقض مهم را آشکار می‌کند مبنی بر اینکه ایجاد ظرفیت بیمه‌ای به معنای پذیرش گسترده ریسک نیست. لویدز به صراحت اعلام کرده بود که دسترسی به این پوشش مشروط به بررسی تحریم‌ها، ارزیابی تک‌ریسک، شرایط و استثنائات بیمه‌نامه و الزامات قانونیست.

نوبهار افزود: یک کشتی نمی‌تواند فقط با پرداخت حق‌بیمه اعلام‌شده، پوشش را قطعی فرض کند و هر ریسک باید جداگانه ارزیابی شود. لذا موضوع یادشده در عمل دیوار اقتصادی در برابر تردد ایجاد می‌کند. بیمه‌گر از یک طرف نمی‌تواند ریسک را بدون محدودیت نگهداری بپذیرد و از طرف دیگر، مالک کشتی که با حق‌بیمه چندمیلیون‌دلاری مواجه شده، باید اقتصاد کل سفر را دوباره محاسبه کند.

وی گفت: اگر یک نفتکش 100 میلیون دلاری با نرخ 10 درصد بیمه شود، 10 میلیون دلار هزینه پوشش جنگ به سفر اضافه می‌شود. اگر ارزش محموله نیز چند ده میلیون دلار باشد، هزینه واقعی ریسک می‌تواند بالاتر رود. اگر نرخ کرایه، هزینه سوخت، هزینه انتظار، احتمال تأخیر و هزینه‌های امنیتی نیز به آن اضافه شود، ممکن است عبور از هرمز از نظر اقتصادی توجیه خود را از دست بدهد. می توان گفت رفتار بیمه‌گر به رفتار مالک کشتی پیوند می خورد. مالک کشتی نمی‌گوید «من بیمه ندارم، پس عبور نمی‌کنم». ممکن است بیمه وجود داشته باشد، اما قیمت بیمه آن‌قدر بالا باشد که عبور را غیراقتصادی کند.

وی ادامه داد: داده‌های کپلر از تردد هرمز اثر مذکور را به‌خوبی نشان می‌دهد. میانگین عبور در ماه اگوست کمتر از ده کشتی بوده که که پیش از جنگ، تعداد عبورهای روزانه بیش از 130 فروند بود. لذا فاصله بین بیش از 130 عبور روزانه پیش از جنگ و ارقام تک‌رقمی فعلی را نمی‌توان فقط با کاهش تقاضای حمل‌ونقل توضیح داد. امنیت مسیر، حمله به کشتی‌ها، نگرانی مالکان و محدودیت‌های بیمه‌ای همزمان عمل کرده‌اند. رویترز نیز در گزارش 19 اگوست تصریح کرده نگرانی‌های امنیتی، محموله‌های بزرگ نفتی را از مسیر دور کرده و برخی شرکت‌های بزرگ کشتیرانی فعالیت خود از هرمز را متوقف کرده‌اند.

نوبهار تصریح کرد: شرکت بیمه‌گر در یک موقعیت متناقض قرار گرفته است. مأموریت بیمه این است که با انتقال ریسک، امکان فعالیت اقتصادی را فراهم کند لکن وقتی ریسک جنگ از ظرفیت معمول بازار فراتر می‌رود، سازوکار انتقال ریسک خود می‌تواند به محدودکننده فعالیت اقتصادی تبدیل شود. بیمه‌گر نمی‌خواهد ریسک را بدون قیمت‌گذاری متناسب با خطر بپذیرد و از آن سو قیمت بالاتر نیز تقاضا را کاهش می‌دهد. کاهش تقاضا باعث کاهش تردد می‌شود. کاهش تردد، خود نشانه‌ای از افزایش ریسک عملیاتی و نااطمینانی مسیر بوده که می‌تواند نرخ گذاری را سخت‌تر کند.

وی ادامه داد: حلقه معیوبی که گفته شد، توضیح می‌دهد چرا حتی ایجاد ظرفیت 400 میلیون دلاری لویدز نیز به بازگشت تجارت دریایی هرمز منجر نشده است. ظرفیت نگهداری بیمه‌ای ایجاد شده لکن ریسک اقتصادی عبور همچنان برای بخش اعظم مالکان کشتی جذاب نیست.

نوبهار گفت: نگاهی به رفتار بیمه‌گران در ماه‌های گذشته نیز موید موضوع است. رویترز در ماه مارس از افزایش بیش از 1000 درصدی حق‌بیمه‌های پوشش جنگ در برخی موارد خبر داد. نرخ‌ها در مقطعی در ماه آوریل به حدود 3 درصد ارزش کشتی رسیدند و در ژوئیه، برخی منابع بازار از امکان رسیدن نرخ‌ها به 5 درصد و بالاتر سخن گفتند. منطق حرفه‌ای بیمه‌گری در شرایط جنگی، ناخواسته به یکی از موانع بازگشت کشتیرانی تبدیل شده است.

وی اظهار کرد: لذا باید گفت برای بازگشت واقعی کشتیرانی به هرمز، اعلام باز بودن تنگه که در رسانه های خارجی گاهی گفته می شود، قابل باور نیست. آنچه از زاویه فنی بیمه گری قابل بررسی است، افزایش منظم تردد کشتی‌ها و کاهش نرخ بیمه ریسک جنگ بوده که شاخص‌های مهم برای ارزیابی بازگشایی واقعی هرمز محسوب می شود.

نوبهار افزود: در واقع، بازگشایی واقعی هرمز را می‌توان از روی نرخ بیمه سنجید. اگر کشتی‌ها دوباره حرکت کنند لکن پوشش جنگ همچنان چند درصد ارزش کشتی باشد، بازار هنوز هرمز را امن تلقی نکرده است. بازگشت پایدار تردد زمانی محتمل‌تر خواهد بود که نرخ بیمه، ظرفیت پذیرش بیمه‌گران و رفتار مالکان کشتی همزمان به وضعیت عادی‌تری نزدیک شود.

این کارشناس صنعت بیمه در پایان گفت: لذا عدد 130 عبور روزانه پیش از جنگ در برابر ارقام تک‌رقمی مرداد 1405 شاید گویاترین شاخصی باشد که صنعت بیمه در این فاصله به یکی از متغیرهای تعیین‌کننده تصمیم برای عبور تبدیل شده است. به عبارت بهتر صنعت بین المللی بیمه به یکی از متغیرهای تعیین‌کننده جریان تجارت جهانی تبدیل شده که در مقطع کنونی خواه ناخواه همراه با سیاست های دریایی میهن اسلامی حرکت می کند.

انتهای پیام/  

اقتصادی

 سعید شجاعی، معاون برنامه‌ریزی وزارت صنعت، معدن و تجارت، در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، درباره آخرین اقدامات وزارت صمت برای حمایت از واحدهای آسیب‌دیده در جریان جنگ و اینکه تا کنون هیچ کدام از بنگاهها موفق به دریافت تسهیلات نشده اند، اظهار کرد: اقدامات وزارت صمت در این زمینه در دو سطح در حال انجام است که بخشی از آن در اختیار مستقیم این وزارتخانه و بخش دیگر نیازمند تصمیم‌گیری و تصویب در سطح دولت است.

.

وی افزود: در حوزه اختیارات وزارت صمت، تسهیل فرآیند ثبت سفارش و اولویت‌دهی ارزی برای واحدهای آسیب‌دیده در دستور کار قرار گرفته و مصوبات لازم برای اجرای این فرآیند اخذ شده و اکنون در حال اجراست.

شجاعی ادامه داد: در حوزه شهرک‌های صنعتی نیز واگذاری زمین با شرایط ویژه برای واحدهای آسیب‌دیده در نظر گرفته شده است. حتی برای واحدهایی که خارج از محدوده شهرک‌های صنعتی مورد اصابت قرار گرفته‌اند، شرایط مشابه واحدهای مستقر در شهرک‌ها لحاظ شده است.

بسته بازسازی بنگاه‌ها در مراحل نهایی تصویب

معاون برنامه‌ریزی وزارت صمت با اشاره به اقداماتی که نیازمند تصمیم‌گیری در سطح دولت است، گفت: برای پرداخت تسهیلات به این واحدها نیازمند اخذ برخی مجوزهای فراتر از اختیارات وزارت صمت بودیم. بسته بازسازی در ستاد بازسازی تصویب شده و اکنون در شورای سران در حال طی مراحل نهایی است.

وی افزود: بر اساس پیگیری‌های انجام‌شده، این بسته تقریباً در مراحل نهایی قرار دارد و پس از ابلاغ، فرآیند اجرایی حمایت از واحدهای آسیب‌دیده با سرعت بیشتری آغاز خواهد شد.

شجاعی با اشاره به تعداد واحدهای آسیب‌دیده گفت: حدود 3 هزار و بالغ بر 3 هزار واحد مورد اصابت قرار گرفته‌اند که حدود یک‌سوم آنها در حوزه اصناف قرار دارند.

وی در واکنش به عدم تخصیص تسهیلات به بنگاههای جنگ زده،‌ ادامه داد: از همان ابتدا مکاتباتی با مجموعه‌هایی مانند بنیاد برکت و همچنین برای استفاده از ظرفیت تبصره‌ها انجام شد و فرآیند پرداخت تسهیلات نیز آغاز شده است. البته چند بنگاه و صنف توانسته‌اند از این تسهیلات استفاده کنند، اما تعداد آنها قابل ملاحظه نیست و قبول داریم که سرعت پرداخت تسهیلات تاکنون پایین بوده است.

هدف‌گذاری برای تسهیلات با نرخ 18 درصد

معاون برنامه‌ریزی وزارت صمت درباره منابع پیش‌بینی‌شده برای حمایت از بنگاه‌های آسیب‌دیده گفت: اگر تمام اجزای بسته‌ای که وزارت صمت طراحی کرده، با استفاده از ظرفیت اهرمی منابع اجرایی شود، امکان ایجاد حدود 130 تا 140 هزار میلیارد تومان ظرفیت تسهیلات‌دهی وجود خواهد داشت.

وی افزود: تلاش ما این است که نرخ تسهیلات حمایتی کمتر از 23 درصد باشد و هدف‌گذاری اصلی ما نرخ 18 درصد است؛ البته در شرایط فعلی نمی‌توانم این نرخ را به‌صورت قطعی اعلام کنم.

شجاعی همچنین از مذاکرات وزارت صمت با بانک مرکزی برای حمایت ویژه از واحدهای گلوگاهی خبر داد و گفت: روز گذشته جلسه‌ای با معاون سیاست‌گذاری پولی بانک مرکزی داشتیم و در این جلسه تفاهم اولیه‌ای برای برخی واحدهای گلوگاهی آسیب‌دیده انجام شد تا با همکاری بانک مرکزی، یک مسیر ویژه برای پرداخت تسهیلات به این واحدها ایجاد شود.

انتهای پیام/

راضیه حسینی بالاخره کنکور امسال هم برگزار شد. کنکوری که شاید بتواند لقب عجیب‌ترین دوره را از آن خود کند. به نظرمان داوطلبان امسال همگی به‌نوعی آسیب‌دیده هستند.

اصلاً همین که توانستند در شرایط جنگی، آتش‌بسی که بود ولی نبود و پساجنگ خود را به آزمون برسانند نشان می‌دهد یک خاورمیانه‌ای تمام‌عیار هستند. یک ول‌نکن شش‌دانگ.

این داوطلبان تنها چیزی که نداشتند آرامش و ثبات فکری و روحی بود. کنکوری‌های پیش از آن‌ها، خود را در اتاق حبس می‌کردند، در را به روی هر موجود زنده‌، حتی حشرات و جانوران می‌بستند، سکوت را می‌بلعیدند تا بتوانند از غول کنکور بگذرند. مطالب پیشنهادی قیمت طلا، سکه، دلار و سایر ارزها ۲۴ تیر ۱۴۰۲ (جدول) ۱۴۰۲/۰۴/۲۴ تولید شیرخشک نوزاد در مهرماه به ۴.۵ میلیون قوطی رسید ۱۴۰۴/۰۸/۱۴

اما بچه‌های امسال درحالی‌که می‌رفتند تا در اتاق را ببندند یک‌هو انفجاری بیخ گوش‌شان اتفاق می‌افتاد و کلاً در و پنجره با هم از جا کنده می‌شد؛ البته برخی که خیلی خوش‌شانس بودند فقط کمی موج انفجار دریافت می‌کردند و بعد دوباره برمی‌گشتند سر درس و کتاب.

مغزشان دیگر نمی‌فهمید باید استرس داشته باشد، یا آرام باشد و درس بخواند. اصلاً کدام استرس را اول داشته باشد، نگرانی کنکور یا ترکیدن؟

اگر دیگر زیادی خوش‌شانس بودند و شهرشان کلاً از انفجار و این حرف‌ها دور بود، می‌توانستند در را ببندند، سکوت را ببلعند، اما باز با انواع‌واقسام خبرها بمباران می‌شدند و در ادامه با لغو امتحانات و کنکور هر بار تست اعصاب و روان می‌دادند.

دوازدهمی‌ها سیصد و شصت و پنج بار برای امتحانات آماده شدند، بارها برای کنکور خیز برداشتند و باز عقب نشستند، از فک‌وفامیل و دوست و آشنا هم تا دل‌تان بخواهد انواع خبرهای فیک را دریافت کردند.

یکی می‌گفت: «کنکور امسال اصلاً برگزار نمی‌شه» آن یکی می‌گفت: «همه‌ی پسرها باید مستقیم برن سربازی. دیگه کنکور بی کنکور» یکی دیگر خیلی محکم و مطمئن می‌گفت: «من خبر موثق دارم. دیگه هیچ دانشگاهی نمی‌مونه که شما توش درس بخونید. الان هم نصف بیشتر رو زدن شما خبر ندارید.» و…

داوطلبان امسال در هر نقطه‌ای از ایران، تنها چیزی که نداشتند آرامش بود و تنها چیزی که خیلی داشتند، یا مجبور شدند داشته باشند، صبر. جا دارد یکی از خوانندگان عزیز «صبر ایوب» را فقط مخصوص کنکوری‌های امسال بخواند.

ابتدای ترانه هم با این بیت شروع شود

«گفته بودم اگه برگزار بشی دوباره/ غم می ره از دل و تاریکی می‌میره»

و در ادامه همه‌ی داوطلبان با هم بخوانند:

«صبر ایوب زمان، صبر منه/ تست‌ها بی تو کشکه و زجر منه» تگ هااخبار برگزیده سرمقاله طنز