تهران در برابر محاصره اقتصادی؛ از هشدارهای دیپلماتیک تا نگرانیها از تبعات داخلی اعلام رسمی فاز جدید کارزار فشار اقتصادی علیه ایران توسط کاخ سفید، ابعاد تازهای به منازعه قدیمی و جنگ فعلی تهران و واشنگتن داده است. دونالد ترامپ با توصیف این اقدامات به عنوان «روز دی اقتصادی» و انزوای بیسابقه، و اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، با خطونشان کشیدن برای شریانهای مالی ایران، جبهه جدیدی را گشودهاند. مایک جانسون، رئیس مجلس نمایندگان آمریکا نیز رسماً تاکید کرده است که فشار بر منابع مالی و مهار نفوذ منطقهای، گام بعدی واشینگتن برای دستیابی به اهداف مدنظرش است.
«D-Day» یا روز «دی» اقتصادی، تعبیر استعاری ترامپ برای بزرگنمایی طرح تشدید فشارهای اقتصادی علیه ایران است. اصطلاح D-Day ریشهای نظامی دارد و بیش از همه به ششم ژوئن ۱۹۴۴، روز آغاز عملیات بزرگ متفقین در نرماندی، اشاره میکند؛ روزی که سرآغاز یک عملیات گسترده و تعیینکننده بود. از اینرو، منظور ترامپ از «Economic D-Day» آغاز کارزاری فراگیر برای افزایش تحریم، فشار و انزوای اقتصادی ایران است که به بیان سادهتر میتوان از تعابیری همچون «روز سرنوشتساز اقتصادی»، «عملیات بزرگ اقتصادی» یا «روز آغاز جنگ تمامعیار اقتصادی» استفاده کرد.
با این حال، تحلیلهای بینالمللی و کارشناسی نشان میدهد که واشنگتن برای اجرای این تهدیدها با موانع ساختاری جدی روبهروست. تحریمهای یکجانبهای که طی سالهای گذشته علیه شبکه بانکی و نفت ایران اعمال شدهاند، عملاً ظرفیت جدیدی برای فشار مستقیم باقی نگذاشتهاند. از این رو، واشنگتن ناگزیر است به تهدید شرکای تجاری و مویرگهای مالی ایران در کشورهایی نظیر چین، امارات و ترکیه روی آورد؛ تصمیمی که به دلیل وابستگیهای متقابل در بازار جهانی انرژی و اختلال در زنجیره تامین بینالمللی، با چالشهای دیپلماتیک و اقتصادی کلانی برای خود آمریکا و متحدانش همراه خواهد بود.
پاسخ تهران به جنگ اقتصادی …
