گروه سیاسی – سمیرا عبدالملکی: در این نشست، دکتر سمیه مروتی و سعادت شریفیپور با تمرکز بر تحولات مرزهای شرقی، تغییر الگوهای تولید و قاچاق مواد مخدر و بازآرایی بازیگران منطقهای، نشان دادند که مسئله مواد مخدر دیگر صرفاً یک چالش انتظامی یا اجتماعی نیست، بلکه به بخشی از رقابتهای ژئوپلیتیکی و پروژه امنیتیسازی ایران در نظام بینالملل تبدیل شده است. محور مشترک سخنان آنان آن بود که همزمان با تغییر سیاستهای طالبان و دگرگونی الگوی تولید مواد مخدر در افغانستان، زمینه برای انتقال تدریجی کانون اتهامات از افغانستان به ایران در حال شکلگیری است؛ روندی که اگر با کنشگری فعال سیاسی، رسانهای و امنیتی مواجه نشود، میتواند به شکلگیری پروندهای جدید علیه جمهوری اسلامی ایران بی انجامد.
افغانستان و پاکستان؛ زیستبوم فرامرزی تهدید
دکتر سمیه مروتی بحث خود را با این گزاره آغاز کرد که تحولات افغانستان و پاکستان را نباید صرفاً در قالب مسائل داخلی این دو کشور تحلیل کرد، بلکه باید آنها را بخشی از یک «شبکه فرامرزی تهدید» دانست؛ شبکهای که آثار آن مستقیماً امنیت ملی ایران را تحت تأثیر قرار میدهد.
به اعتقاد وی، مطالعه جرایم سازمانیافته در شرق ایران نیازمند توجه به چند مفهوم کلیدی از جمله «عادیسازی حضور»، «مشروعیتبخشی به حضور بازیگران خارجی» و «پیوند تهدیدهای بیرونی با آسیبپذیریهای داخلی» است. از این منظر، افغانستان و پاکستان تنها همسایگان شرقی ایران نیستند، بلکه به زیستبومی امنیتی تبدیل شدهاند که هر تحول در آن میتواند پیامدهایی مستقیم برای ایران ایجاد کند.
وی تأکید کرد که مسئله اصلی برای ایران صرفاً وقوع بحران در آن سوی مرزها نیست، بلکه «سرریز پیامدها» است؛ پیامدهایی که میتواند در قالب قاچاق، مهاجرت، شکلگیری اقتصادهای غیررسمی، شبکههای جرایم سازمانیافته و حتی تغییر الگوهای امنیتی در استانهای شرقی کشور ظاهر شود. از این منظر، مرز دیگر صرفاً یک خط جغرافیایی نیست، بلکه نقطه اتصال دو محیط امنیتی است …
