از فستیوال کوچه تا انفجار موشک؛ تاثیرات جنگ بر گردشگری جنوب رپرتاژ آگهی: اسفند سال ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ اگر در بافت قدیم بوشهر راه میرفتید، صدای سنج و دمام نوازی از هر کوچهای شنیده میشد. مردم از ماهها قبل برای فستیوال کوچه بوشهر خانه و اتاق رزرو کرده بودند. در کیش و قشم هم جُنگهای شبانه، کنسرتها و فستیوالهای خرید تابستانی و بهاری، جزایر را پر از مسافر میکرد.
رویدادهایی مثل فستیوال کوچه یا جشنوارههای تابستانی کیش فقط یک جشن ساده نبودند؛ این برنامهها نمادی از زنده بودن گردشگری جنوب و بهانهای برای سفر در تمام فصلها محسوب میشدند. امروز که در اوج تابستان هستیم، شرایط تفاوت زیادی کرده است. تابستانهای قبل با وجود گرمای هوا، با فستیوالهای شبانه، تخفیف پروازها و سالنهای کنسرت پر میشد.
اما با شنیدن اخبار شلیک موشکها و تنشهای نظامی، دست خیلی از مسافران روی دکمه لغو رزرو رفت. سایه ناامنی باعث شد روند رزرو انواع اقامتگاه بوشهر ، قشم و کیش با افت شدیدی روبرو شود و رفتوآمد مسافران کاهش پیدا کند.
در این مقاله قرار است بررسی کنیم که اخبار جنگ چطور باعث تعطیلی اقامتگاهها، رکود کسبوکارهای محلی و تغییر شرایط زندگی مردم در بوشهر، قشم و کیش شده است.
سفرهای لغو شده و تعطیلی اقامتگاه های جنوب
ناپایداریهای نظامی برخلاف تصور اولیه، یک موج کوتاه چندروزه نبود. با طولانی شدن اخبار تنشها، بلاتکلیفی عمیقی بر بازار گردشگری جنوب سایه انداخت. وقتی مسافر نداند هفته آینده شرایط امنیتی یا وضعیت پروازها به چه صورت است، برنامهریزی سفر را به کلی کنار میگذارد.
رویدادهایی مثل فستیوال کوچه بوشهر، کنسرتهای کیش یا جشنوارههایی که در قشم برگزار میشد، مشت نمونه خروار از جریان اقتصادی جنوب بودند. این رویدادها زنجیرهای از صدها شغل جانبی را زنده نگه میداشتند. امسال با کنسل شدن این برنامهها و خلوت شدن شهرها، وضعیت از شرایط رکود ساده فراتر رفته است.
خیلی از اقامتگاههای بومگردی و خانههای تاریخی بوشهر که با سرمایه شخصی یا تسهیلات بانکی بازسازی شده بودند، به نقطه بحران رسیدهاند. با خالی ماندن اتاقها در طول بهار و تابستان، مالکان توان پرداخت اجارههای سنگین و حقوق کارکنان بومی را از دست دادند. نتیجه این وضعیت، تعطیلی کامل برخی از این اقامتگاهها، تعدیل نیروها و قفل شدن درِ خانههایی بوده که سال قبل جا برای سوزن انداختن نداشتند.
رکود بازار اجاره ویلا و شکسته شدن زنجیره کسب وکارهای محلی
در فصل تابستان، جزیره کیش و قشم همیشه روی بازار گردشگری شبانه و تفریحات در فضاهای سرپوشیده حساب باز میکردند. سالهای گذشته در همین مردادماه، فستیوالهای تابستانی کیش و تخفیف پاساژهای قشم باعث میشد مسافران زیادی با پروازها یا شناور خود را به این جزایر برسانند. تقویم اجاره سوئیت در کیش و قشم در تابستانهای قبل، از هفتهها پیش پر میشد.
اما امسال با تداوم اخبار شلیک موشک و اخبار نامطمئن منطقه، بازار اجاره اقامتگاه در این دو جزیره دچار رکود سنگینی شده است. مالکان اقامتگاهها برای پر کردن حداقل چند روز از تقویم خود، قیمتها را تا بیش از نصف کاهش دادهاند، اما باز هم تقاضا بسیار پایین است.
این رکود فقط متوجه مالکان ویلاها نیست. وقتی ویلا یا آپارتمانی خالی میماند، زنجیرهای از کسبوکارهای وابسته از کار میافتند. رانندگان تاکسی، مجریان جنگهای شبانه، عکاسان ساحلی و حتی سوپرمارکتهای محلی درآمد روزانه خود را از دست دادهاند. طولانی شدن این رکود، خیلی از سرمایهگذاران خرد و فعالان گردشگری در کیش و قشم را مجبور کرده اقامتگاههای خود را تحویل دهند و فعالیت خود را متوقف کنند.
آسیب جدی به بوم گردی های روستایی قشم و هرمز
در روستاهای جزیره قشم مانند طبل، سهیلی، گوران و همچنین جزیره هرمز، اوضاع از شهرهای بزرگ هم سختتر است. اهالی این مناطق تمام درآمد سالانه خانواده را روی حضور گردشگران حساب میکنند. کسانی که خانههای بومی خود را برای رزرو اقامتگاه قشم آماده کرده بودند، حالا با اتاقهای کاملاً خالی و بدون استفاده روبرو شدهاند.
ترس مسافران از گیر افتادن در جزیره به هنگام بروز درگیریهای احتمالی ناگهانی، مانع اصلی سفر شده است. شناورهای تفریحی در اسکلههای گردشگری جنگل حرا کنار ساحل زنجیر شدهاند و آلاچیقهای کوچک فروش صنایع دستی صدف و سوزندوزی جمع شدهاند. این رکود مداوم، سفره مردم بومی جنوب را که تازه با رونق بومگردی شکل گرفته بود، کاملاً متأثر کرده است.
در جریان این ناپایداریها و با انتشار ناگهانی اخبار جنگ، موج بیسابقهای از کنسلیها روانه بازار گردشگری شد که چالشهای مالی فراوانی برای مسافران ایجاد کرد. در این میان، جاجیگا با اعمال قوانین ویژه شرایط اضطراری و لغو جریمههای متداول، مبالغ پرداختی مهمانان را بدون کسر وجه به حساب آنها بازگرداند تا در کنار آسیبهای وارده به بدنه گردشگری، حداقل خسارت مالی مستقیمی متوجه مسافرانی که سفرشان لغو شده بود نشود.
واقعیت جنوب زیر سایه ناپایداری های مداوم
حقیقت این است که سایه اخبار جنگ و ناپایداریهای نظامی هنوز از سر جنوب کم نشده و چرخ گردشگری این مناطق با افت شدیدی روبرو است. رویدادهای جذابی مثل فستیوال کوچه بوشهر، جنگهای شادی کیش و فستیوالهای قشم که روزی نماد پویایی این جغرافیا بودند، امسال جای خود را به صدای بمب و موشک، خلوتی خیابانها و تعطیلی بیشتر اقامتگاهها دادهاند.
