قبل از بنزین ۸۷ هزار تومانی، آبان ۹۸ را بازخوانی کنید احسان گلمحمدی- چند روزی است خبر توزیع بنزین با قیمت ۸۷ هزار تومان در کشور داغ شده است؛ خبری که هرچند هنوز هیچ مقام مسئولی بهطور رسمی مسئولیت اجرای آن را بر عهده نگرفته، اما جزئیات مطرحشده درباره آن نگرانیهای جدی ایجاد کرده است.
بر اساس گمانهزنیهای منتشرشده، قرار است در قالب طرحی جدید، ۶۰ لیتر بنزین با قیمت ۱۵۰۰ تومان، ۵۰ لیتر با قیمت ۳۰۰۰ تومان و ۴۰ لیتر از کارتهای آزاد با قیمت ۵۰۰۰ تومان در اختیار مصرفکنندگان قرار گیرد و بنزین مازاد بر این سهمیهها نیز با قیمتی احتمالی در حدود ۸۷ هزار تومان عرضه شود.
حتی مطرح کردن چنین ایدهای در شرایط فعلی خطرناک است و تصمیمگیران باید بدانند که نمیتوانند تبعات چنین تصمیمی را به گردن شرایط موجود بیندازند و با بیان جمله مجبور بودیم، مسئله را ختم به خیر کنند؛ چراکه جامعه یک بار تجربه چنین استیصالی را در سال ۹۸ داشته است؛ تجربهای که هیچگاه از ذهن ایرانیان پاک نمیشود.
آن زمان نیز افزایش ناگهانی قیمت بنزین، با توجیهات منطقی، کشور را با یکی از تلخترین و خونینترین اعتراضات سالهای اخیر مواجه کرد.
تصمیمی که هزینههای سنگینی برای کشور و مردم به همراه داشت و حتی رئیسجمهور وقت نیز بعدها با بیان جمله معروف «من هم صبح جمعه فهمیدم» تلاش کرد تبعات آن را از خود دور کند.
اما آنچه امروز باید به آن توجه کرد، تفاوت چشمگیر شرایط سال ۱۴۰۵ با سال ۱۳۹۸ است. از افزایش افسار گسیخته تورم، قیمت ارز، فشار معیشتی، کاهش قدرت خرید، موج تعدیل نیروها و ناامنی شغلی گسترده در شرایط جنگی بگیرید تا میلیونها نفری که معیشت خود را به خودرو وابسته کردهاند؛ در خرداد ۱۴۰۴ آمار پلیس از وجود بیش از ۱۵ میلیون راننده در بسترهای مختلف تاکسی های اینترنتی خبر داده بود. با این شرایط نمیتوان به همین سادگی نرخ بنزین در ایران را به فوب خلیج فارس رساند!
تجربه تلخ حوادث سال ۹۸ یک هشدار جدی است؛ افزایش قیمت سوخت بدون در نظر گرفتن ظرفیت تحمل جامعه میتواند به یک بحران سیاسی و اجتماعی تبدیل شود.
در شرایطی که فشار اقتصادی بر بخش بزرگی از جامعه بالاست، شاید بهتر باشد پیش از آنکه تصمیمی اجرایی شود که در ادامه مجبور باشید دنبال مقصر آن بگردید، بهتر است یک بار تجربه سال ۹۸ را مرور کنیذ.
پیش از اتخاذ یک سیاست اقتصادی منبعث از شرایط محاصره و جنگ، باید در نظر گرفت که آیا جامعه اساساً توان تحمل چنین جراحی را دارد یا نه. برخی میگویند اگر مردم را اقناع کنید، جامعه با افزایش قیمت بنزین همراه خواهد شد؛ اما این گزاره با واقعیت معیشتی امروز فاصله زیادی دارد. بخش بزرگی از جامعه توان تحمل حتی افزایش ناچیز قیمت بنزین را هم ندارد.
